مهارت های سواد اطلاعاتی پرستاری

نوشته شده توسط کورین کروسبی – مولینبرگ

مترجم : فرض الله عزیزی

مقدمه :

        اگر چه اطلاعات بدست آمده در سطح بالایی افزایش یافته است اما این اطلاعات بدست آمده بصورت متنوع و در قالبهای گوناگون باعث سر در گمی شده است که این بعلت شایستگی حرفه ای بوده است تا بتوانیم آنها را انتقال دهیم . در سال 1983 ، موسسه شیمی آمریکا دستورالعمل هایی را در بازیابی اطلاعات برای آموزش دوران تحصیل منتشر نمود (موسسه شیمی آمریکا ،1983) . در سال 1992 این استانداردها باعث شدند تا اجبارا موسسه کتابشناسی نیواینگلند کمیته ای را تشکیل داده و منتشر نماید دستورالعمل هایی را برای آموزش نظریات کوچک برای روانشناسی در سطح وسیع ( مریام، لابوق و باترفیلد ، 1992) . درسال 1993 سوزان ویور گزارش کرد که اطلاعات عمده برای حرفه پرستاری در هر پنج سال دو برابر می شود (ویور ، 1993 ، ص 30) .اما طبق یک جستجوی مقدماتی در نوشتجات مشخص شد که مقالات معدودی در سواد اطلاعاتی در رشته پرستاری وجود دارد .

        این کمبود مقالات بطور ویژه باعث شده تا شایستگیهای اطلاعاتی را که در حرفه پرستاری نیاز بوده است حاصل نگردد . فهرست زیر از مهارتهای سواد اطلاعاتی بوسیله کورین کروسبی – مولینبرگ و کمیته آموزشی و بخش علوم رفتاری انجمن کتابخانه های آموزشکده ای و تحقیقی بصورت تکامل یافته در نظر گرفته شد .

مهارتهای مقدماتی :

- دانشجو می تواند بطور مستقیم تشخیص دهد این نوع از اسناد را :

1)    یک نشریه را

2)    بخشی از یک کتابرا

3)    یک کتابرا

4)    یک سند دولتی را

5)    خلاصه های مقالات یک کنفرانس را

-         دانشجو می فهمد چگونه پیدا نماید کتابها را بوسیله شماره راهنما .

-         دانشجو می تواند استفاده نماید از فهرستهای پیوسته کتابخانه به منظور یافتن یک کتاب یا یک نشریه

-    دانشجو می فهمد چگونه بدست آورد یک کتاب یا یک نشریه را از موسسه دیگری به روش امانت بین کتابخانه ای .

-    دانشجو می شناسد روشهایی را به منظور فراخوانی یک کتاب یا یک نشریه که بصورت جاری بوسیله کدام کاربر دیگری از کتابخانه خارج شده است .                                               

مهارتهای ویژه و دارای نظم :

-         دانشجو آگاه است و می داند چگونه استفاده نماید از نمایه های عمده مناسب برای پرستاری :

1 . سینهال – CINAHL

2. ایندکس مدیکوس / مدلاین – INDEX MEDICUS/MEDLINE

3. خلاصه های روانشناسانه – Psychological abstracts

4. خلاصه های جامعه شناسانه – Sociological abstracts (sociofile)

5. خلاصه های رشد کودک /Child development abstracts  

6 .خلاصه های زیست شناسی /بیوسیس – Biological abstracts/biosis

7. ایدز لاین / AIDSLINE

8 . فهرست ماهانه جی پی او/GPO monthly catalog

9 . نمایه استنادی علوم /Science citation index

    10. مباحث ورزشی /Sport discus

-  دانشجو قادر است راهکاری را ارائه نماید تا یک خط مشی جستجو موثر ، منظم و مناسب برای تحقیقات پرستاری پیدا شود .

- دانشجو نسبت به اسناد دولتی و منابع اسناد دولتی برای بهداشت عمومی ، تحقیقات آماری جمعیت و وابسته به بیمه نامه آگاهی دارد

- دانشجو می داند چطور استفاده نماید از سرعنوانهای موضوعی کتابخانه کنگره به منظور یافتن منابع پرستاری و مواد وابسته به بهداشت در فهرست پیوسته کتابخانه ای بر روی اینترنت

- دانشجوآشناتر است نسبت به مجلات پایه که گزارش می کند تحقیقات پرستاری و انتشارات عملی این رشته را .

- دانشجو آشناتر است نسبت به انواع متنوعی از ابزارهای مرجع و منابع مرجع اصلی در رشته پرستاری

دانشجو می تواند :

الف – تعیین موقعیت یک مسئولیت را در ارتباط با موضوع تحقیق

ب – پیدا نماید تعریف هایی از اصطلاحات و ایده ها

ج – پیدا کند مقالات مروری (نقد شده) را

د – بازیابی کند اطلاعات زندگینامه ای

و – کتابهای نقد شده را بیابد

ه – از نمایه های استنادی به منظور روز آمد کردن کتابها ومقالات استفاده کند

ی – از کتابشناسیهای خاص موضوعی به منظور قرار دادن و ارزیابی کردن مباحث تحقیقی و نظریه ها استفاده کند

- دانشجوی آگاه قادر است استفاده نماید از منابع اطلاع رسانی از قبیل لکسیس و نکسیس و آنکاور/lexis/nexis/uncover

- دانشجو می تواند بین منابع اولیه و ثانویه تمایز قائل شود و تحقیقات پرستاری را ارزیابی کند

- دانشجو آگاه و آشنا به مسائل می تواند استفاده نماید از تکنیک ها و خط مشی های جستجو از قبیل کوته سازی ، کاراکترهای جهانی ، محدوده های جستجو و غیره

- دانشجو می تواند استفاده نماید از اسناد به منظور پاسخ سوالات در باره منابع استنادی جستجوی الکترونیکی

- دانشجو با یک نظر بروی صفحه مانیتور متوجه می شود کدام پایگاه اطلاعاتی خاص مهمتر است

مهارتهای تحقیقی پیشرفته :

-         دانشجو ساختار مواد ادبی پرستاری را درک می نماید : و می داند چه میزان دانش منتشر شده است

-    دانشجو می تواند ارزیابی کلی داشته باشد روی شایسته بودن نویسنده از قبیل درجه تحصیلی نویسنده ، پیشینه انتشاراتی ، وابستگی حرفه ای / موسساتی و غیره

-    دانشجو میتواند جایگزین کند مجموعه های تحقیقی مربوطه را در این محدوده ها (مجموعه های نسخ خطی ، مراکز تحقیقی ، کتابخانه ها و آرشیوهای اختصاصی)

-    دانشجو آگاه است نسبت به منابع تحقیق الکترونیکی و قادر است استفاده نماید از این قبیل منابع یا می داند چگونه در استفاده از این قبیل منابع کمک نماید

-    دانشجو درک می کند هدف و قلمرو انجمن های حرفه ای ، این انتشارات عمده و ابزار تحقیقی . دانشجو می داند چگونه شناسایی نماید تماس های حرفه ای و دیدگاههای تحقیقی را برای حصول هزینه تحصیلی ، انتشار و یا نمایش کارایی در این محدوده

-    دانشجو می فهمد چگونه دسترسی پیدا کند و استفاده نماید از یک سرویس تحویل مدرک ، از قبیل آنکاور در فراهم آوری برای عمل حرفه ای هنگامی که ممکن است کتابخانه ها در نزدیکی ما باشد .

-    دانشجو می فهمد چگونه و چه وقتی استفاده نماید از مرورگرنت اسکیپ یا مرورگر دیگری برای دسترسی اطلاعات مربوطه بهداشتی در وب جهانی . دانشجوی آینده می فهمد چگونه و بصورت موثرجستجو نماید بر روی وب جهانگستر برای اطلاعات بهداشتی / پرستاری بوسیله استفاده از موتورهای جستجو و راهنماهای موضوعی . دانشجو میتواند همچنین ارزیابی نماید اطلاعات یافته شده را در وب جهانگستر برای ارتباط ، اعتبار ، انتشار و درستی

ارزیابی مهارتهای سواد اطلاعاتی

        سفارش شده که دستیابی به مهارتهای سواد اطلاعاتی پرستاری اندازه گیری نماید پرستاری را در دوران تحصیل بوسیله ارزیابی کیفیت و رینج اطلاعاتی ذکر شده ، بوسیله دانشجویان در پروژه های تحقیقیشان . بویژه ، تاکید روی آموزش و ارزیابی مهارتهای سواد اطلاعاتی دانشجویان در تحقیق پرستاری و یک ماموریت تحقیقی در یک ناحیه عملیاتی مناسب به نظر می رسد .

بعنوان مثال ، در یک رده پرستاری عمومی در یک ماموریت داده شده نیاز است تا دانشجو ثابت کند که توانایی جایگزین نمودن و تحلیل نمودن خط مشی بهداشت عمومی را دارد و در پذیرش عملی در درمان و آموزش بیمار و ارتباط غالب برای یک شرایط ویژه بیمار را دارد.

        مهارتهای تحقیقی پیشرفته دانشجو می تواند مورد ارزیابی قرار گیرد دریک ماموریت یا ماموریت هایی که نیاز است تا دانشجو در گزینش ، ارزیابی و معرفی دانش در یک موضوع و در یک ناحیه از پرستاری عملی . بویژه ، دانشجو باید نشان دهد : توانایی تشخیص مواد مربوط به آن موضوع را داشته باشد و نسبت به استفاده از منابع تحقیقی الکترونیکی آگاهی و شایستگی داشته باشد و نسبت به مجموعه های تحقیقی آگاهی داشته باشد در این محدوده و نسبت به مواد ایجاد شده مربوطه و انجمن های حرفه ای آگاهی داشته باشد و توانایی سازماندهی و ارتباط و نتیجه گیری در تنوعی از قالبهای رسانه ای داشته باشد .

 عنوان :مهارت های سواد اطلاعاتی پرستاری

نوشته شده توسط کورین کروسبی – مولینبرگ

مترجم : فرض الله عزیزی

برگرفته از سایت :

     http://library.humboldt.edu/~chadwick/nursingcompetencies_498.htm

سواد اطلاعاتی : خط مشی های جستجو ، ابزار و منابع

نوشته شده توسط : ارسگواچ ،  زورنا ، یاماساکی ، اریکا

مترجم : فرض الله عزیزی

        در عصر اطلاعات حاضر ، سرعت در کار و افزایش این سرعت بستگی به کیفیت بالای اطلاعات دقیق دارد. بهرحال ، اطلاعات زیادتر شده و تقسیم شده درقالب های مختلف رسانه ای و در محل های دوگانه و چند وضعیتی دو برابرشده است . به منظور دسترسی و استفاده از این منابع بی شمارو موثر ، مردم باید سواد اطلاعاتی داشته باشند.

        توسط انجمن کتابداری آمریکا در بیانیه تبلیغییشان تعریفی برای جامعه سواد اطلاعاتی جهانی در قرن 21 ارائه گردید که در آن سواد اطلاعاتی قابلیتی برای جستجو و تاثیر گذاری روی منابع اطلاعاتی کاربران ، شامل چگونگی استفاده از دانش و فناوریها و اشکال در اطلاعات ذخیره شده عنوان شده بود. (انجمن کتابداری امریکا سال 1998) . دراین مفهوم که طرح یک سوال خوب در دسترسی ، استقرار ، ارزیابی و استفاده از اطلاعات نه تنها در فعالیتهای علمی ضروری بود بلکه در تصمیم گیری روزانه هم مهم بنظرمیرسید که داشتن دقت ، تعیین روزآمد بودن اطلاعات در اختلاف بین ثروت و فقر در عصر اطلاعات عامل مهمی به نظر می رسید . کالج های عمومی می توانند یک تشریک مساعی با دانشجویان در پر کردن این شکاف داشته باشند و آنها را تجهیز نمایند تا  توانایی دسترسی ، بازیابی و تحلیل اطلاعات را پیدا نمایند.

        فناوری اطلاعات ابزاری برای نوشتن مقالات ، ارتباط با همقطاران در سراسر جهان ، و مبادله تجربیات ، ایده ها و برنامه های بین المللی است . بعنوان جوامع آموزشگاهی در نظر داشتن آموزش از راه دور و اضافه کردن فناوریهای جدید در برنامه آموزش ، مطمئن ساختن دانشجویان نسبت به ضروری بودن سواد اطلاعاتیشان این فرصت را به آنها میدهد که امکان روبروشدن در محاسبات دینامیکی موجود را پیدا نمایند.

چالش جاری:

        تکثیر منابع اطلاعاتی و فناوری آموزشی خلق نموده ارتباط پایه را بین جوامع دانشگاهی (اعضاء هیئت علمی) و کتابدارانی که بصورت پایه یک پارادیگم آموزشی را بنا نهاده اند (تامپکینز) . بطور رسمی ، آموزش رسایی داشته برای اعضاء هیئت علمی زمانیکه کتابداران بررسی نموده اند صرفا بعنوان متولیان منابع اطلاعاتی چاپی . بهرحال در عصر اطلاعات حاضر ، کتابداران درجوامع آموزشگاهی نقش آموزشگر را بعهده دارند و روشهای تحقیق و مهارتهای تفکر انتقادی را آموزش می دهند و کاربرد دسترسی به اطلاعات را آموزش می دهند. حمایت زیادی از کتابداران جوامع آموزشگاهی شده است  و آنان بعنوان اعضاء تیم کلیدی و بعنوان الگوههایی برای هیئت علمی معرفی شده اند(تامپکینز ، 1996 ;  مک هنری ، استوارت و وو ، 1992) .

        بویژه کتابخانه ها به مراکز فناوری سطح بالا یا کتابخانه های ائتلافی تغییر شکل پیدا نموده اند ، آموزش منابع پایه و سواد اطلاعاتی می تواند مورد پذیرش قرار گیرد و بعنوان دیسیپلین های (نظم های) هدفدار دانشگاهی نقش ایفا نماید برای مثال در آموزشکده جامعه شناسی ایالت سیاتل مرکزی ، اعضاء هیئت علمی به یک رشته هنری انگلیسی با یکی از رشته های علوم کتابداری برای آموزش دانشجویان در چگونگی استفاده از مهارت های سواد اطلاعاتی در مفهوم پلورالیسم فرهنگی وصل شده اند. (مک هنری ، استوارت و وو ، 1992) . کارکردن با یکدیگر ، کتابداران و اعضاء هیئت علمی باعث شده تا توانایی یادگیری محتوای مهارتی را بصورت ذاتی در داده های پایه و پیچیده را در منابع اطلاعاتی پیدا نمایند .

        حال آنکه اعضاء هیئت علمی ممکن است چگونگی کامپوزیشن های انگلیسی یا رشته های استاندارد دیگر را هم بدانند ، آنها ممکن نیست براحتی به سواد اطلاعاتی دسترسی پیدا نمایند . خوشبختانه ، یک فراوانی از منابع مورد نیاز شامل دپارتمان آموزش (1996) ، موسسه تهاتری در فناوری و اطلاعات (اریک) (ایزنبرگ و جانسن ، 1996) و نویسندگان مستقل (برای مثال دیدن مندرینوس ، 1994) برای این منظور بوجود آمده است . انتشارات ایالتی شامل سواد اطلاعاتی هدفدار ، مرور ابزارهای سواد ، ایجاد مطالعات موردی و ارائه مدلهای قابل قبول جزء سواد دوران تحصیل بحساب می آید .

برنامه جستجوی استراتژیک ، ابزارها و منابع :

        یکی ازکوششهای جالب و تکامل یافته اخیر سواد اطلاعاتی: برنامه جستجوی استراتژیک (خط مشی ها) ، ابزارها و منابع مناسب برای نیازهای محلی آموزشکده هامی باشد که شامل سه جزء آموزشی کامل است : کتاب ابزارها و جستجوی استراتژیک ، یک فایل نمایشی پاورپوینت برای استفاده در کلاس درس ، و یک ورژن اچ ام ال از کتاب برای نصب روی سرورهای موسسه در انجام و ایجاد چهار راهی برای آموزشگران و منابع اطلاعاتی آماده روی وب ، جستجوی ابزارها و منابع استراتژیک که می تواند دانشجویان را به جهان سواد اطلاعاتی وارد نماید .

        آن یک ابزار ضروری و قابل انعطاف است که توسعه داده توانایی دانشجویان را برای تبدیل نمودن آنها به جستجوگرانی بردبار و استفاده کنندگان از منابع اطلاعاتی و کتابخانه های دیجیتالی . بویژه این می تواند در آموزشکده های اجتماع جایی که دانشجویان زیادی که وضع نامساعدی داشته اند یا زمینه های اقتصادی اجتماعی پایین تری دارند و قبلا دسترسی به این قبیل منابع نداشته اند کمک نماید .

        این برنامه طراحی شده برای هرکسی که علاقه دارد به استفاده موثر و انتقادی از همه نوع منابع اطلاعاتی صرفنظر از قالبش (برای مثال ، کتابها ، مقالات نشریات ، نسخه های دست نویس ، دفترخانه های ثبت ، ابزارهای بصری و محصولات مصنوعی دیگر) و رسانه ها (از قبیل ،مواد چاپی ، الکترونیکی و کتابخانه های دیجیتالی ) منابع و ابزار استراتژیک ارائه می دهد یک دیدگاه و تاکیدات متمرکز کاربری را روی جنبه های هوشمند در استقرار ، ارزیابی ، تفسیر و ارتباط با منابع اطلاعاتی نسبت به جنبه های فنی این فعالیت ها .

        بعلاوه منابع و ابزار استراتژیک جامعیت دارد زیرا آن در برگیرنده منابع مرجع می باشد در یک تنوع از منابع و مخازن دیجیتالی ، آشنایی با خط مشی های جستجوی موثر و ابزار برای استفاده از این منابع و پوشش ارزیابی انتقادی از این منابع . در این قدم اول از"litracy mall" منابع و ابزار استراتژیک بصورت عملی پیشنهاد می کند یک فرهنگ از واژه های آشنا و مفاهیم و نشانیهای اینترنتی از منابع موجود عددی برروی وب. به ویژه ، ورژن های الکترونیکی از منابع و ابزار استراتژیک به دانشجویان اجازه می دهد بطور اتوماتیک وصل شوند به اینترنت برای یافتن نشانیها و ازطریق موتورهای جستجوی متنوع دریک نظم و طریقه راهنمایی شده به جستجو بپردازند. آموزشگران مجهز شده اند به منابع و ابزار استراتژیک که نشان داده شده بروی فایلهای نمایشی میکروسافت پاورپوینت که لینک های ویژه ای برای کتابخانه های دیجیتالی هستند.

        این برنامه استراتژیک (منابع و ابزار استراتژیک) همچنین قابل انعطاف می باشد زیرا محتوایش به سریهای 9 بخشی  مستقل و مرتبط داخلی تقسیم گشته است . دانشجویان می توانند هر بخش را بوسیله انجام تمرینات و جستجوهای بیشتر و ردیابی نشانیهای وب جدید ، روزآمد کردن موارد منحصر بفرد و توسعه حالتهای منابع اطلاعاتی تفسیر شده اشان توسعه دهند .

        این برنامه اولین کوششی است برای ترجمه تحقیقات از محدوده های جستجوی اطلاعات ، بازیابی اطلاعات و روانشناسی آموزشی دریک برنامه سواد اطلاعاتی عملی می باشد . همچنین آن می تواند بصورت زیادی در مجموعه های دانشگاهی شامل کتابخانه ها ، مراکز رسانه ای  و کلاس درس کاربرد داشته باشد . بعلاوه  دپارتمانهای دانشگاهی مختلف می تواند برای شرکت در بخشهای منحصر بفرد منابع و ابزار استراتژیک در دوره تحصیلیشان و برای جورکردن ماموریت سواد اطلاعاتی شخصی دانشجویان و مجموعه اشان بصورت یک آرزو در آید.

        همچنین ، این برنامه با توانائیهای دانشگاهی و جوامع دانشجویی مختلف در دانشکده ها قابل قیاس است.

        بطور خلاصه ، منابع و ابزار استراتژیک ارائه می نماید نحوه گردآوری بیش از 10 سال آموزش ، در رده آزمایشی با دانشجویان در دانشگاه کالیفرنیا ، لس آنجلس و بازخوردی از آموزشگران واقعی و استفاده کنندگان می باشد. و آن وابسته است به فهم کاربر ، آموزش فعال و یک نگرش مفهومی در آموزش و مدولاریتی (ارسگواچ ،1995) . زمانیکه این برنامه یک ابزار سواد اطلاعاتی عملی است که به اصول مفهومی و موقعیت تحقیقی بستگی داشته باشد . برای مثال ، این برنامه شناسایی می کند اهمیت چرخه زندگی اطلاعاتی (برای مثال نیاز اطلاعاتی ، جستجو و تفسیر ، ارزیابی و استفاده) طبق خواسته استفاده کننده (دانشگاه ملی علوم ، 1998).

نتیجه گیری :

        در عصر اطلاعات ، ما مرور می کنیم و کاوش می کنیم مخازن جهانی را بدون اینکه محل کار ومنزلمان را ترک نمائیم . بنابراین جالب است که این حس سنتی در باره کتابخانه بعنوان یک فضای انحصاری با ابعاد محلی برطرف کند ابهاماتی را که در مسیر انسانها وجود دارد و مجموعه های کتابخانه و استفاده از کتابخانه را تفسیر و ترجمه نماید . برپایه این نتیجه ، ارزش کتابخانه بعنوان یک محل ذخیره مورد پرسش بوده و نقش کتابخانه بعنوان یک سرویس دهنده بطور وسیعی بد تعبیر شده است .

        مورد  دیگر تسهیلاتی است که برای کاربران آموزش ندیده در نظر گرفته شده است که بطور مستقیم می تواند منابع را و نتیجه گیری را بصورت مداوم و بصورت مشکل با کاربرد سیستمهای بازیابی اطلاعات جستجو نماید . بعلاوه تعریف های دسترسی به اطلاعات مورد موافقت جهانی قرار نگرفته است .

        همه این تغییرات ایجاد شده نیاز به تفکر مجدد سواد اطلاعاتی و به آموزش برای دانشجویان در سوال دوره زندگی و به دانش منابع و ابزار استراتژیک که در این خصوص کمک خواهد کرد دارد .

عنوان به انگلیسی : Information litracy : search strategies,tools and resources

نوشته : ارسگواچ ، زورنا ، یاماساکی ، اریکا

مترجم : فرض الله عزیزی 

برگرفته از سایت :http://www.libraryinstruction.com/infosearch.html    

نقش کتابدار دیجیتال در مدیریت سیستم های اطلاعات دیجیتالی

نوشته : وی. سرین واسولو

مترجم : فرض الله عزیزی

1. مقدمه:

        در یک مبدا تاریخی از اطلاعات دیجیتالی، فناوری الکترونیکی، رشد وب جهانی و محبوبیت آن و رشد شگرف تولیدات لوح های فشرده، کتابخانه‌های دیجیتالی و یک رینج عظیم از اطلاعات چند رسانه ای از قبیل فیلم‌ها، سخنرانیها تصویرها و عکس‌های صدا دار‌، متن و فرامتن ارائه شده است.

        این میزان موجود (پیوسته) از لوح‌های فشرده و منابع اطلاعاتی دیجیتالی دیگر در حال انفجار می‌باشند و بطور زیر بنایی دسترس‌پذیری به این مواد اصلاح شده در طول روز امکان پذیر گشته . در ساختار نسل بعدی کتابخانه های دیجیتالی‌، چند رسانه‌ای وهوش مصنوعی نقش زیادی ایفا می‌کنند‌. طبیعت چند رسانه‌ای کتابخانه‌های دیجیتالی و کتابداران دیجیتالی را طلب می‌نماید که بتوانند اطلاعات مناسب و کارآمد و موثر را بیابند و آنرا در یک تنوع زیاد منتشر کنند و غالب‌های سیستم اطلاعاتی دیجیتال را گسترش دهند‌. پیشرفت کتابخانه‌های دیجیتال باعث ازدیاد چالش‌ها و مجال‌هایی برای کتابدار دیجیتال می‌گردد.

        کتابداران دیجیتال می‌توانند بدرستی کتابخانه‌های دیجیتالی را بسازند که به حال کاربران سودمند باشد و به آنها بها دهند‌. یک کتابدار دیجیتال بعنوان یک متخصص در حرفه اطلاع‌رسانی می‌تواند مدیریت کند و سازماندهی کند کتابخانه دیجیتالی را و بصورت اصولی اطلاعات ، استدلال ، طرح ، داده استخراج شده ، دانش استخراج شده، خدمات مرجع دیجیتالی‌، خدمات اطلاع رسانی الکترونیکی ، نمایش اطلاعات و استخراج اطلاعات و توزیع اطلاعات‌، هماهنگی‌، جستجوی لوح‌های فشرده جالب توجه‌، وب جهانی مبتنی بر اینترنت‌، دسترسی و بازیابی چند رسانه‌ای هدف نهایی از یک کتابخانه دیجیتال سهولت در دسترسی به اطلاعات در هر زمانی می‌باشد هم چنین در خواست‌های ضروری کاربران علاوه بر آن سهولت در انتشار الکترونیکی می‌باشد‌.

        کتابدار دیجیتال نقش ممتاز و پویایی را در دسترسی آسان به اطلاعات دیجیتالی مبتنی بر کامپیوتر که شامل خلاصه ها ، نمایه ها ، پایگاههای اطلاعاتی تمام متن ، نوارهای دیداری شنیداری درغالب های دیجیتالی ایفا می نماید .

        برای یافتن اطلاعات درست در زمان واقعی ، تحقیق ، آموزش و یادگیری توسعه و انتشار اثر برای کاربرد در قالب مورد نیاز جزو نیازهای پایه کتابخانه دیجیتالی محسوب می گردد .

2. نیاز به کتابدار در مدیریت سیستم اطلاعات دیجیتالی :

        نیاز مادر اختراع می باشد . پیدایش کتابخانه های دیجیتالی جهانی یا مراکز اطلاعات دیجیتالی در سراسر جهان به ایجاد یک عنوان شغلی تحت عنوان "کتابدار دیجیتالی" برای مدیریت منابع دانش دیجیتالیشان احساس نیاز کرده اند . کتابخانه های دیجیتالی بزرگ بعنوان مخازن دانش نمود پیدا کردند .

کتابداران دیجیتال نیاز دارند به :

• مدیریت کتابخانه های دیجیتال
• سازماندهی دانش دیجیتال و اطلاعات
• انتشاردهند اطلاعات دیجیتال را بر اساس کامپیوتر
• فراهم نمایند خدمات مرجع دیجیتال و خدمات اطلاع رسانی الکترونیکی

فراهم نمایند وبیابند دانش استخراج شده را از میان مخازن دانش

        وظیفه ای که درقبال دیجیتالی کردن کتابخانه بصورت وسیع و ذخیره فرایند دیجیتال و محافظت از فرایند دیجیتال داریم به کار گیریم .

        دسترسی جهانی و بازیابی دانش دیجیتالی و در نهایت دسترسی به تمامی فعالیتهایی مانند فهرستنویسی و طبقه بندی اسناد دیجیتالی و دانش دیجیتالی را فراهم نمائیم .

3. کتابخانه دیجیتالی :

        کتابخانه های دیجیتال کتابخانه های الکترونیکی هستند که شمار زیادی از کاربران را که بصورت جغرافیایی توزیع شده اند باعث دسترسی آنها به محتویات عظیمی از مخازن گوناگون و موضوعات الکترونیکی شود کتابخانه دیجیتال میتواند همچنین متون شبکه ای ، تصاویر ، نقشه ها ، صداها و فیلم ها ، فهرست کالا ها ، داده های علمی ، تجاری و دولتی را جمع آوری نماید – آنها همچنین شامل ترکیباتی از قبیل فرامتن ، فرارسانه ، و چند رسانه ای می گردند(یرکی و جورجنس 1996).

        در فهم یک کتابخانه دیجیتال باید بطور غالب اطلاعات ذخیره شده را در یک محیط دیجیتال یا الکترونیکی قرار گیرد . مجموعه اطلاعات دیجیتالی ممکن است شامل کتابهای دیجیتالی ، تصویرهای اسکن شده دیجیتالی ، گرافیک ها ، داده های عددی و مفهومی ، فیلم های دیجیتالی ، کلیپ های دیداری شنیداری و غیره . از یک کتابخانه دیجیتالی انتظار میرود دسترسی به مجموعه های اطلاعات دیجیتالی را فرا هم نماید.

یک کتابخانه دیجیتالی ممکن است در نظر داشته باشد هر کدام از پارامترهای زیر را :

1- فایل های اطلاعاتی قابل خواندن با ماشین

2- ایجاد زمینه ظهور اطلاعات ملی بصورت زیر بنایی

3- بانکهای اطلاعاتی پیوسته و متغیر و تولید لوح های فشرده اطلاعاتی

4- ابزارهای ذخیره اطلاعات کامپیوتری و استقرار آن برای بازیابی اطلاعات سیستم های شبکه کامپیوتری کتابخانه ای

به عنوان شاغلین امروزی ، ما تعریف غالبا سودمندی را یافته ایم : یک کتابخانه دیجیتال محافظت مینماید از مجموعه اش در پروسه کامپیوتری بصورت ذاتی و متناوب ضمیمه یا تکمیل می کند چاپهای مداوم و مواد میکروفیلمی را که بصورت جاری بر مجموعه های کتابخانه تفوق دارند(ویلیامز ، 1995 ).

        این ویژگیهای جزئی کتابخانه های دیجیتال باعث ذخیره اطلاعات در شکل دیجیتالی می شود و کاربرد مستقیمی روی شبکه های ارتباطی به منظور دسترسی و حصول به اطلاعات و کپی بوسیله دانلود کردن متن های چاپی اونلاین و افلاین (پیوسته و غیرپیوسته) از یک فایل مادر دارد . کتابداران دیجیتال توانایی مدیریت مقادیر خیلی زیادی از اطلاعات ، محافظت از مجموعه های منجصر به فرد ، ایجاد دسترسی سریعتر به اطلاعات ، راحتی در مورد بحث قردادن دادن از بیشتراز یک مکان ، و افزایش و توزیع محیط های آموزشی را دارند . آنها همچینین کمک میکنند به انجام جستجوهایی که بصورت دستی امکان پذیر نیستند و پیشنهاد می شود از محتوای اطلاعات شخصیمان محافظت نمائیم .

4. نقش کتابدار دیجیتال در مدیریت سیستم های اطلاعات دیجیتال :

        مدیریت سیستم اطلاعات دیجیتالی منوط به همه شایستگیهایی مانند (دانش ، چگونگی دانستن ، مهارتها و نگرش ها) می باشد و آن نیاز دارد به ایجاد ، ذخیره ، تحلیل ، سازماندهی ، بازیابی و انتشار اطلاعات دیجیتالی (متن ، تصاویر، صداها) در کتابخانه های دیجیتالی یا هر نوع از اطلاعات می باشد . به منظورتوصیف نقش های کتابدار دیجیتال ، مفاهیم زیر به منظور فهم اطلاعات بعدی تولید شده است .

4.1. متولی بزرگراههای اطلاعاتی :

        سوپر بزرگراه اطلاعاتی یک رویا یا یک تشبیه می باشد . این خیالبافی یک آمیزش از دو روش سیم و بی سیم از قابلیتهای تلفن و شبکه های کامپیوتری با ظرفیت تلویزیون کابلی برای انتقال صدها برنامه می باشد . خدمات باید بوسیله شبکه های تله کامیونیکشن (ارتباط از راه دور) ،شبکه های کابلی تلویزیونی و اینترنت و ارتباطات موبایلی حاصل گردد (ویلیام و غیره ،1995).

        شالوده ایجاد دسته عظیمی از تقاضاها و تقاضای خدمات اطلاعاتی تحت عنوان سوپر بزرگراه اطلاعاتی معرفی شده است دو نوع خدمات اطلاعاتی از قبیل خدمات آزاد عمومی و خدمات تجاری وجود دارد .

        استفاده از تلفن ، فکس و خدمات تلویزیون ماهواره ای آنالوگ در سوپربزرگراه اطلاعاتی بصورت مختصر مورد حمایت قرار گرفته است . بعلاوه خدمات جدیدی از قبیل تلفن تصویری ، پیامهای الکترونیکی چند رسانه ای ، پخش از طریق تلویزیون دیجیتالی و فیلم و تقاضای خدمات ویدیویی ایجاد شده است (لو 1996) .

4.2 . متولی کتابخانه دیجیتال جهانی / کتابخانه دیجیتال جهانی:

        کتابخانه دیجیتال بصورت واقعی یک فاز زود گذر به طرف کتابخانه دیجیتال جهانی و اطلاعات توزیع شده وسیع و زودگذر ، قابل دسترس و فعال از هر جا با افزایش انجام نمایه سازی ، جدا سازی و تکنیک های خلاصه سازی می باشد . این کتابخانه تحت عنوان کتابخانه بدون دیواریا مرزهای ملی معرفی شده است .

4.3. کتابدار دیجیتال بعنوان انسان ماشینی سیمبیورتیک عمل می نماید:

        کتابدار دیجیتال بعنوان میانجی بین کاربران و وظیفه دیجیتالی کردن اطلاعات وسیع ، ذخایرش ، انتشارات ، مدیریت آرشیو ، ساختن شبکه اطلاعاتی دیجیتالی موجود عمل می نماید . کتابداران دیجیتال و کامپیوترها در فرایند و انتشار اطلاعات دیجیتال و هر دوی آنها با هم ارتباط دو طرفه دارند و به یکدیگر وابسته اند .

4.4.ناوبری ، نقد و فیلترینگ:

        این ناوبری در آینده منجر به کامل شدن کمک انسان به بازیابی اطلاعات از شبکه جهانی می شود و از ناوبری اطلاعات بصورت سریع و بازیابی دقیق حمایت خواهد کرد .کتابدار دیجیتال یک متخصص ناوبری ، نقد و فیلترینگ ، خدمات مرجع دیجیتالی و خدمات اطلاعات الکترونیکی در منا بع اطلاعات دیجیتالی می باشد .

4.5. جستجوی چند رسانه ایها و نمایه سازی:

        یک کتابخانه دیجیتال چند رسانه ای عینا به نمایه سازی و بازیابی استاندارد نیاز ندارد ، بلکه نیازمند به نمایه سازی اسناد فرعی و تکنیک های خلاصه سازی است – بیشتر نیاز دارد تا در زمینه مقالات استنادی فعالیت نماید .

4.6. دانش و استخراج داده:

        کتابدار دیجیتال نیازمند یک دانش در زمینه استخراج داده کشف دانش از کتابخانه های دیجیتال تا نیازهای اطلاعاتی کاربران بصورت محدود می باشد .در این هدف تکنیک های آموزشی از قبیل دسته بندی کردن و تکنیک های کشف اصطلاحات پیچیده و غیره سودمند می باشند .

4.7. هماهنگی بین جستجو و بازیابی:

        این نیازمند دانش لازم در زمینه موتورهای بازیابی و ساختار نمایه سازی می باشد بنابراین هدف کتابدار دیجیتال میتواند انجام ایجاد سوالات اطلاعاتی با رعایت سیستم جستجو باشد .

4.8. مواجه شدن کتابدار دیجیتال با اصول و قواعد مدیریت سیستم اطلاعات دیجیتال :

        یک قاعده اصولی از کتابخانه دیجیتال در کتابخانه های دیجیتالی این است که بعنوان یک شخص میانجی که می تواند کاربران و اطلاعات را به یکدیگر نزدیک نماید عمل کند . ابزارهای دسترسی به کتابخانه دیجیتال مجموعه درستی از ابزارهای کاربردی در روشهایی هستند که درگیرمی نماید یک  گلبول از چالش ها را و فرصت ها برای دسترسی به فناوری اطلاعات و دسترسی سریع (کیکوچی و دیگران ،1996).

4.9. دسترسی به اطلاعات دیجیتالی :

        تنوعی از تکنیک های بازیابی اطلاعات ، شامل جستجوی ابر داده ، جستجوی اسناد تمام متن وجود دارد . در شناخت آنچه می توان یا نمی توان بازیابی کرد از منابع اطلاعات کتابخانه دیجیتال ، کتابدار دیجیتال بعنوان یک متخصص در فراهم آوری اطلاعات دیجیتالی می تواند عمل نماید .

4.9.1. دسترسی و بازیابی اطلاعات دیجیتالی توسط ابزارهای دسترسی به کتابخانه دیجیتالی :

        این روش برای ذخیره ، یافتن و بازیابی اطلاعات دیجیتالی از سیستم اطلاعات دیجیتالی که روش دسترسی نام گرفته است کاربرد دارد . این فناوری کاربرد دسترسی به کتابخانه دیجیتال در سیستم اطلاعات دیجیتالی را فراهم نموده است .

4.9.2. دسترسی به اطلاعات موبایلی : دیدگاه فردا :

        توانایی دسترسی به اطلاعات روی تقاضا در هر مکان مزیت های مناسبی را بصورت انفرادی در افزایش موبایل جهانی می بخشد . این داده ها توسط فایل های سیستم ، بانک های اطلاعاتی مرتبط ، بانک های اطلاعاتی در موضوعات مربوط به مشرق زمین ، و مخازن دیگر باید قابل دسترسی شوند به برنامه های ران شده در موبایل های کامپیوتری .

5. کتابخانه دیجیتال دسترسی دارد به ابزارها ، سرمایه ها و منابع اطلاعات دیجیتالی برای در اختیار گذاشتن کتابدار دیجیتال :

        ابزارهای متنوعی برای استفاده در سیستم های اطلاعات دیجیتال وجود دارند و آنها به آسانی می توانند در نقد ، ناوبری ، بازیابی ، نمایه سازی ، ذخیره ، سازماندهی و انتشار اطلاعات دیجیتالی در دسترس قرار گیرند . این فهرستی که در زیر می آید شامل منابع اطلاعات دیجیتالی و سرمایه ها می باشند و اینها بعنوان ابزارهای دسترسی دیجیتال که هدف نهایی برای دسترسی آسان جهانی به آنها می باشد :

• فهرستهای دسترسی عمومی پیوسته : بانک اطلاعات ابرداده (توصیف لینک های آماده برای بانک های اطلاعاتی دیگر/ منابع اطلاعات دیجیتالی:بانک های اطلاعاتی پیوسته (نایت ریدر ، اوسی ال سی ، مدلاین )
• ابزارهای مبتنی بر اینترنت : شبکه های ایمیلی ، فهرستهای پستی ، کنفرانسهای الکترونیکی ، وب جهانی ، هوم پیج های وب سایتها ، خدمات اطلاعات نواحی وسیع ((WAIS ، مرورگرهای وب ، سیستم های گوفر و آرچی ورنیکا ، اف تی پی (ftp) ، تل نت ، یوزنت ، نیوزگروپ (گروههای خبری ) ، بی بی اس (BBS) ، لیست سرورها ، گروههای بحث.
• شبکه دیجیتالی : بلیز (BLAISE) ، مدلاین ، نیک نت ، دل نت ، آگریس ، اینیس (INIS) ، همه بر روی شبکه ها نظم گرفته اند .
• فرامتن / فرارسانه
• چند رسانه ای (شبکه های کامپیوتری دارای پهنای باند).
• پروتکل های شبکه چند رسانه ای
• شبکه های سلولی و صفحه ای
• ابزارهای نشر الکترونیکی
• آژانس های نرم افزاری شبکه دولینگ
• فکس الکترونیکی / فروشنده های تجاری
• تلفن / تلویزیون

5.اجزاء یک سیستم اطلاعات دیجیتالی :اجزاء یک کتابخانه دیجیتالی ممکن است شامل :

1- سیستم کتابخانه شخصی برای کاربران

2- سیستم کتابخانه سازمانی برای خدمت به گروههای خاص

3- کاربران جدید به همراه کاربران پایگاههای اطلاعاتی از راه دور یا محلی موجود

4- سرورهای پایگاههای اطلاعاتی به منظور دوری نمودن از درخواست ها

5- تنوعی از اصول سیستمی در هماهنگی ، مدیریت مدخلی و بازیابی اطلاعات دیجیتالی

شایستگی ها و مهارت های یک کتابدار دیجیتال در مدیریت سیستم اطلاعات دیجیتالی / کتابخانه های دیجیتالی : شایستگی کتابدار دیجیتالی بوسیله مجموعه ای از مهارت ها ، نگرش ها و ارزش های مختلف که کتابدار دیجیتال را قادر می سازد تابعنوان یک متخصص اطلاعات دیجیتال یا متخصص در علم دیجیتال و به عنوان رابط دانش دیجیتالی مشخص می شود کار نماید (سرین و اسولو ، 1998) . مهارت ها و شایستگی هایی وجود دارند که کتابدار دیجیتال باید به فکر توسعه آن باشد . یکی از این تواناییها مدیریت کتابخانه های دیجیتالی و دانش دیجیتالی در اصطلاحات مدیریت دانش دیجیتالی می باشد . در زیر این مهارت ها و شایستگی ها برای یک کتابدار دیجیتال در مدیریت سیستم های اطلاعات دیجیتال و کتابخانه های دیجیتالی لازم می نماید :

1- اینترنت ، www :

·        ناوبری ، نقد ، فیلترینگ

·        بازیابی ، دسترسی ، تحلیل اسناد دیجیتالی

·        خدمات مرجع دیجیتال ، خدمات اطلاعات الکترونیکی

·        جستجوی بانک های اطلاعاتی شبکه ای در شماری از منابع دیجیتالی و وب سایتها

·        ایجاد هوم پیج ها ، تبدیل محتوا ، فنون دانلود

·        انتشار وب ، نشر الکترونیکی

·        آرشیو اسناد دیجیتالی ، تعیین منابع دیجیتالی

·        حفظ و ذخیره مواد دیجیتالی

·        پیام الکترونیکی ، مهارتهای ارتباطی

·        توانایی در وب

2 . چند رسانه ای ، فناوری دیجیتالی ، فرایند رسانه دیجیتالی :

·        نمایه چند رسانه ای ، فرایند تصویری ، فرایند شناخت موضوعات مربوط به مشرق زمین

·        تصورات و ارتباطات دیجیتالی که بر یکدیگر تاثیر گذارند

·        فهرستنویسی و رده بندی اسناد دیجیتالی ، محتویات دیجیتالی

·        جستجو و بازیابی متن ، تصویرها و موضوعات چند رسانه ای دیگر

·        ایجاد موعظه ، تشخیص تصویر

·        ظرفیت های فرایند گونه رسانه دیجیتالی بصورت پیشرفته و برجسته

·        تکنیک های کنفرانس شامل تله کنفرانس ، کنفرانس ویدیویی

3 . سیستم اطلاعات دیجیتالی ، پیوسته ، اطلاعات بصری :

·        روبرو شدن با سراشیبی ها بصورت اونلاین و افلاین ، تابیدن و تبدیل نمودن دانش دیجیتالی

·        توسعه منابع اطلاعات دیجیتالی

·        دیجیتالی کردن مجموعه های چاپی

·        شایستگی در مدیریت شبکه ایستگاهی لوح های فشرده

·        توسعه پیشینه فهرستهای ماشینی قابل خواندن

·        طراحی و توسعه پایگاههای اطلاعاتی

·        طراحی و توسعه آژانس های نرم افزاری برای کتابخانه های دیجیتالی

·        تبدیل رسانه چاپی به رسانه دیجیتالی

·        دانش بصورت ساختار علمی دیجیتالی

مهارتهای اضافی دیگری نیز وجود دارد که کتابدار دیجیتال باید آنرا توسعه دهد. یکی از این توانائیها فکر کردن در مورد اصطلاحات شبکه های دانش می باشد (اون ، 1999)

 1 . شبکه های داخلی

·        شبکه های پرسنلی

·        تیم های پروژه ای ، گروههای دارای صلاحیت ، گروههای نرم افزاری

·        منبع دانش دیجیتالی داخلی

·        اینترنت

2 . شبکه های اکسترنال

·        منابع دانش اکسترنال

·        شبکه های شخصی اکسترنال

·        مشتریان ، ذخائر ، سهامداران

·        اکسترانت

آموزش و یادگیری حرفه ای برای کتابدار دیجیتال در مدیرت سیستم های اطلاعات دیجیتالی/کتابخانه های دیجیتالی:

        بیشتر از 25 سال است که آموزشکده های اطلاع رسانی در مطالعاتشان فعالیتهای دوره تحصیلی و تعلیمی را در فناوریهای اطلاعاتی جدیدشان پذیرفته اند . همه این تغییرات کمتر درزیر چتر پهن مطالعات اطلاعاتی اتفاق افتاده است . سیستم اطلاعات دیجیتالی جدید یک تغییر مکان عمده در پارادیگم فرایند انتقال اطلاعاتی ایجاد کرده است (دیچاتلتس ،1997).

  نقش تغییر عنوان کتابدار از کتابدار به کتابدار دیجیتالی :

        یک کتابدار در آینده چه نقشی خواهد داشت ؟ این به آن معنی است که به کتابخانه به عنوان یک موسسه ننگریم باید به اینترنت بعنوان یک ابزار قدرتمند درجهان اطلاعات نگریست . قصد بر این است که بصورت غیر متمرکز و بصورت ارتباط از راه دور روی آن کار شود تا کتابخانه های مجازی با افزایش وسیعی در این رشته و تنوع منابع اطلاعات دیجیتالی مواجه شوند .

        در این عمارت الکترونیکی کارکردن در بیس قرار داد گونه برای انواع مختلف سازمانها ، ارتباط با پایگاههای اطلاعاتی تعاونی و فایل های اطلاعاتی پیوسته عمل مهمی است (ویلسن ،1995) .

        در این تسلسل شناختی کتابداران به عنوان کارکنان دائمی پیوسته وجود خواهند داشت ، حمایت از شهروندان / کارکنان بوسیله فروش خدمات انجام می گردد . یافتن سریع اطلاعات مربوطه نسبت به رقبا ، سریعتر از یک کارمند غیر اطلاعاتی می تواند صورت گیرد و در بیس دانش ارشدیت بقاء پیدا می نماید . تا نسبت به شبکه ها و منابع اطلاعاتی دیجیتالی موجود در آنها . ما اغلب واژه هایی را برای توصیف این نقش ها داریم : کتابدار دیجیتال ، حرفه اطلاعات دیجیتال ، سیبرارین و واسطه اطلاعاتی .

        دید مختلفی از آینده ممکن است برای اشخاص پیدا شود که کتابخانه دیجیتالی بیشتر شبیه یک انبار دانش می باشد ، جایی که سیستم های پیچیده و حرفه ای از تخصص نقش حمایتی در دسترسی به اطلاعات دارد و بعنوان یک میانجی در یک تنوع از دیجیتال و منابع دیگر عمل می نماید (کاونی و کلیولند ، 1998) .

        همچنین در این فرایند مشکل می نماید که تعریف نمائیم چه نقشی از کتابدار دیجیتال است که در شرایط طولانی ، چیزهای زیادی را برای ما روشن خواهد کرد . و این به آسانی قابل فهم می باشد اما هدف نهایی عینا دسترسی آسان به اطلاعات دیجیتال در اسرع وقت نیست بلکه خواستن ضروریات نشر الکترونیکی اضافی برای کاربران می باشد و ایجاد و توسعه کانالهای دانش دیجیتالی ، منابع دانش دیجیتالی است که اجازه می دهد انرژی بین سهامداران بصورت دو طرفه تغییر ایجاد کند و قلمرو دانش دیجیتالی را غنی سازی کند .

عنوان به انگلیسی:

 The role of a digital librarian in the management of digital information system(DIS)

نوشته:V.Sreenivasulu

مترجم: فرض الله عزیزی

برگرفته از سایت: http://www.emerald-library.com

ماخذ از نشریه: The electronic library vol.18 no.1 2000 . pp.12-20

ساخت و ایجاد وب سایتهای سواد علمی

نوشته : ویکتوریا ولبرن ، براین کانار

مترجم : فرض الله عزیزی

مقدمه :

        تعریف های مختلفی از سواد علمی در سالهای اخیر بدست آمده است . این مقاله چندین چیز را بررسی می نماید ، تاکید مقاله بیشتر روی کمک به آنهایی است که می توانند به کتابداران در ارزیابی وب سایتها وساختن وب سایتهای علمی کمک نمایند .

        دو تعریف از میان این همه تعریف قابل اعتمادتر می باشد که یکی از آنها در باره سواد علمی اجتمایی می باشد (میلر1998) و دیگری در باره سواد  اطلاعات علمی (شاپیرو ، هوگز 1996) در این میان ما در تکامل ، ارزیابی و سازماندهی وب سایتها ملاکی را ارائه نموده ایم مثلا چندین سایت در شناخت صداهای اقیانوسی و جود دارند که در باره کاربرد صداها و به تصویر کشاندن این فرایند بحث می نمایند .

تعریف سواد علمی

        سواد علمی چیست ؟  آیا ما دارای سواد علمی یا فاقد آن هستیم ؟ چگونه سواد علمی اندازه گیری می شود؟ چگونه در مورد آن فکر شده است ؟

        مطالعه بحث های موضوعی اخیر ، غالبا جوابهای زیادی را برای آدمی بدست می دهد اگر چه در این مورد مقالاتی وجود دارد .

        در اینجا بنظر می رسد که توافقی در سواد علمی که مطلوب و مهم است با استثناعات پایین ایجاد شده باشد . همچنین موافق این جریانیم که افراد غیر دانشمند فاقد سواد علمی هستند (اهلرز 1998، ماینچین1999) یکی از بهترین بحث ها در این مورد از جان میلر (1998) می باشد وی مناطقی را شامل (سواد علمی) می داند که به مقدار کافی در آنجا امکانات وجود دارد" میتواند کمی شک بر انگیزباشد چرا که سطوح جاری سواد علمی اجتمایی خیلی پایینتر می باشد" نکته های زیادی در خارج از این بحث است که خود دانشمندان اغلب در فهم پایه از اصول علمی و در محدوده خاصشان در اشتباه هستند(پول 1991) بهر حال چه هنگامی ما از پیچیدگی راه و به تعریفات و تحلیلات و توافقات نهایی (در باره سواد علمی) دسترسی پیدا می نماییم.

        افرادی سعی نموده اند سواد علمی را تعریف نمایند و فهرستهایی را از واقعیت های اساسی که شخص باید سواد علمی داشته باشد را ارائه نموده اند .(رایمو 1998، ترفیل1996) پاول دهارت هارد (1998) بحث های زیادی را در باره ریشه های فرهنگی سواد علمی ارائه نموده اند در پایان او همچنین فهرستی از این بحث ها را در واقعیت های اساسی پیشنهاد می نماید . در عوض هارد فهرستی از رفتارهایی که بعنوان رهنمودهایی برای تفسیر اصول علمی / فنی در نظر گرفته شده را تقدیم می نماید کسان دیگری روی موفقیت رفتار اطلاع یابی تاکید دارند(ساپ1992) "آگاهی علمی" (دولین 1998) روشهای شناخت علمی (ماینچین 1999) .

        تمرکز برنامه مطالعات آموزش علمی زنان در دانشگاه ایالتی پورت لند سعی دارد تا بصورت حرفه ای تعریفی را در جستجوی اینکه دیگران چه پیشنهادی داشته اند و روی کدام عنصرهایی توافق دارند ارائه نماید . یک مقاله حرفه ای شگفت انگیز نتیجه فرایندموجود در وب سایت : http://www.horizons.pdx.edu/~fem-sci-lit می باشد.

        وب سایت دیگری که با موضوع سواد علمی گره خورده پروژه2061 سایت انجمن علمی پیشرفته امریکا می باشد http://www.project2061.org این سایت تعریف های دقیق تر متجلی می نماید و منابعی را برای آموزشگران که می خواهند سواد علمی را ارتقاء بخشند فراهم می نماید .

        جان میلر (1998 ) دیدگاه مختلفی را در اینباره دارد . ترسیم کاری شن در 1975 و کار قبلی میلر در 1983 ، سه تعریف که کوششی را در نیاز برای فهم واژگان ، مفاهیم و فرایندهای علمی است پیشنهاد می نماید .

        مطالعه دیگری که در آن تقسیم موضوعات به قسمتهای جزیی تحت عنوان کمک در تعریف های جرم شاپیرو و وشلی هوگز 1996انجام شده است . نه تنها یک تحقیق سواد علمی بلکه در سواد اطلاعاتی که بطور وسیعی تعریف شده است ، اثرشان هفت جنبه موضوعی را کشف نموده که باعث تغییر سواد ابزاری به سواد انتقادی شده است.

        در این مقاله سعی نشده که هرنوع سنتزی را در دیدگاههای ناجور بدست آوریم . به کمک این بحث ها ما به چه نتیجه ای می رسیم آیا بعضی مواقع می ترسیم وظیفه ارزیابی وب سایتها و سازماندهی لینک ها را بعهده گیریم . برای این هدف ، ما دو مقاله که در بالا به آنها اشاره شد یافته ایم(میلر1998:شاپیرو و هوگز 1996 ) که با ارزش می باشند .قبل از هر چیز ما نگاهی اجمالی به آنها برای روشن شدن موضوع ارزیابی وب سایت داریم .

سواد علمی اجتمایی

        بنیامین شن (1975) سواد علمی را به سه طبقه تقسیم کرده است : سواد علمی فرهنگی ، سواد علمی اجتمایی ، سواد علمی عملی .

        در مقاله سال 1998 خودش ، جان میلر تاکید روی سواد علمی اجتمایی شن دارد ، تعریف آن بعنوان "سطحی از فهم اصطلاحات علمی و ساخت های مناسبی برای فهم ماهیت دلایل رقابتی بی چون و چرا یا مباحثه" . این توانایی در ایجاد قضاوت ها یک جنبه مهم از سواد علمی اجتمایی می باشد که طبق استدلال میلر آن نکته ای از بحث است که عمدتا شامل روشنی بی چون و چرای علمی و فنی میگردد .

        اما این سواد عینا شامل  چه چیزی می گردد؟ برطبق نظر میلر سواد علمی اجتمایی نیازمند :

1. واژگانی از ساخته های پایه علمی
2. یک فهم از فرایند یا ذات تحقیق علمی
3. سطوحی از فهم علمی و فنی در تماس با افراد و جامعه می باشد .

بوسیله اندازه گیری این سه عنصر که ممکن است سطحی از سواد علمی اجتمایی در یک گروه معین را بر آورده نماید. نتیجتا این سه عنصر ابزارهای سودمندی را برای تحلیل و طبقه بندی وب سایتهای علمی حاصل می نماید .

سواد اطلاعات علمی

        چنانچه همراه سواد علمی ، سواد اطلاعاتی به چند طریق تعریف شده است . در این مقاله ما استفاده خواهیم کرد از تعریف شاپیرو و هوگز 1996 و برای نیازهای شخصیمان آنرا می پذیریم این نویسندگان در جامعه اطلاعاتی امروزی رقابت می نمایند و سواد اطلاعاتی باید شامل توانایی "دسترسی به اطلاعات" و توانایی تضمین در بازتاب انتقادی در ذات اطلاعات به خود و جامعه اشان ، فرهنگ و حتی مفهوم فلسفی و انجام آن می باشد .

        در این مقاله پیشنهادات زیادی ارائه شده است . ما دوست داریم پیشنهاد کنیم یک تعریف از سواد اطلاعات علمی مناسب را اما کوشش در توانایی دسترسی به اطلاعات علمی بصورت طبیعی و تحلیل آن بطور انتقادی . شاپیرو و هوگز در تعریفشان به هفت بعد از سواد اطلاعاتی رسیده اند که شامل (سواد ابزاری ، سواد ساختار اجتمایی ، سواد تحقیقی ، سواد نشر ، سوادفنی لازم و سواد انتقادی) می شود . ما بدنبال این مدل از سواد هستیم اما برای آن محدودیت داریم که شامل فقط اطلاعات مربوط در آن علوم می شود .

        گذشته از این هفت بعد ، ما روی سه بعد اولی بحث می نمائیم این سه بعد عبارتند از :

1. سواد ابزاری : توانایی استفاده از " فهم آن شکل ، قالب ، محل و دسترسی به روشهای منابع اطلاعاتی " می باشد . در این علوم این شامل دانش و خدمات نمایه سازی و چکیده نویسی ویژه و انواع قالبهای انتشاراتی علمی از قبیل مقالات تحقیقی ، مرور مقالات ، خلاصه کنفرانسها ، گزارشهای فنی و غیره .
2. سواد در منابع : توانایی فهم ، شکل ، قالب ، محل و دسترسی به روشهای منابع اطلاعاتی در علوم که شامل دانش خدمات نمایه سازی و چکیده نویسی و انواع قالبهای انتشارات علمی خاص ، از قبیل مقالات تحقیقی ، مرور مقالات خلاصه های کنفرانس ها ، گزارش های فنی و غیره .
3. سواد ساختار اجتمایی : فهمی از چگونگی اطلات می باشد که واقع شده بصورت اجتمایی و بطور مناسب تولید شده در زندگی گروهها از قبیل دانشگاهها ، کتابخانه ها ، جوامع تحقیقی . این اطلاعات علمی پوشش می دهد فهم دقیق رسمی و غیر رسمی انتقادی و چگونگی ارتباط آن با فرایند علمی ، روشهایی برای اطلاعات علمی ، اطلاعات ، و دانش ، اختلاف بین انتشارات عمومی و علمی.

        اگر چه ممکن است شما یقین حاصل کنید که این سه بعد از سواد اطلاعات علمی سه ابزار در ارزیابی جعبه ابزار و ب سایتهایمان خواهد بود ولی ما حالا منابع مناسبی برای جستجوی وب سایتهای واقعی در اختیار داریم .

ارزیابی وب سایتهای علمی

        اجازه دهید به شما بگویم در ساخت وب سایت وظیفه تعهد گونه ای دارید که در آن بتوانید مثلا موضوع گرافهای صداهای اقیانوسی را ایجاد نمایید . سایتهای زیادی در این موضوع وجود دارد و مشکلاتی برای شناخت آن و عدم شناخت آن هست . قبلا آن تصمیمات گرفته شده و پیچیدگیهای بعدی در چگونگی لینک ها باید سازماندهی شود در بهترین نوع کمک به مراجعین در یافتن انواع اطلاعاتی که آنها در جستجوی آن هستند .

        یک نگرش برای ای مشکل کار با 6 ابزار توسعه یافته در بخش قبلی می باشد . به منظور ارزیابی وب سایت ها ، آنها بصورت مجدد شش سوال را فرموله می نمایند :

1. آیا سایت کمک میکند تا واژگانی را در آن موضوع بسازیم؟
2. آیا سایت کمک میکند یک فهم ازفرایند های علمی که شامل آن موضوع می باشد ایجاد نماییم؟
3. آیا سایت کمک می کند درک مناسبی از انجام آن موضوع در اجتماع داشته باشیم؟
4. آیا سایت مورد بحث ابزار سخت افزاری و نرم افزاری را که در زمینه تحقیق موضوعی کاربرد دارد در خود گنجانده است یا نه؟
5. آیا سایت کمک می نماید یک درک از چگونگی منابع مناسب برای آن موضوع قابل دسترس و سازمانیافته ایجاد نماییم ؟
6. آیا سایت کمک می نماید درک بهتری از مفهوم اجتمایی آثار علمی انجام شده داشته باشیم؟

        هر کدام از این سوالات ممکن است وابستگی بیشتر یا کمتری در ایجاد وب سایت داشته باشد .

        ما می توانیم حالا تغییر دهیم وب سایت و همان خط مشی جستجو را که بوسیله این نوع از ارزیابی شکل گرفته اند .

Science Friday kid connection ارتباطات علمی با بچه ها در روز جمعه

        هر جمعه بخش گفتار ملی ، رادیوی ملی روی علم تاکید می نماید بخش گفتار ملی یک وب سایت علمی تحت عنوان ارتباط با بچه ها در روز جمعه ایجاد نموده است

http://www.sciencefriday.com/kids/   اجازه دهید تا در یکی از صفحات آرشیو شده در این سایت ببینیم چگونه از 6 ناحیه از سواد علمیمان بصورت عالی حمایت می کنیم . http://sciencefriday.com/pages/1998/jun/ho   اگر این لینک را دنبال نمایید با اسکرول پایین بیایید تا دو سوم برنامه متوجه این فرایند می شوید .

        وب سایتهای طراحی شده برای کودکان میتواند مکانهای عالی برای شروع آموزش در باره یک موضوع باشد آنها کوشش می نمایند تا در مفاهیم پایه و شرح آن مفاهیم بطور آزادانه عمل نمایند . صفحه علمی سایت جمعه در اوشنوگرافی (اقیانوس شناسی)  صدایی این مزیت را دارد . آن همچنین در دو تا از 6 ناحیه تحقیق می باشد . بوسیله پیشنهاد و تجربه ای که می تواند به آسانی و بدون ابزار به آن فرایند کمک نماید تا فهمی از فرایند های علمی پایه و در فایل شنیداری این برنامه رادیویی ایجاد نماییم ، آن به شنوندگان یک درک بهتر از مفهوم انجام کار را در اوشنوگرافی صدایی را می دهد.

گرماسنجی اقلیم اقیانوسی آکوستیک

    پروژه گرماسنجی اقلیم اقیانوسی آکوستیک یک مطالعه عملیاتی شکل گرفته بوسیله دانشگاه کالیفرنیا می باشد که یک برنامه خط مشی دار در توسعه و تحقیق محیطی را ایجاد نموده است .این پروژه تاکید دارد روی دو ناحیه اصلی از تحقیق اقلیم جهانی بعنوان منعکس کننده در حرارت اقیانوسی و تاثیرات صداهای ایجاد شده توسط انسان روی جانوران دریایی . از زمانی که این پروژه تاکید دارد روی دو ناحیه اصلی از تحقیق ایجاد شده توسط انسان روی جانوران دریایی . از زمانی که این پروژه بطور مستقیم روی تحقیقات تاثیر گذاشته ، عجیب نیست که وب سایتشان بویژه در ناحیه دوم مورد نظر ما قویا در ایجاد یک فهم از فرایندهای علمی در پی این موضوع مورد بحث هستند .

        یک مثال در این مورد این است که در این بخش از اقلیم جایی که تحقیق انجام گرفته بصورت اصطلاحات غیر فنی شرح داده شده است . این ایده بنیادی از گرماسنجی اقلیم اقیانوسی بسادگی در سایت مورد نظر شرح داده شده است .

انتقال سریع صدا در آب گرم نسبت به آب سرد زمان انتقال یک سیگنال صدا از یک منبع نزدیک آلاسکا کاهش خواهد یافت اگر دمای اقیانوسی بالا رود و افزایش خواهد یافت اگر دمای اقیانوسی پایین بیاید و سرد شود همچنین این سایت از این نظر با ارزش است که در ایجاد یک فهم از چگونگی ارتباط منابع سازمانیافته و قابل دسترس کمک کرده است در صفحه اصلی این سایت لینک هایی را پیشنهاد نموده برای گرماسنجی فهرست های منتشره در اقلیم اقیانوسی آکوستیک ، در این صفحات ، انتشارات ادغام شده در انواعی از انتشارات از قبیل چکیده های کنفرانسها ، مقالات تحقیقی ، گزارشهای منتشر نشده و غیره . این یک ایده از قالبهای مختلف در تحقیقات انجام شده در آن ناحیه از سنجش صداهای اقیانوسی به استفاده کنندگان می دهد .

جامعه آکوستیک آمریکا

        در پایان ، ما جستجو می نماییم هو پیجی راتحت عنوان جامعه آکوستیک آمریکا http://asa.aip.org/. قدرت اصلی این سایت دسترسی نمودن و فراهم نمودن منابع پیوسته ای از قبیل مقالات مجلات journal of the acoustical society of America    کتابها ، نوارهای ویدیویی ، لوح های فشرده و چکیده های کنفرانسها ، تعدادی از این منابع بطور مستقیم سایتهای صدا شناسی اقیانوسی را مورد بحث قرار میدهند و عده ای دیگر کمک نمایند تا در توسعه مفهوم علم صداشناسی در ارتباط با گرافهای صدایی اقیانوسی کمک نمایند . خصوصا و در یک آن ما این سایت را سودمند تشخیص داده ایم و سه مورد از 6 ناحیه مورد بحث را انتخاب کرده ایم : آن به ایجاد یک فهم از فرایندهای علمی ، یک فهم از انجام گرافهای اقیانوسی صدایی در جامعه و یک فهم از مفهوم اجتمایی در تحقیق انجام شده کمک می نماید .

        دادن مثالی عینی در این مورد(انجام موضوعی در جامعه) و توانایی جستجو و ویرایش پیوسته از یک مقاله فراهم شده در یک متینگ اجتمایی تحت : http://www.acoustics.org/137th/sagen.htmlاین مقاله شروع می شود با تغییرات اقلیمی در دهه های آینده ... فشارهای بالقوه جدی اقتصادی بمنظور توسعه بعدی اقتصاد هم در صنعت و هم در کشورهای توسعه یافته ...

خلاصه 

        تمامی این سه سایت در فراهم نمودن مشمولیت علمی که گرافهای اقیانوسی صدایی را شامل گشته مناسبت دارند دو تا از آنها در بحث مفهوم اجتمایی علم قوی هستند که یکی از آنها اطلاعاتی را در انجام فرایندهای علمی در جامعه ایجاد می نماید و دیگری چگونگی استفاده از منابع گرافهای اقیانوسی صدایی را که دارای نظم خاصی هستند نشان می دهد . این سایت ها در توسعه واژگان یا بحث ابزارهای تحقیقی در موضوعشان قوی نیستند.

نوشته : ویکتوریا ولبرن ، براین کانار

مترجم : فرض الله عزیزی

عنوان مقاله به انگلیسی : building websites for science litracy

برگرفته از سایت :http://www.library.ucsb.edu/ist/00-winter/article2.html   

مزاياي سواد اطلاعاتي

نويسنده : فرض الله عزيزي

سواد اطلاعاتي چيست؟
        اصطلاح سواد اطلاعاتي بعضي اوقات ترجيحا به عنوان اطلاعات مناسب و بطور عموم به عنوان توانايي دسترسي ، ارزيابي ، سازماندهي واستفاده از اطلاعات در يك تنوع از منابع تعريف شده است براي اينكه كسي داراي سواد اطلاعاتي گردد بايد چگونگي وضوح يك موضوع يا ناحيه اي از دستورالعملهاي مورد نياز را بشناسد. انتخاب اصطلاحات مناسبي را براي روشني مفهوم يا موضوع  مطابق دستورالعمل يك خط مشي جستجو انتخاب كند كه منابع مختلف اطلاعاتي و روشهاي متنوعي كه اطلاعات را سازماندهي مي نمايد فرموله كند.

        تسلط به سواد اطلاعاتي به معناي واقعي آن مي تواند بستر لازم براي توانمند سازي پ‍ژوهشگران را در برنامه ريزي بهتر براي مديريت فرايند پژوهش و دسترسي به اطلاعات مناسب براي هر مرحله از كار و نهايتا توليد دانش جديد بوجود آورد . ايجاد انگيزه و جرات دست زدن به فعاليتهاي پژوهشي از ديگر مزاياي سواد اطلاعاتي است و به اطمينان مي توان گفت كه بين سطح سواد اطلاعاتي در يك جامعه و ميزان رشد دانش در آن جامعه رابطه مستقيم دارد .

كاربرد سواد اطلاعاتي و مهارت در آن

        ايده سواد اطلاعاتي بطور گسترده به عنوان توانايي تشخيص اطلاعاتي و شناسايي ، ارزيابي و استفاده اطلاعات بصورت موثر كه در ارتباط با رشد بخش هاي آموزشي در چند سال مي باشد بيان شده است ، در حاليكه در محيط كار كارفرماها و مديران احتمالا بيشتر در مورد نياز به مهارت رايانه و فن آوري اطلاعات توجه نموده اند . به محض اينكه فن آوري اطلاعات يكپارچه و كاربر دوست مي شود احتمالا به سوالاتي در مورد اينكه افراد چگونه با هم در ارتباط متقابل بوده و كاربرد اطلاعاتي را كه فن آوري در اختيار آنها قرار مي دهد معطوف خواهد شد . در سازمانهايي كه كاربران به كشمكش با فن آوري اطلاعات ادامه مي دهند و نياز سالانه براي تصميم گيري ها ، حل مشكلات ، تحقيقات و پيشنهادات وجود دارد كارمندان به توانايي رفتار با اطلاعاتي كه به تنهايي بعنوان اهميت اوليه مي باشد نياز دارد .

كاربرد سواد اطلاعاتي در مهارت هاي پيشرفته

        سواد اطلاعاتي به مهارتهاي فناوري اطلاعات وابسته است . فرد باسواد از نظر فناوري اطلاعات قادر است تا رايانه ها ، نرم افزارهاي كاربردي ، پايگاههاي داده و فناوريهاي ديگر را براي انجام امور گوناگون مربوط به تحصيل ، حرفه و امور شخصي خود به كار گيرد . بنابراين افرادي مايل هستند تا به سواد اطلاعاتي دست يابند بايد مهارتهاي تكنولوژيكي مربوطه را كسب كنند .

        گزارش سال 1999 انجمن ملي اطلاعات در مورد تفاوت دو واژه فوق الذكر به شرح زير مي باشد . سواد اطلاعاتي شامل محتوا ، ارتباطات ، تجزيه و تحليل ،‌ جستجوي اطلاعات و ارزشيابي آن مي باشد در صورتي كه فناوري اطلاعات بسيار فراتر از مفهوم سواد رايانه اي است و به فهم عميق و رو به افزايش فناوري و استفاده  ماهرانه از آن مي پردازد . سواد اطلاعاتي آغازگر ، حافظ و توسعه دهنده يادگيري مادام العمراست از طريق قابليتهايي كه فناوريها فراهم كرده اند .

تاثيرات سواد اطلاعاتي روي نگرشهاي دانشجويي

        دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد اطلاعات را به خوبي بازشناسي مي كند و به صورت مركزي با ديدگاهها و چالشهاي روزمره و حياتي برخورد مي نمايد ، اين دانشجو مي داند چه موقع اطلاعات را در ماوراي دانش شخصيش جستجو نمايد يا به چه نحو سوالات را طرح نمايد كه وي را به اطلاعات مناسب رهنمون نمايد و كجا آن اطلاعات را جستجو نمايد چنين دانشجويي مي داند چگونه تنوع منابع و قالبها را به منظور بهتر قرار دادن اطلاعات به منظور بحث در باره يك نياز خاص جستجو نمايد . او اطلاعات را بصورت انتقادي و كارآمد ارزيابي مي نمايد و از اطلاعات به طور دقيق و خلاق استفاده مي نمايد .

استفاده از سواد اطلاعاتي بوسيله اساتيد و مديران

        اساتيد و مديران از فناوريهاي رايانه اي و اطلاعاتي براي بهبودي نقششان در فرايند آموزش استفاده مي نمايند . در اين زمينه چندين مثال در ذيل مي آيد :

-    استفاده از ابزارهاي رايانه اي براي ثبت و نگه داري ساده و موثر اطلاعات در وظايف مديران  ، كمك به رفتارشان در اوقات فراغت براي آموزش يا توسعه شغليشان .

-    خروج از انزوا بوسيله استفاده از قابليت هايي نظير پست الكترونيكي و اينترنت براي ارتباط با همكاران ، والدين و جهان خارج .

-    افزايش فعاليتهاي توسعه شغلي بوسيله رشته هايي كه از طريق آموزش از راه دور انجام مي شود و دسترسي به تحقيقات آموزشي و دسترسي منابع كلاسي پلان هاي درسي و غيره .

منابع و ماخذ:

1.  فتاحي ، رحمت الله ، سواد اطلاعاتي  و بهسازي رفتار اطلاع يابي پژوهشگران : ضرورت ادغام سواد اطلاعاتي در فرايند پژوهش و توليد(http://web.um.ac.ir/~fattahi/information%20literacy.htm)

2.  بروس ، كريستين سوزان ، مترجم : حسن صياميان ، تجربيات سواد اطلاعاتي در محيط كار(1)(http://www.irandoc.ac.ir/date/e-j/vol5/siamian.htm)

3.     زماني ، عشرت ، استانداردهاي سواد اطلاعاتي(http://www.irandoc.ac.ir/etela-at/19/19-1-2-6.htm)

4.  انجمن كتابداران آموزشگاهي ، مترجم: فرض الله عزيزي ، آموزش استانداردهاي سواد اطلاعاتي به دانشجو : شاخص ها و استانداردها (http://www.farzollah.blogfa.com/8411.aspx)

آموزش سواد اطلاعاتی اینترنتی : یک ارزیابی انتقادی

نوشته : میخائیل اوسولیوان

مترجم : فرض الله عزیزی

وابستگی اینترنتی

        یکی از مزیت های اینترنت میزان اطلاعات موجود در آن می باشد. هنگامی که یک جستجوی اینترنتی دریک موضوع انجام می شود هزاران سایت در ارتباط با آن موضوع در مقابل ما قرار می گیرد ، بنابراین یک فرد بطور غالب اطلاعات نا محدودی در اختیار خواهد داشت.

        به عنوان مثال در این توضیح دانش آموزان دبیرستانی تصور می نمایند که اینترنت یک منبع قطعی برای هدایت تحقیقاتیشان می باشد . بهرحال در این جویبار (اینترنت) در آموزشکده ها به مثابه سوپربزرگراههای اطلاعاتی می باشد تا آنها را در سطح کلاس درس به بعنوان یک ابزار آموزشی کمک وهدایت نماید.

        معلمین و کتابداران با یک وضعیت دشوار در رابطه با استفاده از اینترنت در کلاسهای درس  بعنوان یک ابزار تحقیقی مواجه اند در نتیجه مدرکی در دست است که معلمین دبیرستان متوجه شده اند که دانش آموزان شیفته اینترنت هستند . کدام موضوع جستجو اهمیت دارد مهم نیست بلکه مهم اینست که دانش آموزان متقاعد شده اند که می توانند آن موضوع را در اینترنت بیابند .

        چه چیزی باعث جذابیت اینترنت برای دانش آموزان دبیرستانی گشته است ؟ چرا آنها ازمنابع دیگر غافل شده اند ؟

        مقالات اخیر در سایت های ادب وهنر همه مثالهایی هستند از روشهایی که دانش آموزان وابستگی بیشتری به اینترنت بعنوان منبع منحصر بفرد اطلاعات پیدا کرده اند زمانیکه دانش آموزان در این فناوری مهارت پیدا کردند تازه می فهمند که دارای کمبودهایی هستند و تا هنگامی که در خط مشی های تحقیقات بصورت موثر رشد نکنند ودر اطلاعات اینترنتی قضاوت نکنند آرام نمی گیرند .

        مشاهدات فردی دانش آموزان نشان از این دارد که آنها از اینترنت وسایتهای پذیرفته شده ادبی استفاده  می نماید . در این مقاله طراحی ، توسعه و تحلیل نتایج را از یک واحد سواد اطلاعات اینترنتی را مورد بحث قرار می دهیم .

آیا این وضعیت دشوار قابل اعتماد می باشد؟

        درک این حقیقت که اینترنت دسترسی آسان به اطلاعات منظم و وسیع را فراهم نماید یک انگیزه قوی در دانش آموزان به منظور به کار گیری اینترنت در انجام وهدایت تحقیقاتشان ایجاد می نماید . بهرحال این توانایی مجزا می نماید اطلاعات مناسب را از اطلاعات نامناسب دراینترنت که یک وظیفه پیچیده می باشد . در حدود یک سال پیش ما درگیر یک سناریوی تحقیقاتی اینترنتی در سطح دبیرستان شدیم . یکی از آن دانش آموزان در کلاس مطالعات اجتمایی از اینترنت برای پیدا کردن اطلاعاتی در موضوع Capital Punishment استفاده نمود . او در یک سایت نقل قولهایی را در باره مجازات مرگ سوپر م کارت جاستیس ویلیام برن و پادشاه کورتا اسکات پیدا کرد .

        از زمانیکه ارجاع کتابشناسی (در استفاده از سایتها) لازم شد ،این دانش آموز درخواست کمک نموده تا نویسندگان(طراحان) این وب سایت مشخص شوند .

        مشخص نمودن یک نویسنده خاص یا یک منبع از وب سایتهای کامل می تواند مشکل باشد ولی غیر ممکن نیست . بعد از تعیین مسیر برای این دانش آموز و جستجوی صفحات نمایش به چند دلیل ارتباط با یک home page(هوم پیج) لازم شد تا ما قادر باشیم منبع اطلاعات را تعیین نماییم . ما راهی را برای جستجوی capital punishment کشف کردیم . این دانش آموز به اندازه کافی باهوش بود تا بگوید او اطلاعات قابل اطمینان در اختیار نداشته و خودش این اطلاعات را بدست آورده است . بهرحال دانش آموزان زیادی هستند که کورکورانه اطلاعاتی را که در اینترنت می یابند آنرا به عنوان قسمتی از مقاله تحقیقی یا پروژه چند رسانه ای پذیرفته و مورد استفاده قرار می دهند .

آموزش مهارتهای سواد اطلاعاتی بوسیله ارزیابی اینترنت

        برای نشان دادن فقدان درک کیفیت اطلاعات اینترنت، ما در پی توسعه و تکامل واحدی تحت عنوان واحد سواد اطلاعاتی اینترنت در طی یک دوره 3 روزه بر آمدیم تا تفکر انتقادی را در دانش آموزان در استفاده از اینترنت بهبود بخشیم . مشاهدات و تحقیقات ما نشان داد که یک درک ساده و بی تکف در دانش آموزان نسبت به محتوا ، ساختار و انواع اطلاعات اینترنتی بوجود آمده است .

        پذیرش چشم بسته اطلاعات اینترنت بوسیله عده ای از دانش آموزان یکی ازدلایل انتقادی است که چرا دانش آموزان به مهارتهای سواد اطلاعاتی نیاز دارند . سواد اطلاعاتی دانش آموزان را آماده می کند تا دانش و مهارتهای لازم را بطور مناسب و موثر برای دسترسی به اطلاعات کسب نمایند .

        تا بطور دقیق اطلاعاتی را که آنها از هر منبعی دریافت کرده اند بصورت خاص مورد ارزیابی قراردهند. واحد سواد اطلاعات اینترنتی که مارا در چنین سطحی از مطالعات اجتمایی در سطح دبیرستان هدایت می نماید می تواند به آسانی برای هر ناحیه موضوعی مورد پذیرش قرار گیرد . اولا ما به دانش آموزان یاد می دهیم ساختار و اصطلاح شناسی سازمانیافته را در اینترنت و اینکه چگونه URL هارا آماده کنند و مثالهایی از پیش تعیین شده وب سایتهای غیرقابل اعتماد را ترجمه و موشکافی نمایند .

        درک اینکه ساختار یک URL چگونه می باشد ، هرکدام از ابزارهای آماده شده شامل چه چیزهایی می شود ، روشی برای شروع ارزیابی یک سایت اینترنت می باشد . دانش آموزان نیاز دارند پسوندهای یک دومین که شامل com . ، org. ، gov. ، edu. و غیره می باشد بفهمند . بهرحال قضاوت کردن در باره یک سایت اینترنتی بوسیله دومین و پسوندش کافی نیست . باید قضاوت را بعهده خود دانش آموزان گذاشت که اطلاعات خوب را از اطلاعات بد تشخیص دهند . در حقیقت یک استاد از دانشگاه مهندسی شمال غربی نظریه هایی را در باره تجدید نظر در باره هولوکاست از سایت NWU.edu منتشر کرد که ما را مجبور کرده تا سوالی را در این مورد طرح نماییم و بتوانیم اطلاعاتی را از سایتهای خوب دانشگاهی در این مورد بدست آوریم .

        ثانیا ما نشان می دهیم یک ملاک ارزیابی پنج مرحله ای را که عموما بوسیله کتابداران برای ارزیابی منابع و پذیرش ارزیابی اینترنت کاربرد پیدا کرده است . این ملاک شامل دقت ، مسئولیت ، هستی ، انتشار و پوشش می گردد .  در این ملاک کاربردی ، ما سه سایت اینترنتی مختلف را ارزیابی می کنیم که همه آنها همان موضوع را مورد بحث قرار می دهند .

        هر موضوع می تواند برای اثبات و نمایش انتخاب شده باشد اما این سه وب سایت بصورت عالی راههای مختلفی را درهمان موضوع به ما نشان می دهد که دراینترنت قابل انجام شدن است . در طول روز دوم و سوم واحد سواد اینترنتی ، دانش آموزان یک موضوع را از یک لیست موضوعات علوم اجتمایی انتخاب نمودند که بطورمشترک مطالعه ای بود در باره تاریخچه جهان یا برنامه آموزشی مطالعات جهانی ، از قبیل بودائیسم ، انقلاب فرهنگی ، هستی یا حقایق انسانی . هر کدام از دانش آموزان از یکی از موتورهای جستجوی معمول در موضوع مورد نظرشان استفاده کردند . دانش آموزان برای ارزیابی وب سایتها ازورک شیت استفاده کردند که درآن ابتدا سه وب سایت لیست شده را برای نتایج جستجویشان مورد ارزیابی قرار دادند این ساختاربصورت عملی طرح ریزی شد تا نگرش مرسوم دانش آموزان دبیرستانی را برای انجام و هدایت تحقیقشان تقلید کند . درنتیجه ما مشاهده کردیم که در بیس روزانه ، دانش آموزان بطور عموم خط مشی های جستجوی کارشناسانه ای را در انجام تحقیقشان انجام نمی دهند .

        در این تغییرات طبیعی اینترنت لازم است تا دانش آموزان خط مشی هایی را بصورت موثر بیاموزند که آنها را در مواجه شدن با هر وب سایتی هدایت نماید .

دانش آموزان و دوگانگی اینترنت

        در نتیجه این فعالیت ، دانش آموزان این نتایج را مورد تحلیل قرار می دهند و دیدگاههایشان را در باره اینترنت بصورت خلاصه در می آورند و بعنوان جزئی از یادگیریشان قرار می دهند احساساتشان را در باره استفاده از اینترنت و بدست آوردن اطلاعات یادداشت می نمایند . به طور عموم ، این وضعیت معیارهای پیشنهادی را منعکس می کند که درآن اینترنت بصورت دوگانه اما واقعی برای تعداد زیادی از دانش آموزان دبیرستانی فراهم می شود . بعبارت دیگر، در توضیحاتشان نشان از یک شیفتگی به اطلاعات اینترنت وجود دارد . بعبارت دیگر، آنها این تغییرات را که محدودیت ها و محرومیت هایی در رابطه با تحقیقات انجام شده موثر در اینترنت وجود دارد پذیرفته اند .

        برای مثال ، دانش آموزی ارزش اینترنت را به این صورت خلاصه و جمع بندی کرده است : شما رشته وسیعی از اطلاعات دریک سایت اینترنت دراختیار دارید درحقیقت چنانچه دنبال کتابهایی هستید و مجبورید کتابهایی را پیدا نمایید و به آن رجوع نمایید در کامپیوتری که شما با آن کار می نمایید در مکانی مورد نظر کلیک می نمایید و آن را چاپ می کنید . بعلاوه اینکه شما می توانید در منزل وارد اینترنت شوید و مجبور نیستید به کتابخانه مراجعه نمایید .

        به تعبیر دیگر ، من فکر می کنم اینترنت ابزار یادگیری خوبی است . شما می توانید اطلاعاتی را که نیاز دارید به سرعت و آسانی پیدا نمایید اگر چه در این توضیحات پیشنهادی ، دسترسی به اطلاعات به عنوان مزیت عمده استفاده از اینترنت برای تحقیق مشاهده شده است . قابلیت های زیادی در اینترنت وجود دارد که نمی تواند همه اطلاعات مورد نظر ما را پوشش دهند و ممکن است با موضوع ارتباط داشته یا نداشته باشند .

        بعبارت دیگر ، یکی از محدویت های بیان شده مرسوم مشکلی است که این دانش آموزان آن را تجربه کرده اند و در ذات اینترنت وجود دارد ، اگرچه توضیح زیر متصور می شود : به طور عموم من هرگز از اینترنت استفاده نمی کنم مگر اینکه مجبور باشم برای نیازهای کلاسیم از آن استفاده نمایم . اما بنظر می رسد هر زمانی که من سعی می کنم اطلاعاتی بیابم این کار برایم غیر ممکن می شود و هیچی بدست نمی آورم و من در پایان وقتم را تلف می کنم و مجبورم از کتابخانه و منابع دیگر استفاده نمایم .

        این حقیقت که دانش آموزان فکر کنند هیچ گونه اطلاعاتی دراینترنت درارتباط با موضوعشان وجود ندارد یک گمراهی است . دانش آموز دیگری بصورت موجز به این نکته اشاره دارد : من معتقدم که اطلاعات کذب زیادی در اینترنت وجود دارد اما من نمی توانم تشخیص دهم میزان این اطلاعات کذب چقدر است و چگونه می توانم آن را بصورت مقالات تحقیقی یا اسلایدهای نمایشی به ثبت برسانم .

آموزش موثر خط مشی های تحقیق

        در اطلاعیه ای که واحد سواد اینترنتی برای دانش آموزان دبیرستانی صادر نمود اطلاعات موجود در اینترنت مشخص گردید و درهمان زمان مهارتهای تفکر انتقادی برای دانش آموزان توسعه پیدا کرد . ارائه دیدگاه مناسبی به دانش آموزان که منابع اینترنتی را بصورت انتقادی ارزیابی کرده به آنها کمک می کند که اطلاعات وسیعتری و درک مناسبتری از رشد مطلق اینترنت بدست آورند .

        در این فرایند ارزیابی وب سایت های مختلف ، دانش آموزان اطلاعات زیادی از محدودیت های اینترنت بعنوان یک ابزار تحقیقی بدست آوردند . دانش آموزان مذکور همچنین اعتقاد داشتند که نیاز به توسعه و استفاده از خط مشی های جستجوی خاص در هنگام استفاده از اینترنت لازم است . در این فرایند ارزیابی دانش آموزان یاد گرفتند که در باره انواع  اطلاعات و استفاده از وب پیج ها تفاوت قائل شوند و قضاوت کنند . بر طبق نظر دانش آموزدیگری که گفته است : من فهمیدم که اینترنت می تواند برای دسترسی به اطلاعات مفید باشد ، اگر بدانید دنبال چه چیزی هستید و چه چیزی را جستجو می کنید .

سواد اطلاعاتی : مهارتهای انتقادی

        شاید درس دیگراین باشد که این تجربه نور امیدی است تا نیاز به مهارتهای سواد اطلاعاتی را بصورت انتقادی در تمام دوران تحصیل در آموزشکده ضروری بداند . ما نمی توانیم به دانش آموزان اجازه دهیم منحصرا به اینترنت برای اطلاعاتشان وابستگی پیدا کنند . ما کوشش می کنیم و نیاز داریم تا این دانش آموزان از تنوع منابع برای تحقیقشان استفاده کنند و آنها را آگاه می سازیم که اینترنت ابزار دیگری است که می تواند به انبارمنابع بازیابی اطلاعاتشان اضافه شود . این فرایند مشخص می نماید که اینترنت بصورت مستمر بر برنامه تحصیلی آموزشکده تاثیر می گذارد این واقعیتی است که دانش آموزان به مهارتهای سواد اطلاعاتی نیاز دارند تا در عصر اطلاعات ، اطلاعات جدید را تحت کنترل خود در آورند و خبره شوند.

عنوان به انگلیسی : Teaching internet information litracy : a critical evaluation

نوشته شده توسط : by Michael Scott

مترجم : فرض الله عزیزی

برگرفته ازسایت : http://infotoday.com/MMSchool/mar00/osullivan&scott.htm

مزایای فناوری اطلاعات

نوشته : جان کوساکوسکی

مترجم : فرض الله عزیزی

        بیشتراز سه دهه است که رایانه ها و فناوریهای اطلاعاتی وابسته به آن به عنوان ابزارهای آموزشی برای کمک به آموزشگران تولید شده اند . امروزه رایانه هایی وجود دارند که در نزدیکی تمامی آموزشکده های ایالات متحده توصیفات متنوعی را انجام می دهند . اساتید ، مدیران آموزشکده ، مقامات دولتی و دیگران با ارزشهایی از قبیل اجرای فناوری که باید بصورت پایدار مزیت های فناوری آموزشی را ارزیابی نماید مواجه شده اند آیا شواهد و مدارکی که دلالت کند مبنی بر اینکه رایانه ها و سیستم ارتباط از راه دور پیشرفته سرمایه گذاری ارزشمندی برای آموزشگران است وجود دارد؟

        بصورت خلاصه مشاهده شده که مزیت فناوری اطلاعات دارای نتیجه بوده است. همچنین اهمیت ارزیابی تاثیرات فناوری را روی آموزش نشان داده است.

کاربردهای فناوری برای مهارتهای پایه

        استفاده از فناوری آموزشی بصورت تمرینی و عملی مهارتهای پایه می تواند تاثیر وسیعی روی قسمت عظیمی از داده ها و یک تاریخچه طولانی مورد استفاده داشته باشد (کولیک ، 1994) . معمولا دانشجویان در رشته هایی که از طریق رایانه آموزش داده می شود سریع و بیشتر یاد می گیرند . این نشان می دهد که این مورد در اثنای همه نواحی موضوعی ، از پیش دانشگاهی تا آموزش عالی هم بصورت منظم و هم در کلاسهای خاص آموزشی کاربرد دارد.

        استفاده تمرینی و عملی کاربرد عمومی تری نسبت به استفاده از رایانه برای آموزش در آموزش ابتدایی ، نظامی و مجموعه های آموزشی بزرگسالی دارد . فلچر و دیگران در سال 1990 گزارش کردند که در آموزش نظامی ، جایی که کوشش می شود تا بصورت کوتاه مدت و بلند مدت از رایانه برای آموزش استفاده شود باعث می شود که درآموزش زمان کمتری حدود یک سوم صرف گردد . همچنین در آموزش نظامی استفاده از رایانه برای آموزش می تواند بصورت موثر و ارزشمندتر از آموزش خصوصی باشد و سایز کلاس را کاهش یا زمان آموزش را برای نائل شدن به پیشرفتهای آموزشی معادل را افزایش دهد.

کاربردهای فناوری اطلاعات برای مهارتهای پیشرفته

        فناوریهای آموزشی برای آموزش بصورت کاربردی باعث شده تا در فراسوی استفاده از تمرینات پایه و نرم افزارهای عملی که حالا شامل استفاده از تولیدات چند رسانه ای پیچیده و فناوریهای شبکه پیشرفته  شود. امروزه دانشجویان از چند رسانه ایها برای یادگیری بصورت موثر و کار در پروژه های کلاسی استفاده می‌نمایند. فناوریهای جدید به دانشجویان اجازه می دهد تا کنترل بیشتری روی آموزش شخصی شان داشته و تفکر انتقادی و تحلیلی داشته و در کارها همکاری داشته باشند. این نگرش عملی کوششی در انجام آسان آموزش بوسیله فناوری جدید می‌باشد. متدهای سخنرانی سنتی اغلب منسوخ شده و دانشجویان با استادان به منظور سهولت بیشتردر آموزش همکاری می‌نمایند. دانشجویانی که غالبا اطلاعات بیشتری در باره فناوری دارند نسبت به استاد قادرند به استاد در تدریس کمک نمایند از زمانیکه این نوع نگرش آموزشی بوجود آمده و فناوریها مشمول این قاعده قرار گرفته اند در آموزش پیشرفت حاصل شده این سخت است که تاثیرات آموزشی را اندازه گیری نمائیم چون هنوز در بخشی از مدارک افزایش صورت نگرفته است برای مثال بوسیله بیالو و سیوین- کاچلا در سال 1996 پیشنهاداتی که نتیجه مثبت داشته است ارائه گردیده است . کلاسهای درس شرکت اپل و یک پروژه ده ساله که توسط دانشجویان و استادان در دو رایانه انجام شد ، یکی درآموزشکده و دیگری در خانه پیشرفتهای زیادی را در دانشجویان و بهبودی مهارتهایشان نشان داد.

     شرکت اپل گزارش می دهد که دانشجویان:

- اطلاعات را بصورت پویا و به چند شکل جستجو و آماده کرده‌اند.

- بصورت اجتماعی آگاه شدند و بیشتر دلگرم شدند.

- بصورت موثر با فرایندهای پیچیده ارتباط برقرار کردند.

- آموزشگرانی مستقل و خودجوش شدند.

- همکاری خوبی با هم داشتند.

- شناخت محدوده های مهارتیشان و سهیم شدن در تخصص

- استفاده از فناوری بصورت روتین و مناسب

کوشش دیگری توسط بودی انجام شده که تحت عنوان پروژه(گرید چهارم ایندیانا در سال 1990) نام گرفت که دانشجویان در این پروژه که از طریق رایانه های خانگی و از طریق دسترسی با مودم به آموزشکده وصل می شدند به انجام رسید که حاصل این تلاشها فرایند مثبتی شامل این موارد به دست آمد:

- افزایش در مهارتهای نوشتاری بوجود آمد.

- فهم بهتر و دید وسیع و حسابگرانه ایجاد شد.

- توانایی تعلیم به دیگران

- و حل مشکل به صورت عالیتر و کسب مهارتهای تفکر انتقادی

تاثیرات فناوری روی نگرشهای دانشجویی

        مطالعات بیشماری طی سالهای متمادی به انجام رسیده که بصورت خلاصه توسط بیالو و سیوین – کاچلا در سال 1996 مزیت های دیگر فناوری را گزارش می کرد که در آن دانشجویان از فناوری اطلاعات لذت می بردند و از آن استفاده می‌کردند‌. این مزیت‌ها شامل گرایش به طرف خود و به طرف آموزش بود‌. این مطالعات آشکار می کرد که دانشجویان احساس موفقیت بیشتری در آموزشکده می‌کنند و جهش بیشتری به طرف آموزش و افزایش اطمینان به خود و احترام به خود در هنگام استفاده از آموزش از طریق رایانه می‌کنند‌.

        این هنگامی صدق می‌کند که فناوری به دانشجویان اجازه می دهد تا آموزش به خود را تحت کنترل در آورند‌. آن همچنین گویای این قضیه است که در اثنای تنوعی از نواحی موضوعی و بویژه ارزش یادداشتی در هنگامی که دانشجویان در خطر فشار گروهی قرار می گیرند (یا از طرف گروه ترد می شوند) صدق می‌کند‌.

فناوریهای پیوسته (اینترنتی)

        اینترنت و شبکه های فناوری پیشرفته با کلاس درس تازه واردین مورد مقایسه قرار می‌گیرند‌. کوششهایی از قبیل نام گذاری روز نت (شبکه) و عدم ارتباط در ارزیابی الکترونیکی بوسیله عمل ارتباط از راه دور و اینترنت که راحتتر از آموزش از طریق کلاسهای درس در تمام کشور می‌باشد.

        اگر چه قسمت عظیمی از تاثیرات اینترنتی در کلاس درس مشاهده شده اما هنوز مطالعات موجود اخیر بصورت مثبت مشاهده و متصور نبوده است . یک مطالعه بوسیله مرکز فناوری ویژه و کاربردی در سال 1996 نشان از امتیازهای عالی در اندازه گیری مدیریت اطلاعات ، ارتباطات وایجاد ایده هایی برای گروههای تجربی با دسترسی پیوسته (اینترنتی ) نسبت به گروههای کنترل کننده با عدم دسترسی پیوسته اینترنتی بوده است‌.

        همچنین دانشجویانی که در گروههای تجربی عضویت داشته‌اند افزایش استفاده از رایانه‌ها را در چهار ناحیه که مشغول گرد‌آوری اطلاعات‌، سازماندهی اطلاعات‌، ارائه اطلاعات‌، انجام پروژه های چند رسانه‌ای و کمک در حصول اطلاعات با مهارتهای پایه را گزارش نمودند.

استفاده از فناوری (اطلاعات ) بوسیله اساتید و مدیران

        اساتید و مدیران از فناوریها‌ی رایانه‌ای و اطلاعاتی برای بهبودی نقش شان در فرایند آموزش استفاده می‌نمایند‌. در این زمینه چندین مثال در ذیل می‌آید:

- استفاده از ابزارهای رایانه‌ای برای ثبت و نگه داری ساده و موثر اطلاعات در وظایف مدیران‌، کمک به رفتارشان در اوقات فراغت برای آموزش یا توسعه شغلیشان

- خروج از انزوا بوسیله استفاده از قابلیت‌هایی نظیر پست الکترونیکی و اینترنت برای ارتباط با همکاران‌، والدین و جهان خارج

- افزایش فعالیتهای توسعه شغلی بوسیله رشته‌هایی که از طریق آموزش از راه دور انجام می‌شود و دسترسی به تحقیقات آموزشی و دسترسی منابع کلاسی پلان‌های درسی و غیره .

فاکتورهایی که کمک به موفقیت فناوری می نمایند:

        مزیت‌های فراوانی در فناوری آموزشی مورد مشاهده و بررسی قرار گرفته‌، اما چه فاکتورهایی کمک به موفقیت فناوری می‌نماید تا فناوری دارای مزیت گردد؟

        گلنا و ملمد در سال 1966 پیشنهاد تحلیل و بررسی فناوری و فاکتورهایی که برای موفقیت هر چه غنی تر فناوری در آموزشکده‌ها لازم است به ترتیب ذیل مورد مشاهده قرار دادند‌:

- طرح مدارک مفصلی در باره فناوری‌:

این طرح باید درجذب سرمایه و نصب ابزارها هماهنگی ایجاد کند تا در مدیریت فناوری اطلاعات پیشرفت حاصل شود این طرح باید همچنین دیدگاه روشنی را در اهداف هماهنگ فناوری اطلاعات ارائه نماید.

- آموزش از طریق استاد بصورت مداوم

        استادان باید بدانند چگونه به فناوری عمل نمایند و چگونه با آن در دوره آموزشی و تحصیلی هماهنگ شوند.

- حمایت از مدیران

        حمایت مدیریتی می تواند باعث جذب سرمایه شود یا در ساختار مجدد بصورت زمانبندی شده و فضاهای فیزیکی و محیط آموزشی جدید موثرباشد.

حمايت از اجتماع

      والدين‌، بازرگانان و اعضاء مي توانند از فناوري بعنوان يك فرايند پيشرفته كه شامل بيشتر فعاليتهايي كه در نزديكي آموزشكده‌ها انجام مي‌گيرد استفاده نمايند‌. همه مي‌توانند در فرايند سيم كشي(شبكه بندي اطاق‌ها و كلاس‌ها) كمك كنند و حمايت فني نمايند . والدين مي‌توانند از پست الكترونيك براي تسهيل برقراري ارتباط با استادان و مديران استفاده نمايند بازرگانان مي‌توانند به منظور كمك به دانشجويان ارشد و به منظور بر پايي كارگاهها و استفاده از پست الكترونيكي نقش حمايتي داشته باشند‌.

حمايت از دولت

      سرمايه كافي و خط مشي مناسب مي‌تواند كمك نمايد تا به فناوري قابل دسترس براي همه آموزشكده‌ها در يك بيس پايه اعتماد كنيم‌.

      اين فاكتورهاي پيشنهادي باعث موفقيت فناوري مي‌شوند اما ابزارهاي آموزشي در فرايند فناوري به كار گرفته شده با فرايند آموزشي بصورت بي عيب هماهنگي داشته باشند‌.

ارزيابي اثر فناوري

      روشهاي سنتي ارزيابي تاثيرات فناوري آموزشي مشكلات عديده‌اي را نشان مي‌دهد‌. گلنا و ملمد در سال 1996 اين موارد را بصورت مختصر بيان كردند:

- بيشترين تست‌هاي انجام شده بصورت قابل اعتماد نتايج را اندازه‌گيري نمي‌نمايند‌، اين اندازه هايي كه معمولا گزارش شده اند تست هاي سنتي از ميان چندين انتخاب صورت گرفته است. اندازه هاي جديد نيازمند توسعه مي‌باشند كه مهارتهاي سطح بالا را مي‌طلبد و تاثيرات ديگري كه اغلب بوسيله فناوري تاثير گذار بوده است ارزيابي نمايند.

- ارزيابيهاي انجام فناوري ارزيابيهاي واقعي هستند نسبت به فرايندهاي توانمند آموزشي بوسيله فناوري و نتايجي هستند كه وابستگي زيادي به كيفيت پيچيدگي فرايند آموزشي دارند‌. ابزارهاي حياتي شامل طرحهاي آموزشي محتوي و خط مشي‌هاي آموزشي هم با نرم افزار و هم با محيط كلاس درس هماهنگي دارند‌.

- ذات ديناميكي بالاي فناوري مشكل ارزيابي را بصورت مفهومي مي‌سازد‌. بوسيله مطالعات بلندمدت ارزيابي فناوري كامل شده و غالبا داراي نتيجه بوده است‌.

      در گزارش دپارتمان آموزشي و خدمات آموزشي آزمايشي ايالات متحده روشهاي جديدي از ارزيابي كه به فناوري بعنوان مفاهيمي كه مورد تحقيق و بررسي قرار گرفته نگاه مي‌كنند‌. اين روشها تاكيد دارد بصورت ايده آل نه تنها روي اين سوال كه آيا فناوري كار را انجام مي‌دهد‌؟ بلكه چطور آن اجزاء متغير فرايند آموزشي را به انجام مي رساند .

خلاصه

      فناوري تاثيرات مثبتي را در فرايند آموزشي درمهارت پايه و پيشرفته داشته است‌. فناوري همچنين تغيير در خود فرايند آموزشي داشته است‌. براي موثر شدن فناوري نمي‌تواند خلايي را بوجود بياورد بلكه بايد قسمتي از محيط آموزشي شود‌. اندازه‌هاي جديد ارزيابي در حال توسعه هستند كه بايد به بهتر شدن معني نقش فناوري در مفهوم وسيعش كمك نمايد.

عنوان به انگليسي:

The benefits of information technology

John kosakowski

سواد اطلاعاتی برای آموزش در تمام دوران زندگی

نوشته : ویکی ای هانکوک

مترجم : فرض الله عزیزی

        در فراسوی مهارتهای پایه خواندن ، نوشتن و علم حساب ، شهروندان و کارکنان قرن 21 به مهارتهای تحلیلی هم نیاز دارند . ابزارهای فناورانه عصر اطلاعات – شبکه های رایانه ای ، سیستم های ارتباط از راه دور و پایگاههای اطلاعاتی بصورت بی سابقه اطلاعات را تحت شعاع قرار داده اند –  تابحال ما چقدر نسبت به وجود (این ابزارها و اطلاعات) آگاهی پیدا کرده ایم و چه موقع استفاده می نمائیم از آن و چقدر در پی یافتن آن بوده ایم ؟

        سیستم های آموزشی و موسسات باید بصورت جدی با این چالشهای عصر اطلاعات  بر خورد نمایند. که آن شامل ساختار مجدد فرایند آموزشی در استفاده از اطلاعات در جهان واقعی می باشد و تغییر نقش استاد را از فراهم کننده حقایق پیش ساخته به تسهیل کنند فعال آموزشی تبدیل می نماید و از آن بعنوان متخصصین رسانه کتابداری می توان نام برد که یاوری است برای طرح ریزی برنامه دوران تحصیلی برای استفاده موثر منابع اطلاعاتی .

سواد اطلاعاتی

        چند سالی است که آموزشگران با تنوعی از سواد روبرو هستند که شامل چاپ ، دیداری ، محاسباتی ، فرهنگی ، رایانه ای و علمی می شود – که اهمیت آن بیشتر در آموزش کودکان احساس می شود . هر بخشی از سواد دارای فرایندی است که بوسیله آموزشگر و به آسانی محتوای منحصر به فرد را برای یک محدوده مطالعاتی می تواند طی نماید.

هر بخشی از سواد بصورت عملی باعث انزوای دیگران می شود و هر کدام واژگان مخصوص به خودش را دارد و بصورت عرفی برای مطالعه می باشد . به عبارت دیگر سواد اطلاعاتی یک ابزار مناسب است که به آموزشگران اختیارات تام می دهد که نائل شوند به یک نگرش آموزشی در یک بیس از منابع بصورت مختصردر تعریف سواد اطلاعاتی ، توانایی منحصر بفردی در نظر گرفته شده از قبیل :

1.  تعیین یک نیاز در اطلاعات

2 . مشخص کردن و قرار دادن منابع اطلاعاتی مناسب

3.  دانستن اینکه چطور نائل شویم در دسترسی به اطلاعاتی که این منابع را در بر می گیرد 4. ارزیابی کیفیت اطلاعات حصول شده

5. سازماندهی اطلاعات

6. استفاده از اطلاعات موثر(دویل ، 1992)

برنامه های سواد اطلاعاتی تشویق می کند که تغییراتی در روشهای کار استادان و آموزشگران برای زندگی و کار در یک جامعه تمرکز یافته اطلاعاتی ضروری بنظر میرسد.

تغییرات در آموزش و یادگیری

        دریک محیط سواد اطلاعاتی ، دانشجویان بصورت فعال تعهد کرده اند بصورت مستقیم در فعالیتهای آموزشی استادان در یک روش پیشرفته تر تحویل دستورالعملی شرکت نمایند .

 دانشجویان درگیر فعالیتهای سواد اطلاعاتی بقرار زیر شده اند :

-         جستجوی یک رشته غنی از منابع اطلاعاتی

-         ارتباط با یک فهم از محتویات

-         سوال کردن در باره محتوای

-         استفاده از محیط ، افراد و ابزار برای آموزش

-         انعکاس آموزش شخصی شان

-         ارزیابی آموزش شخصی شان

-         قبول مسئولیت برای آموزش شخصی شان

این دانشجویان احساس خوبی در باره خودشان بعنوان آموزشگران دارند و آنها در دانشکده در باره این قبیل محتویات احساس سودایی دارند .

        استادان سعی می نمایند ایجاد کنند یک محیط اطلاعاتی را برای دانشجویانشان و در مورد گفته های آموزشیشان دید می دهند این آموزش جذب می شود و این دانش پایدار می ماند . آنها مداوما انتخاب های سختی در باره برنامه های آموزشی ، موضوعهای امتحانی ، نیازشان مجموعه اولویت ها و فرایند ملاحظات و محتویات دارند.

        آنها در فراسوی کلاسهای درسیشان منابعی را جستجو می نمایند که محیط آموزش را غنی می نماید . آنها تعهد کرده اند در فعالیتهای تشریک مساعی نمایند که توسعه حرفه ایشان وتجربیات آموزشی دانشجویان غنی می نماید . آنها در جستجوی متخصصین رسانه کتابداری برای دانشکده اشان هستند بویژه بعنوان کسی که در فرایند برنامه ریزی آموزشی تشریک مساعی می نماید .

        استادان دانشجویان را در وظایف پیچیده ای که هدفدار است در فراسوی محدودیت های کلاس درس و ارزیابی انتقادی استاد در گیر می نمایند . آنها همچنین موقعیت های تشریک مساعی را برای توسعه مهارتهای اجتماعی دانشجویان و مهارتهای حل مشکل ایجاد می نماید . آنها با تنوعی از ابزارهای آموزشی آشنایی دارند که هم شامل بیس چاپی و هم الکترونیکی می باشد و آنها دانشجویانشان را به تحرک تشویق می نمایند تا به طرف کتابهای متنی بروند هنگامی که اطلاعات و مشکلات حل شده را جستجو می نمایند .

منابعی برای سواد اطلاعاتی

        سواد اطلاعاتی در یک محیط از منابع آموزشی پایه پیشرفت می نماید . از قبیل محیطی که دانشجویان و استادان تصمیم می گیرند در باره منابع مناسب اطلاعات و اینکه چطور به آنها دسترسی پیدا نمایند جدای از منابع چاپی که بیشتر رسمیت یافته اند – کتابهای درسی ، دایره المعارف ها ، روزنامه ها ، مجلات – آنها از منابع فناورانه از قبیل ویدئو تایپ و ویدئو دیسک ، لوح فشرده ، ابزارهای نرم افزاری و ابزارهای مدل شبیه سازی استفاده می نمایند . آنها از شبکه های رایانه ای و ارتباطاط راه دور هم برای دسترسی به داده ها و هم مشارکت در آموزش جوامع استفاده می نمایند . آنها از فناوریهای چند رسانه ای بعنوان مواد برای گردآوری داده ها و بعنوان ابزارهای تولیدی استفاده می نمایند آنها از مراکز رسانه ای کتابخانه دانشکده شان به منظور برقراری و استفاده از این چنین منابعی استفاده می نمایند .

        به علاوه برای استفاده از منابع فناورانه آموزشگران همچنین در فراسوی دیوارهای کلاسهای درسی نائل می شوند به جوامع محلیشان برای ذخیره غنی منابع و مسئولیت های اطلاعاتی که فراهم شده بوسیله مراکز اقتصادی ، آژانس های خدماتی اجتمایی ، گروههای شهروندی و کتابخانه های عمومی و دانشگاهی . این رسانه عظیم شامل شبکه تلویزیونی کابلی ، رادیو ضبط و دیگر خدمات چاپی بین المللی و ملی و الکترونیکی می شود که هنوز در پی فراهم آوری منابع غنی دیگری برای اطلاعات می باشد .

***

مزیت های سواد اطلاعاتی

برای دانشجویان

       سواد اطلاعاتی – و برنامه های آموزشی منابع پایه که آنرا پرورش می دهد – اقدامات متقابل وابستگی به اطلاعات را ایجاد می نماید بوسیله تدریس رسمی ، جایی که دانشجویان باید تکیه کنند به ستاد برای حصول به اطلاعات به این آموزش فعال نیاز دارد . دانشجویان کنترل بیشتری روی آموزششان دارند و استاد متخصص بصورت آزاد به همه چیز واقف است و نقش ایفا می نماید . هنوز استاد نقش مهمتری در تسهیل آموزش منابع پایه ای دارد که معمولا می تواند در قالب یک مقاله ، یک فایل پاورپوینت یا وجود یک شکل. در نظر گرفتن این فرایند که مهارتهای سواد اطلاعاتی کجا و چگونه نیاز است ، آنها قابل کاربردتر در هر آموزشکده ، نمایش یا جانشینی کاری هستند .

        دانشجویان سواد اطلاعاتی مشتریان موثرتری هستند در استفاده از منابع اطلاعاتی آنها برای تعیین و تشخیص بسته های اطلاعاتی در روشهای متنوعی نیاز به آموزش دارند ، که آن بسته ها شماری از فنون را برای خدمت به شماری از علاقه مندان مورد استفاده قرار می دهند وآن در برگیرنده تنوعی از پیامهای با ارزش است . دانشجویان سواد اطلاعاتی منتقدتر هستند هنگامی که تصمیماتی در باره منابعی که مورد استفاده قرار می دهند می گیرند.

برای شهروندان

        شهروندانی که از سواد اطلاعاتی استفاده می نمایند می دانند چطور از اطلاعات استفاده نمایند به منظور بهره بیشتر در کار و در زندگی هر روزه اشان آنها تعیین می نمایند اطلاعات سودمند را هنگامی که تصمیماتی ازقبیل کجا فعالیتهای اقتصادی انجام دهند وچگونه انجام دهند می گیرند.

        آنها قادرند ارزیابی کنند نوارهای  خبری ، سخنرانیهای سیاسی تشخیص چه وقتی آمارها کاربرد دارند برای حمایت تنها یک جنبه از یک شماره پیچیده ، سوالات سیاسی حاضر بصورت بی سابقه پیچیدگی در مشکلات بین المللی را بوجود می آورد – که مهاجرت و " فرار مغزها " بحران دارویی و وضعیت محیطی شامل این فرایند می شود . هنگامی که آمارهای اشتباه در تمامی جنبه های یک نشریه رخ می دهد و توانایی شهروندان سواد اطلاعاتی برای تشخیص اطلاعات درست مورد غفلت قرار می گیرد .

        بنابراین که آنها ممکن است تصمیم اطلاعاتی درستی اتخاذ نمایند . این شهروندان قدر ارزش وقدرت اطلاعات را می دانند . آنها معتقدند به اطلاعات به منظور نشان دادن مشکلات و سوالات در زندگیشان ، در جوامعشان و در اجتماع نیازمندند.

        آنها می فهمند که اطلاعات به دانشی  نیاز دارد که مورد تحلیل قرار گرفته شود و مورد سوال واقع شده و در ساختار وجودی دانششان وتجربیاتشان وجود داشته باشد . آنها آموزشگران را در طول دوران زندگی سازمند کرده اند . زیرا آنها می دانند چگونه آموزش ببینند .

برای کارکنان

        محیط کار حاضر و آینده یک نوع کارمند جدید طلب می نماید مطالعه و توانایی حسابگری بطور سادگی کافی نیستند . در محیط بازار جهانی داده ها در یک تریلیونیم ثانیه و گیگا بیت مخابره می شوند . سیل اطلاعات باید نظم گیرد ، ارزیابی شود و به کار گرفته شود و کارکنان قادر باشند گرد آوری نمایند  سنتز نمایند و ارزیابی کنند . فقدان این مهارتها در حال حاضر سالانه بیلیونها دلار از نظر ارزش اقتصادی باعث کاهش تولید ، حوادث و از نظر کیفی باعث تولید ناچیز می گردد . کارکنان باید سواد اطلاعاتی داشته باشند .

        برای کارکنان منحصر بفرد ، محیط کار یک محل بزرگ برای تغییر وابسته به تحول می شود تعدیل سریع در تغییر محیط کاری به معنی  تغییرات شغلی و دوره ای چند حالتی خواهد بود . تعهد اولیه برای آموزش بعنوان یک فرایند نه بعنوان تولید نهایی و ایفای نقش سواد اطلاعاتی در این فرایند می باشد که کارکنان را در دیدن این تغییرات بعنوان تحول نه بعنوان ضربه توانا می نماید .

عنوان به زبان انگلیسی :Information litracy for lifelong learning

نوشته شده توسط : Vicki E .Hancock

مترجم : فرض الله عزیزی

بر گرفته از سایت :

http://www.libraryinstruction.com/information-litracy.html

ارتقاء سطح کیفیت در کتابخانه ها

نوشته : دنیس جی . ماسترز

مترجم : فرض الله عزیزی

ارتقاء سطح کیفیت چیست؟

        در دهه 1950 ژاپنیها از دبلیو ادوارد دمینگ که یک آمارگر و تئوریدان مدیریت بود خواستند تا به آنها کمک کند اقتصاد پس از جنگ آنها را بوسیله انجام اصول ارتقاء سطح کیفییت بهبود بخشد . کشورژاپن بصورت دراماتیکی و تجربی اقتصادش شکوفا شد . در دهه 1980 هنگامی که ایالات متحده کاهشی در سهم بازار جهانیش در مقایسه با ژاپن داشت متخصصین متوجه برنامه ارتقاء سطح کیفیفیت کروسبی نیز در توسعه تئوریهای ارتقاء سطح کیفیت دمینگ در رابطه با تجارت شدند. جوزوف جوران و فیلیپ کروسبی نیز در توسعه تئوریهای ارتقاء سطح کیفیت مدلها وابزار کمک کردند. حالا ارتقاء سطح کیفیت در تجارت ، حکومت ، ارتش ، آموزش و در سازمانهای غیر انتفایی از جمله کتابخانه ها کاربرد دارد .(جورو و بارنارد 1993).

        ارتقاء سطح کیفیت یک سیستم مداوم برای بهبودی کار و مدیریت تمرکزیافته در نیازهای مشتریان است .(جورو و بارنارد1993 ). اجزاء کلیدی ارتقاء سطح کیفیت شامل بهبودی در کار و آموزش در حین کار ، حل مشکل تیم های کاری ، روش های آماری ، اهداف بلند مدت و تفکر و شناسایی در سیستم  ، نه افراد ، بی کفایتی ها را کاهش می دهد . کتابخانه ها می توانند از ارتقاء سطح کیفیت به سه روش سود ببرند:

1. کنار زدن حصارهای دپارتمانهای داخلی

2. تعریف جدیدی از سودمندیهای خدمات کتابداری بعنوان مشتریان داخلی (کارکنان) و مشتریان خارجی (مراجعین)

3. و رسیدن به یک وضعیت در تداوم پیشرفت (جورو و بارنارد 1993)

        کتابخانه باید روی ایجاد بهترین خدمات ممکن تاکید نماید و تمایل داشته باشد تا خدمت به مراجعینش را متحول نماید . به منظور تامین میزان خدمات نیاز به تغییرات برای ساختن احساس می شود و مدیر کتابخانه باید از خود بپرسد: بازارهای درهم برهم چه هستند ؟ مراجعین چرا به این مکان وارد می شوند ؟ من چطور می توانم متوجه بازده کتابخانه ام گردم ؟ چطور ما می توانیم در حال حاضر به مراجعین که امروزه وجود دارند خدمت نمائیم ؟ (ارتقاء سطح کیفیت ،1995).ابتدا در باره مشتری اطلاعات کسب کنیم ، سپس مشکلاتشان را حل نمائیم .

14 قدم تا ارتقاء سطح کیفیت

        مبتنی بر اثر آقای دمینگ و والتن در سال 1986 مدیران ژاپنی و دیگران 14 قدم را برای مدیران طرح ریزی نمودند که در آن هر نو سازمانی می تواند نیاز به برنامه ارتقاء سطح کیفیت را احساس نماید :

1 ایجاد تداوم هدفی برای بهبودی تولید و خدمت . هدف نیاز به ابداعات ، سرمایه گذاری در تحقیق و آموزش استمرار بهبودی تولید و خدمت نگه داری از ابزار و وسایل ، اثاثیه  و لوازم نصبی وکمک های جدید برای تولیدات .

2. پذیرش فلسفه جدید . مدیریت باید تحمل کند دگرگونی و شروع را به منظور معتقد شدن به تولیدات و خدمات کیفی .

3. توقف وابسته شدن به بازرسی تولیدات و خدمات فقط به اندازه ای برای قادر شدن در شناسایی روشهایی برای انجام فرایند .

4 . در پایان عمل برچسب قیمت گذاری برای آگاهی تجاری کالاهایی که قیمت های پایینی دارند همیشه بالاترین کیفیت را ندارند ، انتخاب یک بیس ذخیره شده روی پیشینه بهبودی و سپس ایجاد وقبول بلند مدت آن.

5 . پیشرفت مداوم و جاویدان سیستم تولید و خدمات .پیشرفت تلاشی یکباره نیست ، مدیریت ارتباط دارد با هدایت کردن سازمان در عمل بهبودی مداوم در کیفیت و تولید .

6. آموزش و بازآموزی در سازمان . کارگران نیاز دارند بدانند چطور انجام دهند حرفه اشان  را بطور صحیح حتی اگر چه آنها نیاز دارند به آموزش مهارتهای جدید .

7 . رهبری در سازمان . رهبری شغل مدیریتی است . مدیران بطور مرتبط کشف می نمایند موانعی که پیشگیری می نماید کارکنان را ازتکبر در اینکه چه چیزی آنها انجام می دهند . این کارکنان این موانع را خواهند شناخت .

8 . غلبه بر ترس . افراد اغلب می ترسند تلافی کنند موجهای ایجاد شده را در محیط کاری . مدیران نیاز دارند ایجاد نمایند محیطی که کارگران بتوانند اظهار نظر نمایند و بحث نمایند با اطمینان .

9 . از بین بردن موانع بین کارکنان نواحی . مدیران باید تیم کاری را بوسیله کمک به کارکنان نواحی مختلف / دپارتمانهای کاری با یکدیگر ارتقاء دهند مواظب باشند تا ارتباطات داخلی متعلق به دپارتمانهایی که دلگرم می نماید تصمیم گیری کیفی عالی را .

10 . حذف شعارها ، نصایح ، و نشان ها برای نیروی کاری . استفاده از شعارها به تنهایی ، بدون باز جویی صورت گیرد در فرایندهایی از نیروی کاری که می تواند اهانت امیز باشد برای کارگران زیرا آنها می فهمند که کار بهتری می تواند انجام گیرد . مدیران نیاز دارند یادگیرند راههای درستی برای ارتقاء افراد در سازمانشان .

11 . حذف سهمیه های معدود . سهمیه ها کیفیت کار را زیاد پایین می آورد در هر شرایطی ، کارگران نیاز دارند تا انعطاف داشته باشند با مراجعین در سطوح خدماتی که مشتریان نیاز دارند .

12 . شکستن حصارهای غرور و تکبر و رسیدن بر مهارت و استادی . بر پایی بزرگداشت برای کارگران و باز خورد در باره اینکه آنها چطور کارشان را انجام می دهند .

13 . موسسه یک برنامه قوی آموزشی و باز آموزی در نظر گیرد . با شرایط ارتقاء شغلی ، توصیفات شغلی که در آن تغییراتی حاصل خواهد شد . در نتیجه مستخدمین نیاز به آموزش و باز آموزی دارند بنابراین آنها در ارتباطات شغلی و مسئولیت های شغلی موفق خواهند شد .

14 . در انجا تغییرشکل (دگردیسی) . مدیریت باید کار نماید بعنوان تیمی که 13 قدم قبلی را انجام می دهد .

چگونه کتابخانه ها خدمات را با ارتقاء سطح کیفیت انجام می دهند :

        کتابخانه های زیادی ارتقاء سطح کیفی را به صورت موفقیت آمیز انجام داده اند . کتابخانه کالج هاروارد ایجاد  نمود یک وظیفه قوی را که نوشته شده بو در بیانیه دیداری کتابخانه و در نظرگرفت تغییراتی که باید به منظور توسعه فرهنگ سازمانی جدید انجام می شد که در آن تغییرات طبیعی و وظایف کارمندی و مسئولیت ها در یک دوره فراگیر از تغییرات مشخص شده است . با کمک مشاورین کتابخانه هاروارد اطلاعاتی در مورد ارتقاء سطح کیفیت کسب نمود و اصول عالی خدماتی تیم کاری ، آموزش مداوم و ایجاد مهارت ، فرایند تاکیدات روی سیستمها را پیدا کرد .

        همچنین پیشرفت مداوم و همکاری در اثنای مرزهایی که بتواند کمک کند به آنها که بسازند تغییراتی که نیاز دارند .

        کتابخانه های دانشگاهی ایالت اورگان همچنین تصمیم گرفتند ارتقاء سطح کیفیت را آزمایش کنند . دو تیم کوچک ، تیم طبقه بندی (قفسه بندی) از واحد نگهداری قفسه و تیم اسناد از واحد انتشارات حکومتی با همکاری افراد ترقی خواه روی آن کار کردند . هر تیم بررسی کرد مراجعین و کارکنان را و دریافت که مقداری از انتشارات بصورت انتقادی  و توسط کارکنان ملاحظه شده و توسط مشتریان (مراجعین ) مورد نقد قرار نگرفته و بهرحال نیاز به تفکر مجددی در اصطلاحات ارتقاء سطح کیفیت احساس گردید  تیم قفسه بندی که می خواست مشکل پس افت قفسه بندی در نشان دهد ، دریافت که قفسه بندهایی که به تنهایی روی طبقه ها کار کرده اند بصورت ایزوله و نمدمالی شده هیچ تغییر یا جهشی در پیشرفت ایجاد ننموده اند استفاده از این اطلاعات باعث شد تا این تیم تدبیری بیندیشد و برای قفسه بندهایی که کار می کنند در گروههای کوچک طرح ریزی نمایند و طبقه را واگذار نمایند .

        در نتیجه افزایش در مراقبتهای گروهی انجام شد که باعث جریان جزرومدی در قفسه ها ایجاد شد و پس افت کمتری مشاهده گردید (باتچر 1993).

        سیرکین (1993) چندین روش را پیشنهاد می نماید که کتابخانه ممکن است استفاده نماید از اصول ارتقاء سطح کیفیت برای افزایش خدمات کتابخانه ای:

- ایجاد بروشورهای خدماتی و کیت های اطلاعاتی

- هدایت نمودن مراجعین در بررسی خدمات کتابخانه ای

- بهبودی نشانه ها به طور عموم و بصورت گروهی

- تغییر ساعتهای عملیاتی یا کاری

- ایجاد راحتتر برگشت مواد و منابع کتابخانه

- ساده کردن فرایند امانت گیری مواد

- استفاده قابل انعطاف در چیدن کارکنان در بخشهای مختلف کتابخانه

- همکاری با حکومت محلی

- درخواست کاتالوگ تولیدات فروشندگان

- دادن دیدگاه کامل و جدیدی به کارکنان

- ایجاد گروههای مشاوره در کتابخانه

- بهبودی قسمتهای فیزیکی کتابخانه

- پیگیری کردن انتقادات وشکایات

- توسعه یک برنامه توسعه فعال

- عمومیت بخشیدن به خدمات جدید و تغییر یافته

- توسعه مواد آموزشی برای مراجعین و کارکنان

- نشان دادن خدمات برای گروههای خاص

- پیشنهاد تحویل مدرک بصورت الکترونیکی

- پیگیری بخشنامه ها و بیانیه ها

- خوشرویی

چالشهای بالقوه

        زمانیکه ارتقاء سطح کیفیت بوضوح جنبه های مثبتی دارد ، پیچیدگی آن می تواند چالشهای بالقوه و خوبی داشته باشد .

جورو و بارنارد(1993) چهار مانع را برای قبول ارتقاء سطح کیفیت در کتابخانه ها مشخص نمودند :

1. واژگان:ایراداتی  به اصطلاحات از قبیل " سطح " ، "کیفیت" ، "ارتقاء " که دلالت دارد بر استانداردهای عالی که غالبا احساس نشده اند وارد شده است .

2 . تعهد:ارتقاء سطح کیفیت چند سالی است بصورت پیچیده و مورد نیاز بوسیله مدیران کتابخانه و بصورت ضروری بکار گرفته شده است .

3 . فرایند:فرهنگمان وسائلی را فراهم کرده که ما را بی حوصله می کند و ما سعی می نمائیم مشکلات را سریعا حل کنیم که فرایند ارتقاء  سطح کیفیت نتیجه معکوس دارد .

4 . حرفه ای:کارکنان حرفه ای می توانند مقاومت نمایند در مقابل  دو راهی خدمات و اعمالشان که آنها چه دریافتی از هوسهای یک نواخت مشتری دارند . "سیرکین (1993) همچنین متوجه شد که ممکن نیست تقاضا های هر شخصی رضایتبخش باشد ، انتخاب ها نیازمند به انجام شدن می باشند .

خلاصه:

        کتابخانه ها مکانهای ایده آلی هستند بر پیچیدگی ارتقاء سطح کیفیت .آنها سازمانهای خدماتی هستند که اهدا شده اند به مشتریان و مراجعینشان بوسیله فرموله کردن یک طرح خط مشی و بدنبال آن با یک تعهد برای بهبودی کیفی و مداوم ، مدیران کتابخانه می توانند انتقال و بهبود بخشند سازمانهایشان را . ریگس (1992) خلاصه کرد اصول یادداشتیش را در باره ارتقاء سطح کیفیت که شامل موارد زیر می باشد:

1 . ارتقاء با کیفیت :تصمیم گیریهای کتابخانه ای بعد از تحلیل های داده ای استنباط شده با ابزارهایی از قبیل چک شیت ها (ورقه های رسیدگی)، هیستوگرام ، و نمودارهای پارتو.

2 . حذف دوبازه کاری:کار کتابخانه اغلب کاریست ضروری – که بسادگی و بصورت مطمئن آنرا برای اولین بار باید انجام داد.

3 . احترام به فراد و ایده ها :کارکنان منابع ارزشمندی برای کتابخانه ها هستند و آنها باید تشویق شوند تا نشان دهند از مدیریت نمی ترسند .

4 . اختیار دادن به افراد:اعتماد به کارکنان کتابخانه برای عمل به وظیفه  و دادن مسئولیت مناسب به آنها برای تصمیم گیری های که می تواند بهبود بخشد  کیفیت  کاری که آنها انجام می دهند . در نهایت به خاطر آوردن این نکته که ارتقاء سطح کیفیت " تنگنای سریعی " نیست . که این پیچیدگی در انجام ارتقاء سطح کیفیت (تنگنا) نیازمند یک دوره دو تا سه ساله می باشد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

عنوان به زبان انگلیسی :

Total quality management in libraries

نویسنده :

By Denise G. Masters

     مترجم : فرض الله عزیزی

گرفته: بر

http://www.michaellorenzen.com/eric/tqm.html

توسعه مجموعه كتابخانه در عصر الكترونيك

نوشته : ليندا اسكامبر

مترجم : فرض الله عزيزي

 مقدمه :

        امروزه فناوريهاي الكترونيكي و توسعه مجموعه دو بحث جالب در كتابداري و علوم اطلاع رساني مي باشند . در تحليل اخير ادبي چهار روش عمده در كتابداري و علوم اطلاع رساني تعيين شده است : فزوني در دسترسي مراجعه كننده به منابع اطلاعاتي گسترش يافته كامپيوتري ، استفاده كتابخانه از شبكه ها و ارتباطات ماهواره اي ، وابستگي به منابع لوح فشرده گسترش يا فته ، و كوششهايي در فعاليتهاي مديريت مجموعه (برنان ، 1991).

        بوضوح ، مديريت مجموعه يك بحث اصولي مي باشد . دماس ديدگاه موضوعيش را به اين روش بيان مي نمايد : نشر الكترونيكي مشكلاتي را درمقابل توسعه مجموعه قرار داده كه تحت عنوان ساختار نظام يافته تعريف شده و ايجاد منابع اطلاعاتي  در كتابخانه دسترسي را فراهم كرده است . زماني كه اصول توسعه مجموعه در جهان انتشارات چاپي توسعه پيدا كرد فناوريهاي نشر جديد تغيير نيافت روشهاي تصميم گيري و رهنمودهاي گزينش ويژه بصورت مهمي بايد يكي شدن قالب هاي نشر جديد را تعيين نمايد اگر چه اغلب نوشتجات مذكور ترجيحا به كتابخانه هاي تحقيقي يا دانشگاهي ، كاربردهاي محتوايي زيادي براي همه انواع كتابخانه ها دارند اما اين بردباري روي مشكلات و راه حلهاي عملي جالب براي همه كتابخانه ها تاكيد دارد.

چالشها

        چالشهاي منابع الكترونيكي وفناوريها در فرايند توسعه مجموعه زياد به چشم مي آيند . در فراسوي وظايف مشخص معیارهایی از قبيل فرايند گزينش در مقياس بزرگي در مديريت در نظر گرفته شده و معدودي از اين معیارها شامل بودجه ، سياست ، پرسنل و فناوري می باشد مقداري از اين مشكلات بزرگ عجيب به نظر نمي رسند و بصورت بنيادي و هم زمان بودجه مجموعه هاي كتابخانه بصورت ويژه در معرض خطرقرار دارند زيرا آنها بصورت مستقيم با تعداد موقعيت هاي كاركنان يا سطح خدمات به مراجعين ارتباط ندارند . (اوترو-بويس ورت ،1993) .كتابخانه هاي دانشگاهي متوجه برخورد فناوريهاي الكترونيكي در تحقيق شده اند كه شامل افزايش تقاضا براي جستجوي توانائيهاي الكترونيكي ، تقاضاهايي براي دسترسي به متن هاي علمي مي شوند .(شريوز ،1992).

        اين محدوده هاي توسعه مجموعه بنظر مي رسد در گزينش ،فراهم آوري و همكاري بين موسساتي مشكل داشته باشند . دو تم از اين مشكلات اي بحث ها را در بر مي گيرد : تغيير و ضعيت فلسفه كتابداري از مالكيت قرار گيري منابع ذخيره شده براي ايجاد دسترسي به منابع ذخيره شده الكترونيكي ، ونياز به فكر مجدد خط مشي توسعه مجموعه هم به منظور حمايت از فلسفه جديد و هم به منظور خوب مورد بحث قرار دادن انواع جديد منابع در بيس هاي روزانه .

گزينش

        يك كتاب روز آمد شده در توسعه مجموعه كه توسط ايوانز تدوين شده در بر مي گيرد يك بخش كامل مواد الكترونيكي كه او در آن ابتدا كوشش مي نمايد اهميت نيازهاي ارزيابي را در " محيط الكترونيكي " مشخص نمايد .

        اگر چه ملاك گزينش زيادي  براي منابع الكترونيكي همان ها هستند كه شامل چاپ ، منابع الكترونيكي و مشكلات خاص مي باشد .  براي مثال ، لاگارديا و بنتلي (1992) فراهم كردند فهرستي از سوالات را براي درخواست به هنگام جستجوي منابع سي دي رام . اين سوالات ارتباط دارند با ارزشهاي مديريتي و كوششهاي مديريتي ، توانايي فروشنده و سخت افزارهاي فني و نيازمنديهاي نرم افزاري . علاوه بر اين شريفز (1992) روي موضوعات مشخص يا تگ هايي كه روي ادراك كيفيت و صحت متن هاي علمي در علوم انساني بحث مي نمايد تاكيد دارد.

فراهم آوري (سفارشات)

     كاركنان بخش  فراهم آوري (سفارشات) بصورت تجربي تغييرات غالبي را براي پيشرفت فرايند خودكار ايجاد نموده اند . از شروع اتوماسيون در بخش سفارشات فعاليت ها راحتتر شدند . اصلاحات ادامه يافت و با ازدياد سيستم هاي كامل كتابداري و خدمات مشترك زماني نسبت به كاربردهاي كتابشناسي يا فروشندگان ، كار بصورت متمركز و تقليدي در آمد .

    بهرحال  غالب تغييرات راديكالي ارتباط ندارند با فناوري اما با خط مشي ارتباط دارند . اسميت و جانسن اعتقاد دارند كه نگرش در مورد كتابخانه بصورت وارونه در سراسر تاريخ چاپ بدست داده شده است : آنها پيشنهاد مي نمايند كه هيچ چيزي نبايد برتري داشته باشد در بيس طرح طولاني مدت . تنها ملاكي كه بايد در رضايتمندي مراجعه كننده در نظر گرفته شود بايك هدف سريع و تحويل موثر يا دسترسي موثر نه خصوصي باشد .

تعاون(همكاري) بين سازماني

        توسعه مجموعه تعاوني سنتي و منابع مشترك متعلق به كتابخانه ها از دهه هاي پيش بعنوان مفاهيمي براي كم كردن مشكلات عدم فضاي كافي بخصوص براي موادي كه كم مورد استفاده قرار گرفته اند شروع شده است . حالا شبكه هاي الكترونيكي تعاون بين سازماني را تسهيل نموده اند و خطوط تركيبي به عنوان تشكيلاتي خصوصي و اشتراك منابع عمل مي نمايند . زيرا ظرفيت ذخيره بالاي رسانه الكترونيكي ، فضا طولاني تر نيست نسبت به انتشار نشر براي كتابخانه ها به اين مفهوم است كه آنها بايد در دسترسي به فراهم آوري و تحويل مدرك نقش داشته باشند و مراجعين بطور مستقيم  بتوانند به اوپك ها و منابع اطلاعاتي زيادي كه در ارتباطات شبكه اينترنتي وجود دارند دسترسي پيدا نمايند (ايوانز ، 1995) .

        كراو و ساندرز (1992) متوجه شدند كه اين تغييرات در فناوري اگر چه افزايش واقعي پيدا كرده اما نياز به همكاري و ارتباطات در سازمانها احساس مي گردد . به منظور استمرار در ايجاد دسترسي فيزيكي و موثر به اسناد ، كتابخانه ها همكاري نمايند تا برطرف نمايند مشكلات مديريتي و سرمايه مناسب ، ازقبيل نقايص ارتباطي و فقدان دسترسي استاندارد و مسئوليت اشتراك منابع .

        سامرهيل در سال 1992 هشدار داد كه يك شبكه منحصر به فرد براي به اشتراك گذاشتن بوسيله پرسنل كتابخانه و تاثير بر روي  مراجعين يك مدل قرضي بين كتابخانه اي مي باشد . او پيش بيني  مي كند كه ديدگاههاي غير قابل شمارش براي منابع اطلاعاتي مشترك با شبكه هاي الكترونيكي وجود دارد .

        كتابخانه ها در باره پايگاههاي اطلاعاتي در سيستم هاي محلي و فراهم كردن دسترسي به منابع دور دست و خدمات تصميم مي گيرند .

بحث در باره چالشها

        معدودي از نويسندگان نگرشهاي جامعي در مورد توسعه مجموعه كتابخانه در عصر الكترونيك پيشنهاد نموده اند . ايوانز (1995) يك ديدگاه خوب و عالي در باره خط مشي هاي توسعه مجموعه و مديريت مالي براي كتابخانه ها دارد . داستان موفقيت اطلاعات سطح بالا مدل گزينشي جامع و توسعه يافته اي از كتايخانه مان در دهه گذشته كه بعنوان مفاهيمي براي منابع الكترونيكي در آن كتابخانه بوده است . دماس (1994) مي گويد اين مدل شامل شد تا وظيفه واحدهاي مديريتي قطع گردد و تخصص ها در منابع انتخاب شده توسعه يابد و به قالب بي توجه باشند تماس ها را در تمام اين سازمانها پيش بيني نمايند .

        كنسول منابع الكترونيكي كه انتشارات الكترونيكي را بررسي مينمايد و نقش توسعه مجموعه را بصورت مستمر تعريف مي نمايد .

        يك عنصر مهم براي يك كميته پايه مي باشد .  دو مفهوم تازه در اين مدل همان ژنرهاي اطلاعاتي است كه هم غالبهاي الكترونيكي و چاپي را و هم دسترسي مراجعين را پوشش مي دهد كه در آن درجه حمايت فناورانه براي دسترسي الكترونيكي ترجيح داده مي شود .

        كراو و ساندرز (1992) لينك اوهيو را توصيف نموده اند كه 17 كتابخانه دانشگاهي را به هم متصل نموده است و به عنوان مدلي براي توسعه مجموعه تعاوني (همكاري ) معرفي شده است . آنها مي گويند موفقيت اين پروژه به يك تعهد توافق شده بوسيله ارگانهايش بستگي دارد .

        لينك اوهيو شامل سهولت استفاده بوسيله مديران  مجموعه ، فراهم آوري منظم اطلاعات براي گزارشهاي روتين مي شود و ظرفيت جمع آوري و تحليل استفاده از داده در اثناي سيستم مشخص مي گردد .

        هفت كاركرد از قبيل توانايي تحليل مجموعه ها و ساختن طرحهاي با ارزش بويژه در نظر داشته اند تا به مديريت مجموعه كمك نمايند .

        در پايان ، از نظر مباحث مالي جدي در توسعه مجموعه ، شاد در سال 1992 طرحهاي دستوري هفت قسمتي را براي تقديمات فكر مجدد ارائه نمود : طرح ، تخصيص ، ارتباط اعضاء هيئت علمي ، توسعه مجموعه تعاوني ، ارزيابي ، سفارشات و سودمندي انتخاب اگر چه مواد مورد بحث بطور مستقيم چالشها و فناوريها جديد را نشان نمي دهند ولي آن شماري از تغييرات را بصورت فلسفي و خصوصي در دسترس قرار داده است .

عنوان به انگليسي :

Library collection development in an electronic age

نويسنده به انگليسي :

Linda Schamber

برگرفته از سايت :

http://library.educational.net/a5/a5-64.html

نقش خدمات کتابخانه ای در آموزش سواد به بزرگسالان

نوشته : جی . ای وان وهاوکپر

مترجم : فرض الله عزیزی

مقدمه:

        اهمیت کتابخانه ها در خدمت به آموزش بزرگسالان نمی تواند غلو باشد(آکین پلو1994).

کتابخانه ها مورد احترام می باشند به عنوان یکی از موسساتی که در پیشرفت سواد و آموزش در جامعه نقش دارند.

        بنظر می رسد کتابخانه بصورت ضروری لازم است تا در هرسیستم آموزش رسمی و در ارتباط بانیاز بزرگسالان و تشویق آنها در آموزش بصورت پایه یا در سطح آموزش عالی نقش داشته باشند(اوگانشی 1981).

        این مقاله تجربه ای از نقش کتابخانه به عنوان یکی از آن خدمات ضروری و معین در اصول ، فعالیتها و اعمال آموزش سواد با ارجاع خاص برای آموزشگر بزرگسال نیجریه ای می باشد.

نقش کتابخانه در آموزش بزرگسالی

        آموزش بعنوان یک پیچیدگی در فرایندهای اجتماعی در نیاز به دانش و تجربه بصورت رسمی یا طور دیگری تعریف شده است (اوگان شی 1981) . در این مقاله یک بزرگسال به کسی گفته می شود که پنجاه سال یا بیشتر سن داشته باشد که مسئول خود و دیگران می باشد و کسی است که شاید احساس از دست دادن دیدگاه قرار گرفتن در آموزش رسمی آموزشگاهی می نماید بدلیل مشکلات مالی یا فاکتورهای دیگر یا این احساس که او بعد از گذشت یک یا دو سال یا سه سال دچار افت تحصیلی شده است .

        در نیجریه بزرگسالان بی سواد زیادی در این گروه قرار دارند. منظور از آموزش بزرگسال استمرار آموزش بزرگسال می باشد .

بنابراین:

- حالتی از سواد که ممکن است به آن دسترسی پیدا کنند و استمرار داشته باشد.

- بزرگسال ممکن است بطور مداوم دانش و مهارتهایش را بهبودی بخشد.

- این شخص توانایی دارد تا عینا زندگی در اجتماع ، سیاست و سیستم های اقتصادی را تجربه نماید .

- این بزرگسال ممکن است نسبت به میراث فرهنگی شهروندی و ارزشهای اجتمایی و بنابراین پذیرش تغییر نقش در زندگی بزرگسالی آگاهی پیدا کرده باشد .

- این شخص ممکن است تکامل بخشد شخصیش را و پتانسیلش را تکامل بخشد و شاخه ای از ادراک و علاقه و مهارتهایش را توسعه دهد .

        کتابخانه شخص را قادر می نماید تا یک حالت روحانی  بدست آورد و فعالیت تفریحی را در مطالعه القاء کند بنابراین  مطالعه اثر متقابلی روی ثروت جامعه و حصول دانش دارد(اوموجوا 1993).

       کتابخانه می تواند آموزش بزرگسال را پس از تحصیل توسعه دهد. بخشی از ماموریت کتابخانه اختصاص دارد به آموزش بزرگسال (اومولوا 1981).

نیاز به خدمات کتابخانه

        شناسایی این نیاز در کتابخانه و در کشور نیجریه تاریخچه ای قدیمی دارد. این اولین کتابخانه ای است که تحت عنوان کتابخانه شهری معرفی گردید بر طبق نظر اویگاده ، ناساراوا و موکوگاوا (2003) در سال 1879 تاسیس گردید . طبق این اهداف ابقاء و استقرار کتابها و مواد برای امانت به مردم برای بهبودی وضعیت خود بود .

        بهبودی وضعیت کتابخانه ها بوسیله مسیونرهای مذهبی مسیحی در گذشته در کشور نیجریه نشان می داد پیوستگی در خدمات کتابخانه ، شامل سخنرانیهای عمومی اهمیت زیادی دارد . کتابخانه ها نقش عمده ای در آموزش بزرگسالان دارند که شامل :

- کمک به سواد برای ارتقاء

- پیشرفت دانش و مهارتها بصورت مثبت و سودمند

- کمک به سازگار کردن موجودیت سیاسی ، معنویت سیاسی و فعالیت های اقتصادی در جامعه

- دادن آگاهی شخصی به آموزشگران بزرگسال و صداقتشان در جامعه و برای تناسب ارزشهای اجتمایی و قادر بودن در تغییر برای پذیرش آسان در انتظار قوانینی مطابق با جامعه

- توانایی شخص برای توسعه پتانسیل های کامل و توسعه شاخه ای از ادراکات ، علایق و مهارتها (متزگر 1991).

       اوینو (1995) بعدها در مورد نیاز به خدمات کتابخانه که کمک خواهد کرد به توسعه یک رابطه نسبت به استمرار مطالعه حتی بعد از کلاسهای سواد که کامل شده اند بحث کرده بود .

        خدمات کتابخانه برای پشتیبانی از مهارتهایی که در کلاسهای سواد بصورت زنده و بوسیله قوانین خوب ادبی لازم است مورد نیاز می باشند . اگر چه آموزش بزرگسال سهم بزرگی در مدل و ساخت رضایت مندی شخص و یک جامعه بهتر دارد اما تهیه کنندگان آموزش بزرگسالان باید به فراسوی قوانینشان بعنوان تسهیل کنندگان سواد بروند تا در یک روش عملی تر در ایجاد کتابخانه ها و بمنظور نگه داری مهارتهایی که جدیدا برای آموزشگران بزرگسال مورد نیاز است اقدام کنند .

 سازمان های خدمات کتابداری برای آموزش بزرگسال

        در جامعه نیجریه آنجا که هنوز سواد در سطح پایینی وجود دارد ، جایی که پیشینه های خیلی کمی وجود دارد و طالع بینی های سنتی شفاهی در نبود کتابها به زبانهای اصلی بویژه  در علم و فناوری رواج دارد ، کتابخانه ها نه تنها باید خدمت کنند به بلوغ سواد بلکه باید بی سواد را تشویق کنند تا باسواد شود بوسیله ایجاد مطالعه آسان موا د ، کتابهای گویا و تسهیلاتی در آموزش بزرگسال (اوجو-لگبینو با 1985) سازماندهی یک کتابخانه به منظور کمک به برنامه آموزش بزرگسال مشکل نیست خدمات کتابخانه ای به منظور موفقیت اهداف آموزش سواد بزرگسال مهمتر و عالی تر به نظر می رسد .

        آموزشگران بزرگسال باید ترکیب نمایند خدمات کتابخانه ای را با برنامه های آموزش بزرگسال به منظور کامل کردن فرایند کمک به بزرگسالان تا باسواد شوند و سواد را تقویت نمایند.

عنوان به انگلیسی :

The role of library services in adult litracy education

نویسنده :

J.E.Onohwakpor

برگرفته از سایت:

www.webpages.uidaho.edu/~mobolin/onohwakpor.htm

جستجوی اطلاعاتی در مورد علوم کتابداری و اطلاع رسانی

Library and Information Science

Table of Contents

 
 
 
  برگرفته از سايت :

 http://ejw.i8.com/libweb.htm

سواد رایانه ای

سواد رایانه ای علم و توانایی شخص برای استفاده از رایانه ها و فناوری موثر می باشد. سواد رایانه ای همچنین ترجیحا به سطحی اطلاق می گردد که به راحتی بعضی افراد مي‌توانند از برنامه های رایانه ای و قابلیت های دیگری که با رایانه ها ارتباط دارند استفاده نمایند. عنصر ارزشمند دیگر سواد رایانه ای شناخت چگونگی کار و عمل با رایانه ها می‌باشد. چنانچه در سال 2005 داشتن مهارتهای پایه رایانه ای یک دارایی با ارزش در کشورهای توسعه یافته محسوب می‌شد.

تعریف دقیق "سواد رایانه ای" از گروهی به گروهی دیگر می‌تواند تغییر نماید. عموما سواد (در قلمرو کتابها) براینکه شخص می‌تواند هر کتاب دلخواهی با زبان دلخواه بخواند و جستجو نماید واژه های جدید آنچنانکه آن واژه‌ها برای آن شخص نمایش داده شده است اشاره دارد. بعلاوه رایانه مورد تست قرار گرفته ممکن است توانایی خود آموزی و تفکر داشته باشد (از قبیل آموزش برنامه‌های جدید دلخواه یا وظایفی که با آن مواجه می‌باشند) و به منظور تمرکز سواد رایانه‌ای، بهرحال در سخنرانی عمومی "سواد رایانه‌ای" غالبا توانایی استفاده بیشتر از چندین قابلیت ویژه (معمولا میکروسافت ورد، میکروسافت اینترنت اکسپلورر و میکروسافت اوتلوک ) می‌باشد که برای تکمیل تعریف مناسب از وظایف ساده اشاره دارد (این جریان نظیر ادعای بچه‌ای می‌ماند که ادعا دارد که میتواند بخواند و چندین کتاب مخصوص کودکان را حفظ نماید).

مشکلات واقعی هنگامی رخ می‌دهد که شخص دارای سواد رایانه‌ای برای اولین بار با برنامه جدیدی مواجه می‌شود و مراتب عالی‌تر سواد را طلب می‌نماید. با سواد شدن رایانه‌ای و عهده‌دار شدن رایانه‌ای بطور عموم به همین معنی است.

مندرجات

1. زمینه

2.مشکلات اجتماعی

  2-1. سواد رایانه ای در سطح جهان اول (پیشرفته)

  2-2. آموزش رایانه ای

3. جنبه های سواد رایانه ای

4. آینده

زمینه

رایانه‌ها بصورت مداوم و به بطور بارزی زیاد شده‌اند و در حال رشد می‌باشند. همچنین رایانه‌ها همیشه در حال تغییرند و کوچکتر شده‌اند و دارای سرعت و قدرت بیشتری شده‌اند. مقاومت در مقابل تغییرات اصولی دانش خوب رایانه‌ای ممکن است سودمند باشد. سواد رایانه‌ای عینا شبیه به هر مهارت مورد نیاز دیگری می‌باشد غالبا و براحتی تلاشی برای شروع دوره علمی یا تجربه در این مورد برای همه و تکامل آنها صورت گرفته است.

مشکلات اجتمایی

سطحی از سواد رایانه‌ای که دارای مزایایی می‌باشد نیاز است که هم به جامعه‌ای که شخص در آن زندگی می‌کند وابسته است و هم به مکانی که در آن سلسله مراتب اجتمایی نقش دارد وابسته است. کشورهای مختلف نیازهای مختلفی در ارتباط با سواد رایانه‌ای دارند و این به دلیل استاندارد‌های اجتمایی و سطحی از فناوری سواد رایانه‌ای است که مردم با آن مواجه می‌باشند.

سواد رایانه‌ای در سطح جهان اول (پیشرفته)

سواد رایانه‌ای بصورت قابل ملاحظه‌ای بعنوان یک مهارت مهم برای جهان اول در آمده است که صاحب سواد رایانه‌ای شده‌اند. کارفرمایان می‌خواهند کارگرانشان مهارتهای پایه‌ای رایانه‌ای داشته باشند زیرا شرکتشان به رایانه‌ها وابستگی پیدا کرده است. شرکتهای زیادی سعی می‌نمایند از رایانه ها برای کمک به راه اندازی سریع تر و ارزانتر شرکتشان استفاده نمایند. رایانه‌ها عینا و عموما بعنوان قلم و برای تایپ مقاله خصوصا در جوانان محسوب می شوند . قابلیتهای زیادی دارند – مخصوصا  در ارتباطات – رایانه ها ترجیحا می نگارند مقاله را و ماشین‌های تایپ محسوب می شوند زیرا قابلیت دوچندانی در نگه داری اطلاعات دارند و به راحتی متن هارا ویراستاری می نمایند.

 چنانچه رایانه های شخصی بصورت چشمگیری  قدرتمندتر گشته اند و مفهوم سواد رایانه ای به سمت  قابلیت هایی نظیر سواد چند رسانه ای حرکت نموده است .

آموزش رایانه ای

رایانه ها بصورت وسیعی قسمتی از آموزش شده اند . رایانه ها در آموزشگاهها کاربردهای زیادی دارند از قبیل تایپ یا جستجوی اطلاعات در اینترنت . همچنین مهارتهای رایانه ای بصورت موضوع فکری خاصی در شماری از آموزشگاهها در آمده است . یک عنصر نامعلوم در سواد رایانه ای یا برنامه های آموزشی رایانه اینست که آنها ممکن است به فرایند عادت حافظه ای تبدیل شوند. برای مثال دانشجویان ممکن است بیاندیشند که چگونه اصول عمومی زیادی را ازقبیل بازکردن یک برنامه ویا ذخیره یک برنامه یا خارج شدن ازبرنامه را به روشهای خاص استفاده و یک ورژن خاص از یک برنامه ویژه انجام دهند . چه هنگامی یک فارغ التحصیل در برخورد با برنامه ای از قبیل برنامه مشارکتی یا حتی یک ورژن  مختلف از همان برنامه کها ممکن است آنها را  دچار اشتباه نماید یا حتی از اختلاف در آنچه که یاد می گیرند بترساند . این دلیلی است که بدانیم چرا رایانه های بزرگ ونرم افزارهای قویی از قبیل رایانه های شرکت اپل و میکروسافت در بازار و آموزش به آن اهمیت می دهند. اغلب آموزش رایانه ای بصورت محدود در آموزشگاهها در پی ایجاد نظم و تاثیر درگشایش قفل رایانه ای برای فارغ التحصیلانی که از قفل سیستم های رایانه ای واهمه دارند فراهم شده است .

فارغ التحصیلان برنامه های آموزشی رایانه ای عادتا یاد گرفته اند و شنیده اند چیزهایی را از قبیل به من بگو کجا را کلیک نمایم و ممکن است نیاز داشته باشند یادداشتهای مقاله گونه را برای وظایف رایانه ایشان اعتماد نمایند مثل یادداشتی خواندنی بر روی مانیتور و زدن اینتر بعد ازروشن شدن تعدادی از یوزرها ممکن است احساس کنند مقداری ترس در رابطه با دست کاری و حتی بعد ازسالها یا دهه ها استفاده روزانه رایانه ای لازم است (این می تواند بطور ویژه عقیم بگذارد استفاده کنندگان رایانه ای تجربی که ابعاد فیزیکی رایانه ها را بشکل عظیمی که در مالکیتشان می باشد شناخته اند). فاکتور اولیه که می تواند از استفاده کنندگان بی سواد رایانه ای از خودآموزی جلوگیری نماید بطور ساده ای ترس یا فقدان جهش می باشد ، غالبا در هر موردی موفقیت فنی دوستان و ارتباطشان در میزان فشارهایی که در خود احساس می کنند آنرا یافته و خدمتی را تحت عنوان حمایت آزاد فنی به این قبیل استفاده کنندگان ارائه دهند .

جنبه های سواد رایانه ای

جنبه های سواد رایانه ای شامل:

- روشن کردن رایانه و جستجو

- ایجاد ، ویراستاری و چاپ اسناد

- توانایی در برقراری ارتباط با رایانه های مورد استفاده دیگر در پست الکترونیکی یا دسترسی به خدمات پیاپی

- مدیریت و ویراستاری تصویرها (از سلولهای تلفنی ، دوربین های دیجیتالی یا حتی خواندن)

- باز کردن برنامه ها و تامین اختلاف انواع برنامه

- سواد چند رسانه ای شامل:

1. ساختن فیلم

2. ساختن برنامه های صدا

3. تاثیر بر یکدیگر

4.ایجاد صفحات وب

- نظم عالی سواد رایانه ای شامل یک استفاده کننده که قادر است بپذیرد و یاد گیرند روشهای جدیدی را در مفاهیم گوناگون زمان استفاده از یک رایانه

آینده

حتی فرایند رشد نیرو در رایانه های جدید استفاده کننده را در یک مکان موثردر مهارتهای رایانه ای مورد نیاز عملی ترغیب می نماید غالبا نرم افزار جدید دکمه های کاربردی ، آیکن ها و مکانهای تصویری کاملی در سعی برای انجام و توانایی استفاده سطح بالایی در نظر گرفته است . اغلب مردم زمانی از رایانه ها استفاده می نمایند که موقع مناسبی برای این کار نیست .

یکی از اهداف عمده در مهندسی رایانه ترسیم یک زبان طبیعی موثر است که ممکن است با تایین موعظه ، تایین زبان ساختاری و تصورات خودکار همراه باشد . این باید حذف نماید نیاز به سواد رایانه ای را در هر روز کاری و زندگی در محدوده هایی از قبیل ماشینهای که موجود هستند . مثالی از زبان طبیعی موثر در آینده می تواند بصورت فراگیر در سریهای استار ترک یافت شود که کارکترها را به سادگی به رایانه می گوید که آنها می خواهند بصورت معمولی از زبان انگلیسی استفاده کنند .

http://en.wikipedia.org/wki/main_page

 عنوان مقاله به انگلیسی :

Computer litracy

مترجم :

فرض الله عزیزی

سواد اطلاعاتي در سطح آموزش عالي : انقلابي درآموزش

نوشته شده توسط : ليزا آلن

مترجم : فرض الله عزيزي

مقدمه:

موضوع سواد اطلاعاتي بصورت گسترده اي جزو علايق من قرار گرفته است من در ارتباط با فرايند يادگيري – آموزشي هميشه سعي كرده ام كشف كنم كه دانشجويان چه مهارتهايي براي يادگيري نياز دارند وقتي كه براي اولين بار در باره سواد اطلاعاتي شنيدم من شيفته آن شدم دانستم كه سواد توانايي خواندن است وسعي كردم علاقه ام را به اينترنت و وب سايتهاي جهاني توسعه بخشم بطور مختصر و مفيد تعيين نمايم كه سواد اطلاعاتي چيست؟ شگفت زده شدم هنگامي كه در سواد اطلاعاتي تبحر پيدا نمودم. بعد از انجام تحقيقم جواب سوالم را كشف كردم بهرحال بعد از فارغ التحصيلي در رشته كتابداري روي سواد اطلاعاتي درسطح آموزش عالي كاركردم.

تعريف سواد اطلاعاتي

برطبق تعريف انجمن كتابداري امريكا، سواد اطلاعاتي قابليتي است كه توسط آن مي توان تشخيص داد چه هنگامي اطلاعات نياز است وداشتن اين قابليت براي ارزيابي و استفاده موثردرنيازهاي اطلاعاتي لازم است. سواد اطلاعاتي مهم است زيرا ميزان اطلاعات موجود در يك جامعه مناسب را مشخص مي نمايد. بحث وسيعي در ميان است كه شهرونداني كه خواستار اطلاعات هستند ودرميان اين همه اطلاعات بي پناه و بي حفاظ مانده اند.آنها چگونه مي توانند ياد گيرند كه نياز اطلاعاتيشانرا بصورت موثر يافته و استفاده نمايند.

سواد اطلاعاتي و آموزش عالي

سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي اهميت دارد و به عنوان بخش مهمي از آموزش دوران زندگي محسوب مي شود . اصولا ماموريت اصلي موسسات آموزش عالي تربيت آموزشگران درطول زندگي براي ادامه يادگيري در وراي آموزش رسميشان مي باشد چنانچه افراد قادر به استدلال و تفكر انتقادي باشند و بفهمند چگونه آموزش ببينند قادر خواهند بود هوشمندانه در تمام دوران زندگيشان بطور مستمر درجهت تكامل پيش روند ودر جامعه بعنوان يك شهروند مطلع همكاري نمايند. سواد اطلاعاتي افراد را به ابزارهاي مناسب براي انجام كار مجهزمي نمايد. بدليل اهميت سواد اطلاعاتي در برنامه آموزشي آموزش عالي نظم سازماني و منطقه اي بعنوان نتيجه مشخصي براي دانشجويان در دانشكده درنظر گرفته شده است. اگرچه من بعدا بطور مفصل در اين مورد بحث مي نمايم ، تلفيق سواد اطلاعاتي  دراثناي  دوران تحصيلي نيازمند يك همكاري بين همه اعضاء جامعه آموزش عالي بويژه اعضاء هيئت علمي ، كتابداران و مديران مي باشد.

استانداردهاي مناسب سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي

انجمن كتابخانه هاي تحقيقي ودانشكده اي پنج استاندارد مناسب را براي آموزش عالي طرح نموده است اين استانداردها پيوستي از استانداردهاي سواد اطلاعاتي انجمن كتابداران آموزشگاهي امريكا مي باشد بنابراين شايستگيهاي سواد اطلاعاتي در دوران تحصيل در نظر گرفته شده است.

اولين شايستگي اين است كه دانشجوي با سواد اطلاعاتي قادر است ذات و وسعت اطلاعات مورد نياز را تامين نمايد. اجراي شاخص ها تحت اين استاندارد شامل توانايي تعريف و ثمره سخن گفتن در باره يك نياز اطلاعاتي و تايين يك تنوع از انواع و قالبهاي منابع اطلاعاتي است.

دومين شايستگي توانايي دانشجو در دسترسي به اطلاعات موثر و مورد نياز و كار آمد مي باشد كه شامل انتخاب روشهاي مناسب تحقيق يا سيستم هاي بازيابي و ساختار خط مشي هاي جستجوي مناسب ، بازيابي ، استخراج ، ثبت و مديريت اطلاعات مي باشد.

سومين شايستگي توانايي دانشجو بمنظور ارزيابي اطلاعات و منابعش بصورت انتقادي و ثبت اطلاعات در سطح علميش مي باشد.

اين قابليت استفاده از معياري را براي ارزيابي اطلاعات ، ساختار  مفاهيم تازه ، تركيب ايده هاي اصلي ، مقايسه اي نودرمقابل دانش پيشين و شناسايي فهم و تفسير اطلاعات و بحث و تبادل نظر باديگران را شامل شده است.

چهارمين شايستگي توانايي دانشجو براي استفاده ازاطلاعات موثر در انجام يك هدف خاص مي باشد. اين جريان شامل كاربرد جديد واطلاعات قبلي براي طرح و ايجاد يك توليد يا انجام وارتباطات موثر آن توليد يا انجام آن براي ديگران مي باشد.

آخرين شايستگي بوسيله انجمن كتابداران تحقيقي وآموزشگاهي طرح شده كه دانشجو بايد شم اقتصادي ، قانوني و اجتمايي داشته باشد و قادر به ارتباط در استفاده از اطلاعات و دسترسي به استفاده از اطلاعات بصورت اخلاقي و قانوني باشد. انجام و توانايي دردستورالعمل هاي بعدي ، خط مشي هاي سازماني و آداب معاشرت به هنگام دسترسي و استفاده از منابع و قدرداني در استفاده از اين منابع را شامل مي گردد.

عصر اطلاعات

عصر اطلاعات متعلق به ما مي باشد و پيچيدگيهاي تحصيلي اين عصركه دانشجويان به مهارتهاي جديد آموزشي از قبيل چطور وچه وقتي از اطلاعات ذخيره شده روي كامپيوترها براي حل مشكلات استفاده نمايند نياز دارند. فضاهاي آموزشي دانشگاه با فناوري حاصل شده از كامپيوتر و سواد كامپيوتري مورد تشويق قرار گرفته و با آن ارتباط دارد اما كافي نيست . اغلب افراد بيسواد اطلاعاتي هستند و اين نتيجه منفي فقر اقتصادي واجتمايي مي باشد. انجمن كتابداري آمريكا اظهار داشته كه دانش متاع با ارزشي است در اين كشور و افرادي كه سواد اطلاعاتي دارند جزو منابع ارزشمند تلقي مي گردند. آنها كساني هستند كه در تصميم گيري موثر آزادند و بطور كاملي در يك جامعه آزاد بهره مندند. بعلاوه در سطح جوامع بين المللي شايستگي دارند . مهارتهاي سواد اطلاعاتي قابل انتقال مي باشد ، بنابراين افراد ممكن است خط مشي را دنبال كنند كه به آن علاقه مندند. پيشرفت در جا معه و نائل شدن به كيفيت زندگي و استقلال اقتصادي نتيجه اطلاعات و آگاهي مي باشد. به روشني ، هر كسي اين مهارتهاي حياتي را براي بقا در عصر اطلاعات نياز دارد.

نقش و مسئوليت هاي سازماني

دانشگاه ها يا دانشكده ها هر كدام ديدگاه و چالشهايي براي آماده نمودن دانشجويان در برخورد با نيازهايشان در عصر اطلاعات دارند. موسسات به منظور مشخص كردن اين جريان كه فارغ التحصيلان چه بايد بدانند و قادر باشند انجام دهند نياز دارند.

گيرندگان كيفيت آموزشي بطور نسبتا كاملي در: تفكر انتقادي ، حل مشكل ، ديد جهاني ويك ديدگاه چند فرهنگي ، سواد علمي ، آمادگي براي كار و شهروندي خوب بودن سهيم مي باشند.

موسسات بايدحسابگرانه عمل نمايند چرا كه دانشجويانشان از سال اول تحصيلي تازمان فارغ التحصيلي چه مسيري را پيموده اند. فارغ التحصيل آموزش ديده قرن 21 فارغ التحصيلي است كه داراي سواد اطلاعاتي است شخصي كه قادر است ارزش و كاربرد اطلاعات مورد نياز را بيابد دانشگاهها و موسسات آموزش عالي بايد با فارغ التحصيلانشان ارتباط داشته باشند. مديران بايد در ايجاد و هماهنگي و فضاي آموزشي و ايجاد سواد اطلاعاتي براي دانشجوياني كه در تمامي سالهاي تحصيلي شان در گير مي نمايد كوشش نمايند. موسسات بايد به ماوراي توليد و اماده نمودن فارغ التحصيلاني كه به سادگي در جريان كار وارد مي شوند فكر كنند و روشي را براي فارغ التحصيلان آگاهي كه قادر باشند بطور آزاد زندگي شادي را دنبال كنند.قالب ريزي كنند و جامعه اطلاعاتي كه آنها قسمتي از آن مي باشند تكامل بخشند. چنانچه افراد از توانايي براي سهيم شدن در جامعه اي كه داراي اسلوب انعكاسي و آگاه وجامعه اي كه در حال ترقي است سود مي برند. هدف غايي از ازدياد دانش همه شهروندان ايجاد يك جامعه هومانيستي(انسانگرا) مي باشد.(هوكز و شاپيرو ،1996)

به منظور انجام اين قبيل اهداف غايي ، دانشگاهها به تفكر مجدد فرايند آموزشي – يادگيري و برنامه هاي پيچيده اي كه مهارتهاي سواد اطلاعاتي در آن سهيم است نياز دارند.

يكي از توصيه هاي گزارش شده توسط كميسيون بوير كه در آوريل سال 1998 انجام شد بر روي آموزش دانشجويان و منابع آموزشي گسترش يافته مدل استاندارد آموزشي در فضاهاي آموزشي تكيه داشت با منابع آموزشي گسترش يافته اجازه مي دهد تا يك محيط آموزشي براي دانشجويان فراهم شود. اين نوع از تحقيقات آموزشي دانشجويي با خدمات آموزشي ، تحقيقي آموزشي ، مشكل آموزشي گسترش يافته و آموزش استنادي گسترش يافته پيوستگي داشته است.

اين نوع از آموزش در انجام شايستگيهاي سواد اطلاعاتي ترويج شده نقش داشته است ونتايجي را در يك پيامد محسوس يا اتمام آن از قبيل راه حلي براي مشكل جامعه بدنبال دارد. آن همچنين خيلي عملي است در "جهان واقعي" كه منابع اطلاعاتي روي چه چيزي تاكيد دارد مزيت هاي زيادي براي اين نوع آموزش وجود دارد از قبيل: توسعه مهارتهاي پرسنلي در تيم كاري ، انجام موفقيت دانشگاهي عظيم به همراه اختلافاتي در نيازهاي آموزشي وتوسعه مهارتهاي تفكر انتقادي ارتباط دارد با آموزش منابع گسترش يافته تحت عنوان فلسفه بهداشتي وسعت رسانه اي و ارزيابي كيفيت اطلاعاتي علمي كه قسمتي از دوران تحصيلي محسوب مي شود.

نتيجه اينكه دانشجويان بصورت احتياط آميز مشتريان اطلاعات مي باشند.(برويك 1998)

دانشگاهها سواد اطلاعاتي را با تجربه آموزشي دانشجويان در يك تنوع از روشها هماهنگ نموده اند: كه شامل رشته هاي دانشگاهي ، آموزش عمومي يا رشته هاي شغلي ، يا رشته هاي خاص موضوعي كامل مي باشد.

مطالعه بايد هدف همه دانشجويان باشد(ويگين1992). براي مثال كتابخانه برانديس دو برنامه رسمي براي آموزش كتابداري طرح كرده كه شامل : برنامه آموزش كتابداري دانشگاهي براي دانشجويان سال اول و انتقال دانشجويان و يك برنامه ضروري كتابداري براي سطوح بالاتر و دانشجويان فارغ التحصيل .برنامه آموزش كتابداري دانشگاهي داراي نظمي داخلي است كه شامل هماهنگي دانشجويان با اعضاء هيئت علمي با هماهنگيهاي مختلف مي شود. بخش هاي آموزشي در حال تهيه كه متعلق به برنامه آموزش كتابداري دانشگاهي هستند كوششي را براي ارزيابي انتقادي از منابع مرجع و معرفي دانشجويان جديد براي فرايند تحقيق كرده كه كليدي براي موفقيت دانشجويان خواهد بود. برنامه متمركز كتابداري برنامه اي هماهنگ شده و برنامه اي دوخت و دوز شده براي نيازهاي اطلاعاتي دانشجويان در يك رشته خاص مي باشد. اعضاء هيئت علمي و كتابداران بصورت تنگاتنگي به منظور طراحي دستورالعملها و اظهار نظرها فعاليت مي نمايند.

همچنين هر برنامه ممكن است با ابزارهاي تفكر ،كوشش در دستور العمل و طبيعت اظهارنظرها تغيير نمايد . دانشجويان مهارتهاي عمومي و مشترك را ياد مي گيرند اگر چه آنها ياد مي گيرند بصورت منظم تحقيق نمايند . موفقيت اين برنامه بوسيله كميته هاي دانشجويي و اعضاء هيئت علمي تصويب شده و تاييد مي نمايد كه چقدر آنها از اين برنامه ياد گرفته اند. اعضاء هيئت علمي بعنوان شركايي در اين برنامه انتخاب مي شوند و كميته اي براي اين برنامه تشكيل مي دهند كه باعث جهش دانشجويان در مهارتهاي اطلاعاتي مي شود كه موفقيت در اين برنامه آبرومندانه است(اسكافنر،ابتين و ويمن1999 ).

خط مشي هماهنگ شده تحقيقي كتابداري در اين رشته ها در يك زمان خاص هنگامي كه نيازهاي اطلاعاتي دانشجويان قويا با يك بحث مختلط و آموزش فارغ التحصيلان در نظر گرفته شده است(گانت و ناش،1992).در سال 1997 دانشگاه تنسي نويل "اطلاعات دوران تحصيل" بعنوان مدلي در دوران تحصيل و يك حركتي آموزشي توسعه داد و در دهه 1970 مهارتهاي هماهنگ آموزش مكاتبه اي در رشته كاري دانشجويان را شروع كرد.برنامه متمركز اطلاعاتي نيازمند يك همكاري بين كتابداران واعضاء هيئت علمي با مهارتهاي اطلاعاتي هماهنگ در دوران تحصيل بود.(گوتچ و كافمن،1997).

طراحان اين برنامه كوشش كرده اند تا يادگيرند از اين اشتباه در برنامه هاي آغازين و در موسسات آموزش عالي درس گيرند كه شامل ايزوله كردن سواد اطلاعاتي و فقدان حمايت اعضاء هيئت علمي جزو اين اشتباهات بوده است.

گوتچ و كافمن اعتقاد دارند كه علاقه نوشتاري و شايستگي در اطلاعات مجموعه اي از بهترين مهارتهاي يادگيري است كه بعنوان بخشي از شناسايي رشته هاي موضوعي مي باشد كه بصورت قوي و محكم تفهيم گشته است. همچنين فقدان قطعي اطلاعات در مورد تاثيرات نوشتاري رشته هاي هماهنگ دوران تحصيل وجود دارد. استدلال واعتقاد مركز نوشتاري رشته هاي هماهنگ اينست كه آموزش مناسب نگرشي است براي رفع پيچيدگي نظريه برنامه متمركز آموزش كه باعث پيشرفت شده است . مهارتهاي نوشتاري مهارتهاي فكري هستند و مهارتهاي فكري عاليتر باعث توسعه فرايند نوشتاري شده كه تضميني براي يك نقش فعال در هماهنگي در مهارتهايي است نظير رشته هاي منظم را يا رشته هاي منظمي كه در آنها مهارت ها نقش هماهنگي را ايفا مي نمايند (گوتچ و كافمن 1997).

همان نظريه از هنگامي كه تحقيق براي نيازهاي اطلاعاتي يك فرايند فكري ساده بوده است در آموزش مهارتهاي سواد اطلاعاتي كاربرد داشته است . استيو مك كينزي كتابدار بعدا توجه كرد كه كتابخانه ها بر روي روشهاي تحقيقي مورد نياز دانشجويان در كل دوره دانشگاهي دانشجو فكر كرده اند.(گوتچ و كافمن 1997).

رشته هاي منسوخ شده در شروع كار ممكن نيست براي مهارتهاي موثر مناسب باشند.بهر حال رشته هايي كه منسوخ شده اند و در دانشگاه به دانشجويان آموزش داده مي شوند براي آموزش مهارتهاي سواد اطلاعاتي موثر و مناسب نيستند.

نقش و وظايف كتابداران و كتابخانه هاي دانشگاهي

كتابخانه ها و كتابداران ديدگاه مناسبي در بهبودي آموزش دانشجويان بوسيله شركت در برنامه هاي مداوم سواد اطلاعاتي پيدا كرده اند.(اسكافنر،ابتين و وايمن ،1999).به منظور انجام اين فرايند كتابداران نيازمند پذيرش مفاهيم وسيعي از ايفاي نقش كتابخانه هاي دانشگاهي در تمركز ، سازماندهي و حفظ و نگهداري منابع مي باشند(بويس ، گاسكين و استافل 1984). به عبارت ديگر كتابخانه دانشگاهي يك كتابخانه آموزشي است كه بصورت موثري در تمامي جنبه هاي آموزش عالي يعني يادگيري ، تحقيق  و خدمات اجتمايي شركت مي كنند. يك كتابخانه آموزشي بوسيله كميته هايش براي آموزش به دانشجويان ، اعضاء هيئت علمي و كاركنان توصيف و مشخص شده است – تا اوضاع مناسبي را براي تشويق آموزش بلند مدت زندگي ايجاد نمايد – تا حافظ مجموعه اي باشد كه در انجام تحقيق انگيزه ايجاد نمايد – تا كتابخانه اي بسازد كه مركز فرهنگي وفضاي بازي براي جامعه باشد – و تا ضامني براي تحقيق و بهبودي خدمات كتابخانه باشد. هدف اصلي كتابخانه آموزشي آموزش  كتابشناسي بوده است.(بويس ، كاسكين و استافل 1984) . اما حالا در برنامه سواد اطلاعاتي و كليت آن گشايش ايجاد شده است . دانشجويان و اعضاء هيئت علمي چگونگي آموزش اطلاعات را بصورت موثرتري دنبال مي نمايند. بنابراين هدف در آموزش دانشجويان و اعضاء هيئت علمي چگونگي يافتن ، ارزيابي واستفاده از اطلاعات بصورت موثرتري مد نظر قرار گرفته است.(بويس ، گاسكين و استافال ،1984).

كتابداران نياز دارند بصورت هماهنگتري در فرايند آموزش و به منظور ايجاد تغيير و محترم شمردن آموزش سواد اطلاعاتي شركت نمايند . كتابداران بايد در جلسه هاي آموزشي دانشجويان شركت كنند و نقش تبليغيشان ، استعداد و مهارتهايشان را در فرايند آموزش كتابخانه اي ايفا نمايند و در بهبودي و تجربه دانشجويان كوشا باشند كه تا آنها بتوانند در بهسازي برنامه آموزشي علاقه مند شوند و در برقراري ارتباط با برنامه هاي سواد اطلاعاتي در فضايي باز داراي نظم باشند.(اسكافنر ، استبين و ويمن 1999).

بهرحال مهمترين نقش كتابداران دانشگاهي اينست كه بتوانند قبول كنند در آموزش اعضاء هيئت علمي سهيم باشند. بدون ايجاد درگيري با اعضاء هيئت علمي و بي طرف شدن در برنامه هاي سواد اطلاعاتي كسب موفقيت ممكن نمي گردد بعلاوه هماهنگي در محدوده هاي موضوعي اتفاق نمي افتد. هم كتابداران و هم اعضاء هيئت علمي ابزاري براي سهيم شدن در سواد اطلاعاتي در اختيار دارند.- كتابداران داراي شناخت منابع و خط مشي هايي هستند كه توسط آن به اطلاعات دسترسي پيدا مي كنند و اعضاء هيئت علمي هم دانش عميقي از محدوده هاي موضوعي را دارند و داراي موقعيت و مقامي هستند كه توسط آن به دانشجويانشان كمك مي كنند تا به ارزيابي و كاربرد اطلاعات بپردازند و به آن احترام بگزارند(ويگينز1992).كتابداران عصر اطلاعات در قلمروي آموزش نقش رهبري گونه دارند ونياز دارند تا در نقشي كه بعهده دارند راحتتر باشند.

نقش و وظايف آموزشي اعضاء هيئت علمي

بعلاوه سهيم شدن اعضاء هيئت علمي و كتابداران در بعد آموزش و نقش كتابداران در كلاسهاي درس ونياز اعضاء هيئت علمي به تغيير روشي كه آنها در كلاس درس آموزش مي دهند باعث شده تا اعضاء هيئت علمي به كتابداران خوش آمد گويند. در متدولوژي آموزش و يادگيري جاري به سخنراني و مقالاتي نياز است تا فنون جديدي كه در عصر اطلاعات براي همه دانشجوياني كه نياز به يادگيري براي بقاء و پيشرفت دارند افزايش دهد.

نگرشهايي در فرايند آموزشي ايجاد شده كه جهان معاصربراي تغيير به آن نيازمند دارد. اعضاء هيئت علمي و دانشجويان نياز به ديدگاهي براي آموزش و يادگيري دارند و در ارتباط با آن مسئول و سهيمند. دانشجويان در قبال يادگيري مسئوليت بيشتري دارند و بوسيله  اعضاء هيئت علمي راهنمايي مي شوند.(استانفورد ،1992).

كتابداران در اينجا بعنوان نيروي كمكي به استادان كمك مي نمايند . در اين مسئوليت چنانچه در بالا به آن اشاره شد (كتابداران) سهيمند. اعضاء هيئت علمي بعنوان تسهيل كنندگان آموزشي به همراه كتابداران به دانشجويانشان كمك مي كنند كه چگونه اطلاعات را ياد گيرند ارزيابي نمايند و چارچوب علمي را در آن رشته توسعه دهند.

 اعضاء هيئت علمي مي توانند بعنوان مربي و رايزني خردمند و امين براي دانشجويانشان باشند چنانچه آنها براي تكامل آموزشگران در طول زندگي نسبت به انتقال اطلاعات يك محدوده علمي كار مي كنند.

بر طبق يك ضرب المثل قديمي " بعد از اينكه واقعيتها به دست فراموشي سپرده شد از آموزش چه باقي مي ماند(برويك ، 1998)" مهارتهاي فكري سطح عالي ابقاء مي شوند و كاربرد خوبي مي گزارند بعد از سخنراني ويژه و مفصل يا اصطلاحي كه فراموش شده است . نيازهاي آموزش عالي روي توسعه اين مهارتها تاكيد دارد نسبت به حقايقي كه ايزوله شده اند. متاسفانه روي رشته هاي تحصيلي زيادي فكر شده كه دو تا از اين رشته ها تفكر سطح عالي يا مهارتهاي سواد اطلاعاتي ممكن است در آن سهيم نباشند مگر با سخنراني و مقالات علمي همراه باشد . سخنراني داراي محدوديتهايي است كه در فرايند اطلاعات ، دانشجويان را منفعل مي نمايد در اين روش ممكن است مطالب بسرعت و به آساني فراموش شود . يك مانع بر سر راه مقالات اينست كه ممكن است بوسيله دانشجوياني كه فقط به آساني به اطلاعات دسترسي دارند توليد شود و استفاده از تعداد محدودي از منابعي كه بوسيله استاد گفته مي شود و بدليل ساده بودن و بصورت مناسب از آن آگاهي نداشته باشند.

راهنمايي مناسب بوسيله اعضاء هيئت علمي دانشجوياني را كه غالبا مي دانند چطور تحقيق كنند يا بنويسند باعث تغيير مي شود موثر است. بنابراين  دانشجويان روي محدوده هاي وسيعي از ديدگاههايي كه در  تنوع منابع فكري ومنابع قابل اعتماد و روز آمدي را كه فهم موضوعيشان را تكامل مي بخشد فكر كرده اند.(برويك ، 1998 : ويگينز ،1992).

يك مقاله مصطلح همچنين بايد بطور متناوب باعث پيشرفت در كار گردد.(برويك ،1998).

كه در تيم آموزشي هم اعضاء هيئت علمي و هم كتابداران مي توانند پيشرفت كاري را ارزيابي نمايند. خلاصه اينكه ضرورت دارد كه اعضاء هيئت علمي واقعيت ها را بوسيله هماهنگي در اين قبيل موضوعات در جريان آموزش ياد دهند. واينكه چگونه از فراواني اطلاعات در يك موضوع خاص خودداري كنند و چگونگي استفاده از اين اطلاعات را براي انجام واقعيات آموزشي در نظر گيرند.

يو وايرد U wired     

يكي از موفق ترين برنامه هاي سواد اطلاعاتي تكميلي در دانشگاه واشينگتن در ايالت سياتل اجرا شد  يو وايرد نام دارد كه نمونه اي از كليدي براي يك برنامه سواد اطلاعاتي موفق و خاص مي باشد . يو وايرد چهار ويژگي دارد كه به موفقيت هايش كمك مي كند و شامل:

1. يك فلسفه كلي ، نگرش وسيعي از فضاي آموزشي براي هماهنگي فناوري در فرايند آموزشي-يادگيري

2. همكاري متقابل كتابداران و اعضاء هيئت علمي بصورت وسيع در دانشگاه ، تخمين زدن تعداد دانشجويان توسط كاركنان و مديران

3. سهولت در طراحي بصورت ويژه

4. و آموزش اعضاء هيئت علمي و توسعه پيشقدمي

به نسبت چون رشته هاي منسوخ شده مورد هدف بوده اند تنها تعدادي از دانشجويان در برنامه يو وايرد بصورت گسترده شركت كرده اند. هدف رئيس برنامه اينست كه يك جامعه الكترونيكي در ارتباطات ، تشريك مساعي و فناوري اطلاعات ايجاد نمايد كه براي آموزش و يادگيري مناسب باشد. بالاخره هدف اينست كه سواد اطلاعاتي نشانه اي از يك مرتبه از برنامه يو وايرد باشد.(ويليام و زالد ، 1997). برنامه يو وايرد از استعدادهاي همه كاركنان يووايرد براي مشاركت دپارتمانها در فضاي آموزشي پشتيباني مي نمايد.براي مثال برنامه كميته گروهي انگيزشي تحصيلي يووايرد كتابداران و حرفه اشان را مشخص و كاركنان آموزشي و حتي دانشجويان را نسبت به وظايفشان آگاه نمود و مدلهاي عملي را براي سه تا از محدوده هاي ناب توسعه داد كه بوسيله اين كميته مشخص شده بود. دانشجويان ممكن است بعدا هم در تصميم گيري ها شركت داده شوند. اين برنامه هدايت شده كميته انگيزشي ثابت كرد كه استفاده هاي مناسب از فناوري مي تواند انجام واقعيات آموزشي و كتابداران را در پيوستگي با پرسنل دانشگاههاي ديگر هدايت و بطور فعال نقش ايفا كند(ويليام و زالد 1997).

توسعه يك آموزش خاص ويادگيري آسان در كتابخانه همكاري با آن و بعدا كوششهايي براي توسعه برنامه يو وايرد انجام شد. كتابداران بطور موثري در طراحي و سهولت در يادگيري شركت مي نمايند.

يك سوم از مجريان به كلاسهاي بالاتري نياز دارند. كاركنان كتابخانه به منظور كمك به تحقيقات و همكاري با دانشجويان وبه منظور حمايت هاي فني رفيق شده اند اين نگرش دو مزيت داشته است: تخصص هاي فناورانه و ماهيت كتابداران كه دستورالعملهايي را براي نقاط مورد استفاده آماده مي نمايند در پايان و شايد بصورت مهم آموزش اعضاء هيئت علمي و تكامل آنها پيشنهاد شده است .بنابراين آنها ممكن است درسهاي ارزشمندي را بياموزند از قبيل اينكه چطور از وب براي عملي كردن و زياد كردن سخنرانيها در فناوري استفاده نمايند و چطور دانشجويان را براي استفاده از منابع ضروري آموزش مي دهند. مركز آموزشي – يادگيري فناوري ايجاد نموده فرايند مشاوره ، آموزش و حمايت را براي اعضاء هيئت علمي  كه مي خواهند فناوريهاي آموزشي را در رشته هاي مورد نظر كامل نمايند.

يك تيم از مشاورين شامل يك كتابدار كه براي كمك به پروژه هاي فناوري در رشته هاي مرتبط و همچنين يك كارگاه آموزشي پيشنهاد شده است.همچنين برنامه يووايرد يك سري سخنرانيها دارد كه شامل فنون آموزشي خاص مي شود. كتابداران نقش موثري در همكاري با اعضاء هيئت علمي ايفا مي كنند و طرز تلقي اعضاء هيئت علمي نسبت به كتابداران اينست كه آنها عينا يك مجموعه مرتبط با منابع آنها را در اختيار ندارند و خدمات آموزشي مرتبط  با منابع مورد نظ آنها را ارائه مي دهند.

هم اعضاء هيئت علمي و هم كتابداران از نقش اصليشان كه همانا انتقال و آموزش در همكاري اطلاعات و سواد فناورانه است دور شده اند(ويليامز و زالاد ، 1997).

چالشها

پيوستگي سواد اطلاعاتي در دوره تحصيلي دانشجويان وظيفه اي ساده نيست ، بطور طبيعي چالشهايي از قبيل يك تعهد وجود دارد. بطور برجسته اين چالشها ما حصل شكلي از مقاومت و پايداري اعضاء هيئت علمي را ارائه مي دهد. بهرحال  پايداري و مقاومت اعضاء هيئت علمي به چند دليل قابل تامل است كه شامل ترس از دست دادن كنترل زياد اهميت موضوعي و فقدان زمان براي همكاري در موقعيت هاي سواد اطلاعاتي در كلاسهاي ايراد سخنراني مي باشد.(برويك ،1998). بهرحال ناگزيريم در حد امكان اختلاف در ديدگاههاي كتابداران و اعضاء هيئت علمي كه مختلف مي باشد را بپذيريم.(فولرتن و لكي ، 1999).

اعضاء هيئت علمي داراي نظم خاصي هستند و مفاهيم نابي كه دانشجويان احساس نياز كرده اند را براي يادگيري و دريافت مدركشان مورد بحث قرار داده اند . به منظور مشاهده صحت و سقم اين نظم ، اعضاء هيئت علمي بصورت ممكن در مقابل همكاري هر موادي كه آنها بصورت غير ضروري در نظر گرفته اند از قبيل مهارتهاي سواد اطلاعاتي را مورد ملاحظه قرار مي دهند . اعضاء هيئت علمي داراي تخصصي در محدوده كاريشان هستند و آنها بايد تصميم گيرند بصورت كافي كلاس را پوشش دهند . (روي كلاس تسلط داشته باشند). آنها همچنين ممكن است مايه دلسردي كسان ديگري مانند كتابداران گردند.

آزادي در دانشگاه ممكن است با سخنراني جالبي كه بصورت پيشگيرانه اعضاء هيئت علمي را از مواجهه رو در رو با كتابداران  همرا ه است. اعضاء هيئت علمي احساس مي كنند كه كلاس درسشان قلمروشان مي باشد وممكن است از دخالت كسان ديگري در كارشان رنجيده خاطر شوند.

اعضاء هيئت علمي ممكن است احساس كنند كه دانشجويان بايد مهارتهاي كتابخانه اي را ياد گيرند و در مالكيت و مهارتهاي اين چنيني يادگيري به خارج از قلمروشان سر بكشند ، همه اين سخنرانيها بايد باعث باز گشايي رمز(موفقيت) باشد  ،‌ كه فرايند قدرتمندي مي باشد. اعضاء هيئت علمي مسئوليت  و كنترل بيشتري بايد روي كلاس درس و فعاليتهايشان داشته باشند ، بعبارت ديگر كتابداران نسبت به اين فرايند بيگانه هستند . همچنين تعدادي از اعضاء هيئت علمي ممكن اينچنين اعتقاداتي داشته باشند ، تعدادي از اعضاء هيئت علمي ممكن است بصورت متمركز و بيشتر براي دانشجويان سخنراني كنند . اين قبيل اعضاء هيئت علمي ممكن است معتقد باشند كه بايد به كشف و تحقيق دل بست و به دانشجويانشان يادگيري در فنون و سخنراني بصورت سنتي القاء مي نمايند. اين گروه از اعضاء هيئت علمي ممكن است باعث باز گشايي مهارتهاي تحقيقي كتابخانه اي تكميلي در دوران تحصيليشان شوند. سخنراني متمركز دانشجويي همان آموزش تكميلي است ، ايده اي كه محدوده هاي علمي را در فراسوي نظم شخصيشان قرار مي دهد كه براي موفقيت دانشجويانشان از قبيل تفكر انتقادي و مهارتهاي تحقيقي مهم هستند . (فولرتون و لكي ، 1999). كتابداران سخنرانيها و مقالات تعليمي دارند كه ممكن است آنها را از همكاري با اعضاء هيئت علمي باز دارد. همچنين كتابداران ممكن است احساس كنند كه مجبورند مفاهيم نابي  كه با سواد اطلاعاتي ارتباط دارد آموزش ببينند . آنها تاكيد بيشتري روي مهارتهاي تبليغي براي مراجعينشان نسبت به سادگي دانش دارند. آنها روي بحث نياز مراجعين از قبيل دانشجويان و اعضاء هيئت علمي تاكيد دارند. اختلافات ديگري وجود دارد كه كتابداران مهارتهاي عمومي آموزش را نسبت به موضوع خاص علمي يا مهارتها و موقعيتشان در دانشگاه تثبيت مي كنند . همچنين آنها ممكن است دستورالعملها را به كار گيرند بويژه اين در مورد اعضاء هيئت علمي صدق مي كند مخصوصا اعضاء هيئت علمي كه آموزش بيشتري ديده اند . بحث جالبي در مورد كتابداران هست كه آنها نبايد سعي كنند آموزش ببينند زيرا تاكيد روي ازدياد خدمات مرجع دارد بهرحال نياز به همكاري و مشاركت هست . اين اختلافات ممكن است در ناتواني اعضاء هيئت علمي و كتابداران براي همكاري موفقيت آميز فرض شده است . همچنين گروهها ممكن است داراي هدفي خوب و كامل براي توليد باشند و خوب و شمرده تلفظ كنند و زماني كه فارغ التحصيل شدند مهارت پيدا كرده باشند . آنها ممكن است قادر به انجام واقعيات نباشند (فولرتن و لكي ،1999) . كتابخانه دانشگاهي مي تواند بصورت سودمند در اختلافات بين اعضاء هيئت علمي و كتابداران ميانجيگري كند . كتابخانه مي تواند راههاي مطمئن تفكر را كه مانع كوششهايي در كار با اعضاء هيئت علمي  ، كاربراي تغيير در فضاي آموزشي و رعايت عدم تعادل نيرو مي شود امتحان نمايد . كاركردن تحت عنوان يك رابطه نامتعارف وابسته به آموزش با دپارتمانهاي دانشگاهي و اعضاء هيئت علمي غير رسمي در خدمات كتابخانه بالاجبار براي آنها پيشنهاد شده است . در پايان ، كتابداران مي توانند قبول نمايند نقش رهبري يا سهامدار آموزشي و پرورشي يا حمايتي را ايفا نمايند. در اين نقش ها ، كتابدارا ن مي توانند طرح و معرفي كنند رشته هاي سواد اطلاعاتي را كه باعث هماهنگي اعضاء هيئت علمي مي شود و حمايت نمايند اعضاء هيئت علمي را در دوره تدريسشان تا به هر روش ممكني آنها مهارتهاي سواد اطلاعاتي را راحتتر ياد گيرند.(فولرتن ولكي ، 1999). چالشهاي ديگري براي هماهنگي كامل سواد اطلاعاتي در تجربه دوران تحصيلي دانشجويان وجود دارد : كتابداران محدوديت ها يي را در دوره هاي زماني و منابع براي طرح و ايراد سخنرانيها يا كارگاههاي آموزشي دارند – مديران دچار ناتواني در ايجاد يك اقليم براي تغيير هستند – و چالشهاي سازماني از قبيل نياز به حمايتهاي مالي براي فناوري و منابع آموزشي گسترش يافته در آموزش دانشجويان موثر است . در پايان ، دانشجو ممكن است باخودش دچار چالش گردد كه آنها را در مواجهه با راههاي جديد آموزشي از خودشان مقاومت نشان دهند . كه بيشتر معطوف خود شوند و مستقل عمل كنند. دانشجويان بايد بيشتر احساس مسئوليت كنند و كمتر وابسته به آموزش از طرف اعضاء هيئت علمي باشند تا باعث نگراني و اضطرابشان نگردد(برويك ، 1992و1998). البته براي دانشجويان يقين حاصل شده كه قادرند تحقيق مناسبي براي عايق شخصيشان و استفاده از مواد مناسب براي توانائيهاي آموزشي و روشهاي آموزشي انجام دهند. درنتيجه ، مهارتهاي سواد اطلاعاتي براي دانشجويان به منظور موفقيت در دوران زندگيشان و ارتباطات عصر اطلاعات حياتي به نظر مي رسد. كتابداران به اين قبيل مهارتهاي آموزشي بصورت مناسب مجهز شده اند اما نياز به حمايت جامعه دانشگاهي دارند مخصوصا حمايت اعضاء هيئت علمي از آنها . انضمام مهارتهاي سواد اطلاعاتي به محدوده هاي موضوعي وهمكاري با اعضاء هيئت علمي فاكتورهاي كليدي را در موفقيت يك برنامه يووايرد دردانشگاه واشينگتون ظاهر نموده است . دوره تحصيلي تكميلي از قبيل نوشتن يا تحقيق در دوران تحصيل مدلهاي خوبي براي برنامه هاي بعدي هستند .بعنوان يك  كتابدار دانشگاهي آينده (كتابدار فردا) ، من طراحي مينمايم نهضت سواد اطلاعاتي را در آموزش عالي و آنرا به انجام مي رسانم ، من به همكاري با اعضاء هيئت علمي در تكامل اين مهارتهاي حياتي در رشته هايشان اعتقاد دارم و نيز كمك موثر به دانشجويان در چگونگي آموزش و استفاده زياد از منابع هم منابع پيوسته(اينترنتي) و هم منابع كتابخانه اي بهرحال من فهميدم و انديشيدم كه بعد از انجام تحقيقم در اين مقاله هنوز باسواد اطلاعاتي نيستم يا سواد اطلاعاتي ندارم و من در آينده بايد تكامل بخشم مهارتهاي سواد اطلاعاتي شخصيم را ، بنابراين كه من مي توانم تحقيقاتم را بهتر انجام دهم و روزي بتوانم ديگران را بر اساس يافته هايم آموزش دهم من بخاطر مي آورم چگونه كشمكش هايي در دوران اوليه تحصيلم در دانشكده در ارتباط با مقالات تحقيقيم (با دانشجويان داشتم) و درسهاي ارزشمندي كه من از استاد انشاي انگليسيم آموختم ، اميدوارم بتوانم مهارتهاي علمي را براي دانشجويان به انجام رسانم.

عنوان مقاله به انگليسي:

Information litracy in higher education:

 a revolution in learning

نوشته شده توسط:    Lisa Allen

برگرفته از سايت:

نقش كتابخانه ها در سوادآموزی

نوشته شده توسط:ليندا اسكامبر

مترجم:فرض الله عزيزي

      بيسوادي در امريكايي ها ، با پيچيدگيهاي اجتمايي و اقتصاديش در سالهاي اخير بعنوان بحث وسيعي در جريان است آگاهي ملي از مشكلات سازمانيافته با محدوديتهاي مهارت سواد بصورت قانوني و هدايت شده در سطح فدرال شروع شده  و برنامه هاي وسيعي تهيه شده است. كتابداران و مراكز اطلاع رساني به عنوان جزء مهمي از اين كوشش آموزشي وسيع شركت كرده اند.

آگاهي و حمايت ملي

       بطور عموم ، سواد توانايي خواندن ، نوشتن ، صحبت كردن و محاسبه كردن در يك سطح معين را مورد بحث قرار مي دهد.سواد بصورت بينادي شامل مهارتهاي مورد نياز براي چيرگي در سطح بزرگسالي و در موقعيت هاي روزانه ، از قبيل خواندن يك روز نامه يا تكميل يك فرم درخواست شغلي مي باشد. افرادي كه فاقد اين توانائيها هستتند غالبا عضو جمعيت هايي هستند كه از فقر ، جنايت ، وبيكاري رنج مي برند. بر طبق آمارهاي سال 1983 از دپارتمان آموزشي آمريكا اصولا 27 ميليون بزرگسال در اين  كشور و بيشتر از 47 ميليون در چندين حوزه كه از آنها تست به عمل آمده است مشكل بيسوادي دارند.(ديويدسون1988).

      وسعت اين مشكل كه روي آن فكر شده بطور وسيعي با توجه به اين اشكال تاكيد روي نيازها دارد. نياز به برنامه هايي براي افزايش سواد از طرف حكومت فدرال و از طرف سازمانهاي زيادي در محدوده هاي آموزشي ، كتابخانه اي و اطلاعاتي و همچنين از طرف سازمانهاي تجاري و صنعتي احساس و مورد حمايت قرار گرفته است.

       در كنگره سال 1990 دو برنامه موثر سواد قانوني و ضروري تصويب  شد:

-توسط مجلس سنا و موسسه سواد ملي"قانون سواد براي همه امريكائيها است" تصويب و قسمتي از يك لايحه مصالحه آموزش قانوني توسط كاخ سفيد تصويب و آماده شد.

-لايحه ديگري تحت عنوان لايحه سازش توسط يك كميته عضويتي پيشنهاد شد ، اما در قانون سال 1990 راي نياورد.

      لوايح مجزايي بصورت استثناء در كاخ سفيد و در سال 1991 به تصويب رسيد. همچنين در سال 1990 ، خدمات كتابداري (LSCA ) از برنامه هاي زيادي كه شامل برنامه هاي سواد بود براي حدود بيشتر از 20 سال حمايت كرد ،  مجوز جديدي براي  افزايش اعتبارات در سال 1991 صادر شد. در سال مالي 1989 ، 214 برنامه سواد كتابخانه اي در 47 ايالت توسط مركز خدمات كتابداري اجرا شد و در سال 1990 ، 237 مركز حمايت خود را از اين برنامه ها اعلام نمودند.(هامز و كامرون1990).

      برنامه هاي سواد كتابخانه اي بوسيله منابع ايالتي و محلي و  هداياي شخصي و يا همسان كردن سازمانهاي سواد اجرا اجرا گشتند. بعلاوه سازمانهاي جديد سواد قول دادند به كمك كتابخانه ها در برنامه هاي پيچيده سواد همكاري نمايند. دو تا از تاكيدات روي نيازهاي گروههاي خاص تحت عنوان اصول باربارا بوش از طريق مركز سواد فاميلي و مركز ملي سواد فاميلي انجام مي گرفت.

      هم سرمايه و هم آموزش براي تكميل  برنامه واطلاعات فراهم شد برنامه اي (خط مشي حكومتي) توسط دولت تهيه و تنظيم گرديد.(تالات1990) .

      كوزادا(1990) گزارش كرد كه در يك حوزه ملي روي سواد براي كتابخانه هاي ايالتي كه در ماه مه سال 1990 منعقد شد قصد بر اين بود تا پيشنهاداتي براي درستي خط مشي سواد ملي كتابخانه اي بوجود آيد. زماني كه تعدادي از سهامداران در ابتدا كتابخانه ها را كه تنها نقش حمايتي از آموزش ايفا مي كردند يك شان قوي و لازم درآنها ايجاد گرديد:

      كه كتابخانه ها تحت عنوان مراكز آموزش بلندمدت ، با آموزش يك بخش ضروري از ماموريتشان محسوب مي شوند. در اين نقش كتابخانه ها بايد بطور فعال زمان و منابع را به منظور همسان كردن فعاليتهاي سواد در تمامي ابعاد هماهنگ نمايند.

       كوزادا مي گويد: كتابخانه هاي سازماني ، عمومي ، اختصاصي ودانشگاهي يك مسئوليت در قبال پيشبرد سواد براي همه اعضاي جامعه اي كه از آنها استفاده مي كنند دارند.  او همچنين يادداشت مي كند كه انجمن كتابداري امريكا روي كتابخانه ها در مراكز سواد آموزي نقش دارد و به عنوان مركزي شان تشويق كننده را بعهده دارد.و اين شامل كتابخانه ها و مراكزي مي گردد كه روي اين قضيه كه كتابداران چگونه در آموزش سواد آموزي شركت داشته باشند محدوديت ايجاد نكند.

      نتيجه اين گزارش پيشنهاداتي را در سال 1991 در كنفرانس خدمات كتابداري واطلاع رساني كاخ سفيد بود تقديم كرد:

1.    پيوستگي در موجوديت قانوني اين مفهوم از كتابخانه تحت عنوان يك آژانس آموزشي

2.    توسعه يك استراتژي براي اختصاص بودجه مطمئن براي سواد آموزي

3.  استمرار در بهبودي ارزيابي ، تحقيق و اشاعه كوششهاي سواد آموزي كتابخانه ها بوسيله خود كتابخانه ها و فراهم كنندگان ديگر سواد آموزي

4.  مسئوليت مستقيم اداره مركز خدمات كتابداري و بهبودي وضعيت آژانس سوادآموزي كتابداري

       بعلاوه بمنظور تقدم قانوني سه چالش بطور ضمني درمعرض تحقيق و ارزيابي قرار گرفت. يك مشكل فقدان اطلاعات كافي در وسعت بيسوادي بود. مشكل ديگر فقدان اطلاعات قابل قياس  و تاثيرات مختلف سواد آموزي بود. در پايان هيچ توافقي در مفهوم بنيادي سواد وجود ندارد. در پس تعريف سواد تحت عنوان مهارتهاي (3R) پايه اي براي بزرگسالان  و نويسندگان و زيادتي مفاهيم مهارتهاي اطلاعاتي يا كامپيوتري را مشمول آن دانسته اند كسان ديگري در تعريف سواد مفاهيم خانوادگي ، جامعه يا سواد فرهنگي را مشمول آن دانسته اند.

خدمات كتابخانه اي براي سواد

      مدتهاست كه كتابخانه ها كوشش هاي آموزشي سواد آموزي را توسط منابع آموزشي كه در اختياردارند و فضاي معلمي و خدمات مناسب اطلاعتي را بكار گرفته اند واز اسپنسرها و كتابشناسيها ومواد خواندني جديدي كه براي بزرگسالان  تاليف شده بهره مي گيرند- موادي كه خيلي هم كودكانه نيستند و مي توانند تحقيقي باشند و با علايقشان ارتباط داشته باشد از قبيل گرفتن گواهينامه رانندگي.

      عده اي ديگر هم هستند كه برنامه هاي نرم افزاري و آموزشهاي رايانه اي را  در تعريف سواد لازم دانسته و قبول داشته اند و سعي در تكامل آن دارند. يك نگرش موثرتر كه بوسيله كتابخانه ها ايجاد شده كلاسهاي سواد آموزي و برنامه هاي رو در رو را پيشنهاد مي نمايد. تعدادي  از كتابخانه ها باعث پيشرفت برنامه هاي طراحي شده به منظور احساس  نيازهاي گروههاي خاصي از افراد با مهارتهاي كم سواد شده اند. براي مثال مردمي كه انگليسي زبان دوم آنها مي باشد يك تراكم از زبانهاي اوليه و سطوحي از سواد را كه اين برنامه ها را با موادي كه فرهنگ و علايقشان را به يكديگر متصل مي نمايد  روبرو هستند احساس مي شود.

       مواد مناسبي براي سازمانهايي نظير سازمان زندانها ، بيمارستانها ، مراكز توانبخشي و خانه هاي گروهي براي بزرگسالان و معلولان توزيع ودر نظر گرفته شده است.

      برنامه هاي ضروري زندانيان ، زير نظر كتابداران سواد آموز همسان مي شوند و آموزش نرم افزاري و زبان انگليسي را بصورت ويژه را به آنها پيشنهاد مي نمايند.(ماتيوس ،چات و كامرون1986).

      بعلاوه تعدادي از اين برنامه ها براي گروههايي كه در خطر مشكلات سواد آموزي قرار دارند پيشنهاد شده است. بزرگسالان هدف اين برنامه ها مي باشند زيرا بيسوادي بصورت سازمانيافته اي با مشكلات ديگري از قبيل جرم ، بيكاري ، سوء استفاده دارويي و الكلي و مشكلات آموزشگاهي ارتباط دارد. بعد از آموزشگاه برنامه هاي سواد تابستاني در نظر گرفته شده تا تشويق نمايد افراد جوان را در يافتن كار وشركت دادن اعضاء جامعه و بطور عموم شان خودشان را ارتقا دهند.

       خط مشي ها شامل تكاليفي مي گردند كه به تشكيل جلسات ، تدريس و جلسات مطالعه گروهي كمك مي كنند.(ديويدسون1988).

      خانواده ها مورد هدف هستند زيرا بيسوادي بنظر مي آيد از يك نسل به نسل ديگر انتقال پيدا مي كند: كودكاني كه والدينشان بطور بينادي هم پدر و هم مادرشان بيسوادند به نوعي خودشان هم بيسوادند. در برنامه هاي سواد خانوادگي ، كوشش روي نقش والدين بعنوان اولين معلمين كودك مي باشد.

      والدين ممكن است آموزش سواد را با استفاده از فعاليتهاي زباني به منظور استفاده كودكان و نوجوانان بكار گيرند.تعدادي از كتابخانه ها خانواده ها را بصورت تمام عيار براي سهيم شدن در فعاليتهاي مطالعه و نقد كتاب دعوت كرده اند. و به هر عضوي از اعضاي كتابخانه يك كتاب امانت مي دهند تا آنرا با خودشان به منزل ببرند.(تالان1990).

      منابع زيادي براي كتابخانه هايي كه به آموزش سواد علاقه مندند وجود دارد . گزارش هاي پروژه اي ، راهنما هاي سالنامه اي و كتابشناسيها در برنامه هاي سواد آموزي و گسترش كتابخانه ضروري به نظر مي رسند. اطلاعات زيادي همچنين مجموعه هاي سواد آموزي را در سراسر ايالتها و سازمانهاي متعدد جهت سواد آموزي بوجود آمده است.

عنوان مقاله به انگليسي:THE role of libraries in litracy education

نويسنده:by Linda schamber

بر گرفته از سايت:www.libraryinstruction.com/litracy-education.html

فهم سواد اطلاعاتي

نوشته شده توسط:باربارا هامز

مترجم:فرض الله عزيزي

مقدمه

ما دانشكده ها ،كتابخانه ها و منازلمان را با فناوريهاي الكترونيكي مجهز نموده ايم اما آيا ما دانشجويان و اساتيد را در برابر اطلاعاتي كه سخت آنهارا مورد حمله قرار مي دهند بوسيله اين فناوريها مجهز نموده ايم؟ چه اتفاقي مي افتد هنگامي كه دانشجو مي تواند اطلاعات بيشتري از اينترنت بدست آورد آيا در گذشته اطلاعات بوسيله يك استاد يا يك تكست بوك انتقال پيدا مي كرد؟ يك دانشجو در هنگام برخورد با اطلاعات زياد و ممكن چه بايد انجام دهد؟ كدام اطلاعات قابل قبول مي باشد و كدام قابل قبول نيست؟

امروزه با دسترس بودن اطلاعات درست و غلط زياد هركسي را در راستاي سيستم آموزشي قرار مي دهد يا نمي دهد- بايد نه تنها مهارتهاي خواندن و مهارتهاي كامپيوتري داشته باشد بلكه همچنين مي بايست مهارتهاي اطلاعاتي هم داشته باشد.

سواد اطلاعاتي چيست؟

اصطلاح سواد اطلاعاتي بعضي اوقات ترجيحا به عنوان اطلاعات مناسب و بطور عموم به عنوان توانايي دسترسي ، ارزيابي ، سازماندهي واستفاده از اطلاعات در يك تنوع از منابع تعريف شده است براي اينكه كسي داراي سواد اطلاعاتي گردد بايد چگونگي وضوح يك موضوع يا ناحيه اي از دستورالعملهاي مورد نياز را بشناسد. انتخاب اصطلاحات مناسبي را براي روشني مفهوم يا موضوع  مطابق دستورالعمل يك خط مشي جستجو انتخاب كند كه منابع مختلف اطلاعاتي و روشهاي متنوعي كه اطلاعات را سازماندهي مي نمايد فرموله كند.

داده هاي جمع شده را براي ارزيابي ، تناسب ، كيفيت و مفيد بودن تحليل نمايد و بطور صحيح اطلاعات را به طرف دانش سوق دهد(انجمن كتابداري امريكا1989)

اين شامل يك فهم عميق از چطور و كجا اطلاعات را پيدا كردن مي شود. توانايي قضاوت دراطلاعات هدفدار و محتاطانه مي باشد ، چطور بهترين اطلاعات مي تواند به نشان دادن مشكل يا انتشار آن در يك دست كمك نمايد.

سواد اطلاعاتي همانند سواد كامپيوتري كه نيازمند شناخت فناورانه است واينكه چطور نرم افزار و سخت افزاري را بسازيم نيست يا سواد كتابخانه كه نيازمند توانايي استفاده از مجموعه كتابخانه و خدماتش مي باشد نيست. همچنين يك ارتباط قوي متعلق به همه اين مفاهيم وجود دارد. هر كدام از اين سوادها چندين سطح از تفكر را بصورت حياتي نياز دارند. اما در مقايسه با سواد كامپيوتري سواد اطلاعاتي صرفا به آنسوي دسترسي داشتن به دانش چطور استفاده نمودن از فناوري مي رود زيرا فناوري تنها كيفيت آموزش تجربي را تضمين نمي نمايد. ودر مقايسه  با سواد كتابخانه اي ، سواد اطلاعاتي بيشتر از جستجو در يك فهرست پيوسته يا مواد مرجع ديگرمي باشد زيرا سواد اطلاعاتي يك تكنيك نيست بلكه يك هدف براي آموزشگران مي باشد.(گيلتن1994)

سواد اطلاعاتي به يك آگاهي از روشي كه سيستم هاي اطلاعاتي كاربردي و ارتباط ديناميك بين يك نياز اطلاعاتي ويژه و منابع و كانالهاي مورد نياز به منظور رضايت آن نياز مورد نياز است.

چرا ما بايد سواد اطلاعاتي را مورد بحث قرار دهيم؟

نياز به ارزيابي مقبوليت اطلاعات چيز جديدي نيست اما اخيرا اغلب آموزشگران منتظرند تا بدقت چندين مجموعه از مواد مرجع انتخابي در كتابخانه هاي دانشگاهي و عمومي را كه شاخه محدودي از متون وسيع مورد توافق را در كلاس درس يا در كتاخانه شخصي مورد بحث قرار دهند. بهرحال اززماني كه هر كسي مي تواند يك صفحه وب بسازد، براي مثال شما چطور مي توانيد بگوييد اطلاعات مورد اطمينان است يا نه؟يك نكته حياتي در باره استفاده از اينترنت اين است كه اطلاعات پستي خصوصي نيازمند گذر از قيد و بندهاي ويراستاري رسمي يازير گذر هر نوع از چك حقايق نيست. بي ميلي در جستجوي اطلاعات از منابع قابل اطمينان ودرست از قبيل كتابهاي خوب نمايه شده يا اطلاعات وسوسه انگيز نتايج كامپيوتري اما كيفيت پايين حاصل مي شود نه تنها ما بايد آموزشگران با بصيرتي باشيم بلكه علاوه بر آن ما بايد بطور مداوم آموزش ببينيم. اگر چه در اين جهان تغييراتي بصورت افزايشي صورت گرفته است بنابراين نياز به يادگيري احساس مي شود. تغييرات هولناكي هم در ميزان وهم در تنوع منابع اطلاعاتي ديده مي شود ، تغييرات وسيعي در فناوري ايجاد شده كه  روي زندگيمان از بانكداري گرفته تا مراقبت پزشكي و هرچيز ديگري تاثير مي گذارد. ما نياز داريم براي دانستن بيشتر و يادگيري بيشتر در جهان اطرافمان تغيير را بپذيريم. طبق يافته هاي بريويچ و جانز در سال 1993 سواد خواندن بصورت رسمي ، نوشتن و دلايل حسابگرانه براي يادگيري در طول دوران زندگي سودمند مي باشند. كميت افزايش اطلاعات از همه منابع و فشار به منظور ابقا در يك حالت استمرار از مفاهيم يادگيري مداوم كه ما بايد دراستفاده از اطلاعات مهارت داشته باشيم. نياز به شروع واستفاده از اطلاعات در تمامي حالتهاي زندگي احساس و فراهم آوري سواد اطلاعاتي مناسب بايد با فراهم آوري سوادهاي ديگربا هم آميخته شوند(دارچ و ديگران سال 1997 )

مشكلات آموزشي

با سواد اطلاعاتي شدن يك فرايند موثر است ، ايجاد جستجو در خارج از حيطه دانش از چندين منبع نسبت به دريافت و گزارش حقايق انفعالي ، روش استاد بايد دانش يك مربي يا راهنما را افزايش دهد.(انجمن رسانه آموزشي ويسكانسين)

استادان ، پروفسورها ، استادياران ، كتابداران ، مديران وجامعه بايد براي همكاري توسعه روشهايي كه نه تنها مشكلات دانشجويان در استفاده از مواد كلاس درس بلكه همچنين در استفاده منابع اجتماع زيادي را حل نمايد.

استادان بايد آمادگي اينرا داشته باشند كه به دانشجو تفكر لازم ،مشاهدات جديد هوشمندانه ، خلاق و استفاده گر از اطلاعات آموزش دهند.(لنوكس1993)

هدف اينست ابتدا دانشجويان را براي چگونگي يادگرفتن(ياد بگيرد چگونه آموزش ببيند) آماده نماييم و اين مهرتها را در محدوده هاي ديگر زندگيشان ياد بگيرند بنابراين آنها مي توانند جستجوگران و مشتريان اطلاعات سراسر زندگيشان باشند.

استادان در تمامي موضوعات بايد نگرش درست ورسمي بايك كوشش در پرسش از يادگيرنده و فرايند پرسش علمي از وي داشته باشند.(لنوكس1993)

اين به معني انتقال چندين مسئوليت در كسب دانش از استاد به دانشچو و مجاز بودن دانشجويان براي توسعه پرسش ها ، خط مشي ها براي جستجوي جوابها و فرموله كردن نتايج مي باشد. آن همچنين به معني داشتن سخنرانيهاي كمتر و جايگزيني آنها با خط مشي هاي كاربردي در سواد اطلاعاتي مي باشد.(كميسيون آموزش عالي1995)

با توافق نظر ، آموزشگران و محققين بايد دست به گريبان شوند با تعريف استانداردها و شايستگيهاي سازمانيافته با سواد اطلاعاتي روشهاي جديد موثري براي استخدام آموزشگران و اندازه گيري نتايج و برخورد اين قبيل آموزشي كلرادو(1994) ، انجمن كتابداران آموزشگاهي وانجمن ارتباطات و فناوري آموزشي (1996) ، آموزشگاهاي عمومي بلينگهام (1996) شش مهارت بزرگ (ايزنبرگ و بركويتز1990) و دانشگاه ايندياناي پنسيلوانيا(اسلاتر و ناپ1994) انتقال يافته اند.

مشكلات يادگيري

مقداري از يادگيريهاي ما در مجموعه هاي رسمي چه و كجا پكيجها و مطالب آماده شده مي باشند كه ما انهارا ياد مي گيريم و بصورت اتفاقي ميباشند. اما يادگيريهاي زياد همچنين در مجموعه هاي غير رسمي و غير رسميانه بصورت خوبي اتفاق مي افتند. سواد اطلاعاتي در همه سه نوع جانشيني يادگيري بصورت حياتي وجود دارد.

با سواد اطلاعاتي شدن شامل يك تغييرموثر و يك روش براي دانشجويان زيادي است كه يادگيري را آموخته اند. اول از همه دانشجويان بايد بطور خود آموز در پي يادگيري باشند. اين نوع از استقلال ، دانشجويان را در يادگيري موثر آماده مي نمايد تا مشكل زندگي واقعي را حل نمايند.(برويك و جي1989). همچنين در باسواد شدن اطلاعاتي ، دانشجويان مسئوليت بيشتري را براي يادگيري شخصيشان هم بصورت خصوصي يا در كارهاي گروهي ميپذيرند.

تحت عنوان دانشجوياني كه شايستگي بيشتري در استفاده از آپشن هاي منابع اطلاعاتي دارند انها نسبت به روشهاي يادگيري و روشهاي ترجيهي يكسان سازي دانش آگاهي مي يابند(بلكلي و كاريگان1994)

يك روش موفق براي توسعه مهارتهاي سواد اطلاعاتي در يادگيري منابع گسترش يافته مي باشد كه دانشجوياني را شامل  مي شود كه مسئوليت بيشتري در قرار گيري منابع بيشماري در جريان يادگيري و پذيرفتن آن مي باشند. اين نگرش مهارتهاي يادگيري دوران زندگي را تكامل مي بخشد زيرا دانشجويان در حال يادگيري از همان منابعي كه براي استفاده  در زندگي  روزانه از قبيل كتابها ، روزنامه ها ، تلويزيون ، پايگاههاي اطلاعاتي ، اسناد دولتي ، كارشناسان موضوعي و ديگران هستند(انجمن كتابداران امريكا1989)

گذشته از اين ، يادگيري منابع گسترش يافته يك امتياز بزرگ را فراهم مي نمايد(آن به دانشجويان اجازه مي دهد به منظور انتخاب موادي كه سطوح آكادميكي شان را و روشهاي يادگيري ترجيحي كه اخذ نموده اند تا ويژگي فرايند يادگيري را در دانشجويان بصورت خصوصي كمك نمايد).

مشكلات آموزشگاهها

به منظور تربيت آموزشگراني كه داراي سواد اطلاعاتي هستند ، آموزشگاهها نياز به مهارتهاي سواد اطلاعاتي كاملي در اثناي دوره تحصيلي در شروع تمامي محدوده هاي موضوعي در سالهاي آغازين تحصيلي دارند.

موسسات آموزشي كه مايلند آموزشگران را در طول زندگي تربيت نمايند بايد در چندين بيس تفكر مجدد در دانشكده متخصص اطلاعات را از قبيل كتابداران و متخصصين رسانه اي را تعليم دهند و با يكديگرتا پايان كار كنند و عهده دار اين قضيه شوند.(بريتينگهام1994).

براي مثال ، يك رئيس بعنوان رهبر آموزشي ، ترويج مي دهد يادگيري منابع گسترش يافته را بوسيله طرح مناسب زماني و حمايتهاي بودجه اي كه فراهم مي نمايد. بعنوان متوليان آموزشي ، كلاس درس  ومتخصصين رسانه كتابخانه اي بطور موثري در شناسايي نيازهاي يادگيري دانشجويان ، توسعه واحدهاي آموزشي كه آسان مي نمايد فعاليتهايي كه عمل مفهومي پيشنهادي را در استفاده از يك تنوع از منابع اطلاعاتي و برنامه راهنماي دانشجويي را شامل مي گردد(انجمن رسانه آموزشي ويسكانسين).

بر اساس مطالعه اي كه اخيرا انجام گرفته فاكتورهاي زير نتيجه اي را به دنبال داشت كه در آن مهارتهاي اطلاعاتي موفقيت آميز در دوره تحصيلي دانشگاهي را نشان مي دهد.

- اين موسسه يك تعهد قوي براي نتايج آموزشي عالي براي دانشجويان در محدوده تفكر حياتي ، حل مشكل و مهارتهاي اطلاعاتي دارذ.

- مديران كتابخانه تعهدات بلند مدتي براي دستورالعمل كتابخانه تكميلي در دوره تحصيلي دارند.

- دانشكده و كتابداران در دوره تحصيلي جهت توسعه بايد با يكديگر كار  كنند.(1995).

محدوده تحصيلي مناسبب با يادگيري مشكل گسترش يافته شامل نظم مجدد روشهاي آموزشي و ارتباط آموزشي تحت عنوان خط مشي هاي ارزيابي شده جايگزين مي شود.(بليكلي و كاريگان1994).

مشكلات كتابداران و كتابخانه ها

كتابداران در آغازراه (1970) در مفاهيم ايده اي  از سواد اطلاعاتي وارتباطش با يادگيري در طول زندگي پيشقدم شدند ابتداعا مفهوم  سواد اطلاعاتي كه تاكيد مي كرد روي روش بعدي كتابخانه ها و كتابداران در كمك به استفاده و كاربرد اطلاعات تكامل بخشيدند.

برخورد موثر از يادگيري متني گسترش يافته تا يادگيري منابع گسترش يافته شامل استفاده رفتاري از مواد كتابخانه اي ويك تقاضا مي شود براي منابع رسانه اي بيشتر و متنوع ، شامل مواد چاپي . در نتيجه ، مديران آموزشگاهي به ارزيابي مجدد اينكه چطور سرمايه ها توزيع شوند بين بودجه تكست بوك ها وبودجه براي منابع رسانه اي كتابخانه نياز خواهند داشت.

كتابخانه هاي عمومي مجبورند بيشتر هماهنگ شوند بصورت تنگاتنگ با آموزشگاهها و سايت هاي آموزشي ديگر به منظورتامين دسترسي مفيد به منابع اطلاعاتي و فناوري براي همه سنين و توانائيها براي باقي گذاشتن يك منبع جامع قوي براي آموزش در طول زندگي چنانچه متخصصين اطلاعاتي ، كتابداران ناميده مي شوند بطور متناوب براي مشاوره با استادان وآموزشگران وبه منظور آموزش وراهنمايي در زمينه مهارتهاي سواد اطلاعاتي نه تنها در كتابخانه هاي آموزشگاهي و دانشگاهي بلكه در كتابخانه هاي عمومي و اختصاصي بخوبي فراهم شده است .

توجه مهمي براي همه نوع از كتابخانه ها و جود دارد كه رشته اي از حمايت ها را كه اين كتابخانه ها استفاده دارند داده و ان تفكر از دارائيهاي كتابخانه و تقاضا براي سهم منابع متعلق به پلكان هاي كتابخانه ها از اهميت امانت بين كتابخانه اي افزوني يافته است.

مشكلات محل كار

امروزه تغييرات زيادي درمحل كار اتفاق مي افتند. مستخدمين انتظار دارند از پيشرفتهاي فناورانه سريع تا عمليات طبيعي جريان وتا دارا بودن توانايي حل كننده هاي مشكل پيش فعال خوب نگه داري كنند.(هانكوك1993) .

مهارتهاي سواد اطلاعاتي كه از مجموعه هاي آموزشي تا حرفه اي كليدهايي براي كمك به مستخدمين به منظور نگهداري خوب از تغييرات در شغل و متصديان حمل ونقل و در خود اصلاحي و ارتقاء مهارتها انتقال مي دهد.

دپارتمان گزارش كار ايالت متحده تا كميسيون امنيت مهارتها ضروري فهرست مي نمايند سواد اطلاعاتي را بعنوان يكي از پنج نياز مناسب  و ضروري براي اجراي شغلي مي باشد.

آگاهي از روشهاي بازار يابي ، اوضاع اقتصادي و سياستهاي موثر اقتصادي شامل دنبال كردن اطلاعات بصورت فعال در تصميماتي كه اتخاذ خواهد شد مي باشد.از قبيل اطلاعاتي كه اجبارا براي نو بودنش ، نفوذش ، منبع و درستي آن ملحوض مي شود. اشتباه در فهم اطلاعات روي قسمتي از آموزشگاهها و معاملات در دانشجوياني كه آمادگي براي جهان واقعي كارندارند و مشكلات اقتصادي جاري دارند از كشورمان و بحث در مورد صلاحيت هاي بين المللي امريكا و خطوط ارزشي بيسوادي اطلاعاتي بصورت كوششي ضعيف و بصورت ملي و خصوصي نتيجه خواهد داد.(برويك1992).

مشكلات جامعه و فرهنگ

چطور كشورمان واقعيات عصر اطلاعات را كه تاكيد بيشماري روي روش آزاد زندگي و توانايي ملي براي شايستگي بين المللي دارد مورد بحث قرار مي دهد.

تحت عنوان يك جامعه ، ما با يك شمار از تصميمات به منظور كانديدا شدن روزمره ، انتشارات، توليدات ، و انتخاب هاي ديگر روبرو مي شويم.كيفيت زندگي خصوصي وسعت زيادي پيدا كرده كه به توانايي شهروندان بستگي دارد و طبق نظر برويك و جي 1989 مشتريان آگاه اطلاعاتي ناميده مي شوند.

در حقيقت ، فناوري اطلاعات بطور وسيع شكاف بين داشته ها ونداشته ها را ظاهر مي سازد

براي مثال ، اقليت ها ودانشجويان ،بزرگسالان بيسواد ، مردم انگليسي زبان و كم بهرگان اقتصادي قادرند به نوعي از اطلاعات كه ممكن است زندگيشان را بهبود بخشد دسترسي پيدا كنند(انجمن كتابداران امريكا1987).

طبق نظر برويك وجي احتياط درتجارت اطلاعات ، كنترل منابع اطلاعاتي و فناوري جديد اطلاعاتي بايد شكاف بين داشته ها و نداشته ها را توسعه بخشد. تفاوت كلي تهيه كنندگان(اطلاعات)مي تواند در راس قرار گيرد اگر چه دسترسي به فناوري اطلاعات ميسر شده و اگر چه اطلاعات مناسب فراهم شده است.

يادداشت ها

چالشهاي قرن بعدي مواجه شده با ارزش اقتصادي حصول شده از دانش و مراقبت از نيروي كاري حال و آينده مان كه مي تواند اين جريان را شركت دهد و به انجام رساند اگر چه پيش بيني چندين سال قبل بوسيله پتردراكر(1969) تحت عنوان مهمترين عامل (مردم) مجبور خواهند بود ياد بگيرند چگونه آموزش ببينند پيش بيني شده بود. به عبارت ديگر مهمترين چيز، اينست كه مهارتهاي خاصي وجود ندارد ، اما يك مهارت جهاني وجود دارد كه از استفاده دانش و سفارش نظام يافته تحت عنوان يافته ها براي ايجاد مهارت و انجام آن است.

پاراگراف آخر تحت عنوان عمل ارتباط از راه دور سال 1996 به وقوع پيوسته كه يك عصر جديد از مجال آموزشي را براي آموزشگاه ملي كودكانمان ، دانشجويان دانشكده و مراجعين به كتابخانه پيشرو قرار داده است. اين نوع از ارتباط خدمات جهاني و خدمات ارتباط از راه دور منحصر بفرد را براي نواحي روستايي و نواحي شهري ميسر نموده است. اين شاهراههاي اطلاعاتي را به ما نشان مي دهد و اطلاعات را بيشتر قابل دسترسي مي نمايد ، شايد بموجب اين كمك سواد اطلاعاتي افزايش يابد.

سوپر شاهراههاي اطلاعاتي علاقه عمومي به راههايي براي در اختيار قرار دادن مردم به دسترسي شبكه هاي الكترونيكي و استفاده از اطلاعات موجود در آنها ايجاد نموده است. وعده هاي زيادي در باره اعطاي آموزش پيشنهادي بوسيله فناوري اطلاعاتي داده شده اما تهيه مهارتهاي تكميلي نياز است تا ديدگاهي را براي موفقيت داشته باشيم و درضمن مركزي براي آموزشگران لازم است.

عنوان مقاله به انگليسي:understanding information literacy

نام نويسنده به انگليسي:by Barbara humes

بر گرفته از سايت:www.libraryinstruction.com/infolit.html

اين دكلمه و يك قطعه شعر طنز كتابداري را در زمان دانشجويي يكي از دوستان خوبم به نام حسين كازهي در سال 1367 سروده اند كه با كسب اجازه از محضر ايشان آنرا در اينجا براي علاقه مندان به اينگونه آثار مي آورم اميدوارم از آن لذت ببريد:

من صبح روزي به دنيا آمدم ، كه كتابخانه كنگره هيچ نوري نداشت قلم و سورتر بر داشتم و به كتابخانه مر كزي رفتم و ده كتاب لاتين سرچ نمودم، مسئول فهرستنويسي گفت  ها ماشاالله ، تو ده كتاب سرچ ميكني و آنچه به جايش داري ، اينكه يك روز ، پيرتري وتا خرخره در قرض فرو رفته تر

 آهاي ديويي مقدس مارا به مرگ مخوان ما نمي توانيم بياييم، ما روحمان

 را به كتابخانه مركزي سپرده ايم

موقعه اي كه مي بينيد دارم مي آيم بهتر است كنار برويد خيليها اين كار را نكردند و مردند من در يك دستم ديكشنري است ودر دست ديگرم بوكس اينپرينت اگر ديكشنري بهتان نگيرد بوكس اينپرينت مي گيرد برخيها معتقدند كه انسان از خاك آفريده شده است اما كتابدار ديوانه اي هم هست كه از گوشت و استخوان درست شده از عضله وخون درست شده از مغزي ضعيف و پشتي قوي آهاي ديويي مقدس ما را به مرگ مخوان ما نمي توانيم بياييم ما روحمان را به كتابخانه مركزي سپرده ايم.

                                                                          حسين كازهي

                                                                         25/12/67

                                                               شكوه كتابدار

سخت نالانم از سرچ و حساب

من چه بيزارم از فايل و كتاب

جان تودلگيرم از دستورها

خسته و غمگينم از ديلرها

بسكه گوشم دستور ديويي شنيد

رنگ از رخسار زيبايم پريد

سي و سي السو حالم را گرفت

عشق پرو پديا خيالم را گرفت

هرچه كه خواندم با هم قاطي شده

نام سلطاني هم فاطي شده

مرجع و فهرست به هم آميخته

كنگره از مغز من بگريخته

بحث از ال سي مكن اي جان من

كشف ان يو سي مكن اي جان من

منكه رسواي جهانم باك نيست

طرح ديويي كه ازخاك نيست

هرچه كتابدار اهدايي است درخاش

جمع مي گردند در يك ديگ آش

هر كسي بهر جذب ويتامين دي هوا

مي كند در آفتابها او صفا

مخزن كتاب دو سه فوت مي شود

پر شدن به خارجي فول مي شود

مغز من داغون شده از دست درس

اي پسر از هر كجا درسه بترس

1. فوق ليسانسيه ها را نگر در ملك ما

بس فراوانند از لطف خدا

اغلب آنها در اين كشور ولند

كارمند شركت ايرانولند

                                      حسين كازهي

National Library of Iran

From Wikipedia, the free encyclopedia.

The Niavaran branch of the National Library of Iran offers a pleasant environment for its users.

The National Library of Iran is situated in Tehran, Iran.

It has several branches scattered all over the city, however it was officially inaugurated in 1937. Prior to this date other libraries existed that performed the same function informally.

The first prototype of a national library in Iran was the Library of Dar al-Funun College established in 1851. In 1899 another library called the Nation's Library was inaugurated in Tehran.

Today, the National Library of Iran has incorporated many different collections from older libraries including many rare and valuable manuscripts.

The central main branch is located in north central Tehran and is still under its final stages of construction.

See also

• Central Library of Astan Quds Razavi
• List of national libraries

External links

• Iran National Library Official Website

This Iran-related article is a stub. You can help Wikipedia by expanding بر گرفته از سایت

نوشته: ديويد  رشتي(David Rashty)
ترجمه: محمدرضا اميري

كارشناس ارشد كتابداري واطلاع رساني و كتابدار دانشگاه بوعلي سيناي همدان
 غلام حيدري

كارشناس ارشد كتابداري و اطلاع رساني و كتابدار دانشگاه رازي كرمانشاه

    يك دانشگاه ديجيتالي را تصور كنيد... كه ابزاركار آن عبارتست از :
صندوقي بزرگ پر از ديسكهاي ذخيره اي ، شبكه اي انبوه از كابلهاي
فيبر نوري ، اتصال به اينترنت با پهناي باند گسترده و شايد يك ماهواره.

Thomas H. Thompson
 

مقدمه
      دانشگاههاي عصر حاضر با يك دگرگوني عمده مواجه مي باشند : از يك طرف بعلت كمبود بودجه و افزايش تعداد دانشجويان نياز به يك تغيير سازماني دارند كه خود را با نيازهاي جديد وفق دهند ؛ از طرف ديگر ، احتمال دارد فن آوري پيشرفته، بجاي موقعيت تعدادي از معلمان قرار گيرد و دانشگاهها را به موسساتي كه ماهيت اصلي آنها مجازي است، تبديل كند. دانشگاهها سازمانهايي هستند كه بيشترين مقاومت را در مقابل تغيير از خود نشان مي دهند. تغيير معمولاً ناخواسته، و در نتيجه پيدايش واقعيتي جديد بوجود مي آيد تا اينكه نتيجه ابتكار عمل آنها  باشد.حتي اگر ما چندين قرن به عقب برگرديم ، متوجه مي شويم كه تا قرن 12 كه دانشگاههاي بزرگ اروپا تاسيس و راه اندازي شدند، همان الگوهاي گذشته را اعمال مي كردندكه حاكي از محافظه كار بودن آنها دارد.
     فن آوري ارتباط رايانه اي اين توانايي را در خود داردكه امكان " يادگيري بدون محدوديت زماني"(2) را متناسب با زمان و تواناييها و نيازهاي دانشجو فراهم كند. اين شيوه، در مقايسه با شيوه آموزشي معمول، كه نيازهاي دانشجو (با معني شناخته شده)را ناديده مي گيرد و گروهي را در زمان و مكان مشخص و معيني مخاطب قرار مي دهد، راهكاري اساسي است. از طرف ديگر، اين احتمال وجود دارد كه فن آوري ارتباط رايانه اي به ساخت اجتماعي موجود در موسسات آموزشي آسيب برساند و نشستهاي فيزيكي را به حداقل برساند.
 
فن آوري و دانشگاه
     استفاده از فن آوري براي آموزش در دانشگاهها، تا بحال هيچ تغيير اساسي بدنبال نداشته است. توماس اديسون(3) پيش بيني كرده بود كه استفاده از فن آوري پيشرفته آن زمان، كه امروزه به آن سينما گويند، باعث انقلابي در همه زمينه هاي مربوط به سيستم آموزشي خواهد شد و چايگزين متون مرجع علوم ميشود. با ظهور تلويزيون آموزشي در اوايل دهه پنجاه ، بسياري از وعده هاي تغييرات اساسي كه مي بايست در شيوه هاي آموختن در دانشگاهها بوجود آيد، در معرض عينيت قرار گرفت. واقعيت امروز نشان ميدهد كه آن پتانسيل فوق  العاده اي كه در دهه پنجاه ذكر شد، در حد همان پتانسيل باقي ماند و هرگز به منصه ظهور نرسيد و شيوه هاي آموزشي در دانشگاهها ثابت مانده است.
    مشابه با آن نيز،  سيتمهاي سمعي-  بصري دهه90 بعنوان وسايل كمك آموزشي بود كه جز حالتي دل خوش كننده از آن باقي نمانده است، و استفاده از آنها در زندگي امروزه بي اهميت است.
     ظهور اينترنت و محيطهاي ارتباط رايانه اي همراه با آن، ما را به ياد وعده هايي مي اندازد كه در نتيجه پيدايش ديگر فن آوري هاي آموزشي بوجود آمده بود و پس از مدتي به بوته فراموشي سپرده شد، ضمن اينكه آنها براي تكامل به سيستمهاي موجود و تمايل خود وابسته بودند.

دانشگاه مدرنـي كه ما مي شناسيم و دوست داريم، بهاي خيلي زيادي دارد.
آموزش عالي در صورتيكه بصورت فعال و حرفه ايي عمل نكند سهم بازار را
ازدست خواهــد داد. موسسات آگاهي رساني و بخش خصوصي براي سود بردن
 از اين فرصت جديد سهيم خواهند شد. يادگيري هميشگي براي دانشگاهها، مركز
 سود دهي بزرگ خواهد شد، چرا كه آنها با فراهم كردن فرصتهاي يادگيري
وسيع در محل كار، با تاجران كار مي كنند.
Western  Governors unieversity  1998 b

 يك واقيت در حال تغيير
     قرن آينده واقعيتهاي اقتصادي متفاوتي را به همراه دارد، كه ادعا دارد شخص بايد با هزينه كمتر، كار بيشتر انجام دهد. رشد جمعيت كشورهاي در حال توسعه باعث مي شود كه نمودار بودجه بين افراد بيشتري تقسيم شود. تقاضاهاي افراد نيز افزايش مي يابد و آنچه كه متعاقب آن پيش مي آيد، افزايش قيمت در زمينه هاي پزشكي، امنيت داخلي، حمل و نقل و غيره است. حوزه آموزش درسراسر جهان نيز مشمول اين واقعيت مي شود. عليرغم افزايش چشمگير تعداد دانشجويان، اختصاص بودجه به دانشگاه، مطابق با آن افزايش چشمگيري نيافته است. خود جمعيت دانشجويي هم در حال تغيير است و دانشجويان بيبشتري از گروه سني بالاي چهل سال در اين فرايند وارد مي شوند. اين دانشجويان بعلت وضعيت خانوادگي، تغيير پذيري زمان (4)و فاصله جغرافيايي، نيازهاي متفاوتي دارند كه اين نيازها، ساختار آموزش و شيوه اعمال آنرا تحت تاثير قرار مي دهد. بسياري از دانشجويان كه در گذشته، از پذيرفته شدن آنها در موسسات آموزشي عالي جلوگيري مي شد، علاقمند به گسترش افقهاي خود هستند و همچنين از نظر سازمان آنها نيز، اين كار ضروري به نظر مي رسد.
    در گذشته دور، دانشگاهها بدين منظور تاسيس شدند كه دانشجويان خود را براي عملكرد و ايفاي نقش بهتري در جامعه، بعنوان شهرونداني كار آمد، آموزش ببينند. در قرن پيش و نيز قرن اخير، اين مفهوم تا اندازه اي تغيير كرد و دانشگاههاي زيادي، با عنوان ((دانشگاههاي تحقيقي)) تاسيس شدند كه هدف آنها آموزش محققان بود و نه ضرورتاً آموزش شهرونداني  كه نقش مستقيم آنها بعنوان نيرويي توليدي در بازار باشد. اين دانشگاهها هزينه هاي هنگفتي از دولتهايي كه در آن كار مي كنند، مي گيرند با اين حال به سختي مي توان ميزان نقش مستقيم آنها را در بازار توليد تعيين كرد. موضوع فوق گاهي اوقات با نيازهاي مستقيم بازار، كه نياز به افراد آموزش ديده در زمينه تخصصي است، مغايرت دارد. اين تضاد بر بخش توليد در بازار فشار وارد مي كند تا در تخصيص منابع، اولويتها را تغيير دهد، و  آن را به سمت موسسات آموزشي يا دانشگاههايي هدايت كند كه به آن جمعيت پيش بيني شده آموزش ديده براي عملكرد موثر در بازار، دست يابد. همچنين اين تضاد، باعث مي شود كه زمينه هاي جديد دانش مورد نياز بازار و نيز برنامه هاي آموزشي پيشرفته براي برآوردن اين نيازها شناسايي شود.
     دليل ديگر بر اين واقعيت مبتني است كه دانشگاهها، بدليل رقابت ناسالم، بيش از پيش حالت تجاري به خود مي گيرند. تجـــاري شدن، آنها را قادر ساخته كه به بازارهــاي جديدي مثل      Life Long Learning يا Corporate Training روي آورند. اين بازارهاي جديد و خوش آتيه، دانشگاهها را قادر مي سازد كه به آن جمعيت پيش بيني شده جديد و  بقاي خود دست يابند. راه تجاري شدن نيز با فن آوري هموار مي شود كه دربسياري از موارد بازار فوري را بوجود مي آورد.
       عامل ديگري كه در اين جريان نقش دارد، غولهاي ارتباطي جهاني از قبيل: شركتهاي تلويزيوني، غولهاي رايانه اي، شركتهاي كابل و تلفن مي باشد. در رقابتي كه امروزه در اين زمينه بشدت جريان دارد،  شركتهاي فوق تلاش مي كنند كه بخش در حال توسعه بازار را به چنگ آورند و عادات مصرفي انسان را كنترل كنند.يكي از شيوه هاي آينده دار، آموزش است. استفاده از خطوط ارتباطي كنترل شده توسط اين شركتها و تبديل آنها به يك محصول پر طرفدار براي نيازهاي اساسي موجب مي شود كه اين شركتها خيلي سريع سرمايه گذاري عظيمي در حوزه، توسعه ارتباطات رايانه اي انجام دهند. كمبودهاو فشارها ي اقتصادي نيز باعث خواهد شد كه سرمايه گذاري روي دانشگاهها طوري باشد كه استفاده هوشمند از زير ساختها براي آن جمعيت پيش بيني شده خود، شامل دانشجويان دائمي، را باعث شود.
     عامل چهارم در اين جريان، مديران دانشگاهها هستند، روساي دانشگاهها، اغلب مسئوليت جنبه هاي غير آموزشي دانشگاه را نيز بعهده دارند، و هدفشان حفظ تعادل و پايايي اقتصادي آن است، استفاده از فن آوري اطلاعات به سازماني كه اين مديران در راس آن قرار دارند، يك برتري رقابتي بر ديگر دانشگاهها بوجود مي آورد، و اين مديران نمي توانند به خود اجازه دهند كه از قافله عقب بيافتند. بعلاوه آنها مي توانند از مزاياي استفاده از رسانه هاي ارتباط رايانه اي شامل توانايي روبه افزايش آنها براي ارائه كارهاي تكميلي مدرسان و موفقيت آنها، توانايي آنها براي استفاده از دوره هاي پيشرفته دانشگاههاي ديگر و كاهش بهاي آموزش يا دوره هاي پيشرفته ، استفاده كنند.
     اين واقعيت در حال تغيير ممكن است يك عامل عجيب ولي معقول براي تغيير نگرش دانشگاهها به سوي فن آوري آموزشي بويژه بسمت فن آوري ارتباطات آنطور كه به آموزش مربوط است،  باشد. اين تغيير بصورت اختياري صورت نخواهد گرفت، بلكه ترجيحاً تحت اجبار و نياز شديد براي مقاومت در برابر وجود فشار اقتصادي انجام مي گيرد.
 
كتاب ديجيتالي و تاثير آن بر دانشگاه مجازي
     رسانه هاي چاپي در محيط دانشگاهي در قرن اخير عليرغم اختراعاتي مثل فيلم، تلوزيون و بازيهاي رايانه اي جايگاه خود را حفظ مي كنند، با اين حال امروزه با توسعه شاهراه اطلاعاتي و رايانه و دلايل اقتصادي وموارد مختلف ديگر، با وارد شدن به محيط جديد ارتباطي(و اينكه كاغذ بعنوان يك محصول ارزان كه در حال نابودي جنگل است)يك تهديد واقعي عليه استفاده مستمر چاپ كتابها ونشريات چاپي ايجاد شده است. حجم اطلاعات چاپي در محيط دانشگاه سالانه با سرعت حيرت انگيزي افزايش مي يابد. براي مثال، مجله chemical abstract  براي رسيدن به يك ميليون مقاله، به سي سال (1937-1907 ) وقت نياز داشت و براي دست يافتن به دومين ميليون به 18 سال زمان نياز داشت و در دهه اخير، يك ميليون مقاله در هر 75/1 سال نوشته مي شود. در زمان مشابه تعداد مجلاتي كه هر سال منتشر مي شود، به ميزان 4 الي 8 درصد در سال افزايش مي يابد. در حيطه چاپ و هزينه ذخيره و بهاي خريد براي كتابخانه هاي دانشگاهي، مشكلات زيادي وجود دارد. در عمل بسياري از دانشگاهها بدلايل اقتصادي و عملي، تعداد نشريات چاپي را كه براي كتابخانه ها خريداري مي كنند، كاهش مي دهند، و تبديل به نسخه هاي ديجيتالي مي كنند. در نتيجه سود توليد نشريات چاپي كاهش مي يابد و صرفا چاپ در رسانه هاي ديجيتالي را شروع مي كنند. پديده مشابهي در حوزه متون مرجع علمي رخ مي دهد. عواملي چون بهاي توليد كتاب مرجع، پيشرفتهاي سريع در حوزه علوم و اشباع بازار با كتابهاي مرجع، باعث مي شوند كه بسياري از ناشران و نويسندگان به اين نتيجه برسند كه چاپ كتاب به شكل رسانه هاي ديجيتالي بهتر است.همچنين ناشران ظرفيتهاي موجود در اين رسانه ها را مي دانند و در تدارك دوره هاي ارتباطات پيشرفته رايانه اي برپايه همان كتابهاي مرجع هستند. نتيجه اين جريان، افزايش مداوم فشار اقتصادي بر دانشگاهها براي تبديل به محيطهاي ارتباط رايانه اي است.
 
مدلهاي گوناگون دانشگاههاي آينده
         واقعيت هاي اقتصادي به عنوان عوامل موثر در ساختار دانشگاهها چندين شكل از دانشگاههاي آينده را متصور مي سازند:
1-         دانشگاه مجازي: دانشگاه آينده در حالت اول به صورت يك واقعيت مجازي نمود پيدا مي كند. براي رسيدن به اين هدف لازم است كه پيشرفت هاي قابل توجهي در همه زمينه هاي كار با فن آوري هاي مربوط به رايانه شامل: تشخيص بيان، نمايش اطلاعات در يك صفحه، ريز نمودن و تغيير شكل آن به صورت فن آوري ماندگار، پهناي باند براي انتقال اطلاعات و سرعت انتقال اطلاعات، صورت پذيرد. اين ابزارهاي فن آورانه، فن آوري هاي جديد را به سادگي براي همگان قابل دسترس مي سازند و موانعي را كه باعث عدم استفاده وسيع از فن آوري در جهت آموزش شده است، از پيش رو برمي دارند.
2-         مدل مختلط: در اين حالت صورت فيزيكي دانشگاه باقي مي ماند. درس خواندن و تحصيل در اين دانشگاه هزينه زيادي دارد. تعداد اندكي از مردم در اين موسسات مشغول به تحصيل مي شوند و استفاده زيادي هم از فن آوري هاي اطلاعاتي بعمل مي آورند، اغلب دانشجويان در دانشگاههاي مجازي تحصيل مي نمايند كه ارزان و دولتي هم هستند.
3-          مدلWGU(5)i يا دانشگاه دول غربي:WGU نمونه پيشرفته اي از يك دانشگاه مجازي مي باشد كه در سال 1995توسط دولتهاي هجده ايالت غربي در ايالات متحده تاسيس شدند. و در سال 1998شروع به فعاليت نمودند. اين دانشگاه مطالعه و آموزش مجازي از طريق اينترنت را ممكن مي سازد و همچنين با پذيرفتن مدارك قبلي دانشجويان در رشته ها و آموزشهاي حرفه اي براي رشته ها و آموخته هاي جديد، مدارك بالاتر را تقديم دانشجويان خود مي نمايد. اين دانشگاه همبستگي استراتژيك و بين المللي با سازمانهاي مشابه در انگلستان و چين پيدا كرده است و با موسسات يادگيري از راه دور مثل دانشگاه آزاد انگلستان به منظور گسترش و تنوع رشته هاي پيشنهادي همكاري نموده است. موسسات دانشگاهي در چندين ايالت آمريكا و تعدادي از قاره هاي مشهور جهان گسترش يافته اند. در حاليكه از طرح ظاهري و صورت فيزيكي دانشگاه خبري نيست. دانشگاهها با هدف چرخش به سمت برنامه هاي بزرگ مردمي و پيشنهاد آموزش حرفه اي براي كاركنان خود را وفق داده اند. دستيابي به منابع اطلاعاتي همچون كتابخانه هاي سنتي است كه در نزديكي محل اقامت دانشجويان قرار دارند. و در يك وسعت ممكن دستيابي به منابع پيوسته، فراهم شده است. مدل اقتصادي دانشگاه ايالات عبارتست از سرمايه گذاري اندك در زير ساخت هاي گرانقيمت و افزايش همكاري و خريد خدمات بيروني به منظور صرف هزينه كمتر در زير ساخت ها و جايگزيني  خدمات اطلاع رساني و آنچه كه حتي سبب استفاده بيشتر از منابع مي شود.
 
رويكرد نگرش  بالا به پايين در مقابل رويگرد پايين به بالا
      حركت به سمت عصر دانشگاه مجازي مطلبي است كه در عمل نيازمند مديران بالا دست و تحت تاثير مسائل اقتصادي است. اين روش به رويكرد بالا به پايين، اعتقاد دارد. و گاهي تعدادي از اساتيد و حتي دانشجويان را كه در اين فرايند شركت دارند، نديده مي گيرد. اساتيد ممكن است در اين فرايند شركت ننمايند چرا كه موقعيت خود را در دانشگاههاي مجازي در معرض تهديد مي بينند. اين خطرتا حدي است كه دانش تصاحب شده بوسيله آموزگاران مي تواند بصورت يك رشته ارتباطات رايانه اي انتقال يابد و حتي در چندين دانشگاه به اجرا در آيد كه در اين صورت به آموزگاران كمتري نياز پيدا مي شود. استفاده از محيط ارتباطاتي رايانه اي بايستي توانايي مديران دانشگاه را براي نگهداري و حفظ ارتباط نزديك با پيشرفت هاي تحصيلي و كاميابي اساتيد افزايش دهد، كه البته نگرانيهاي زيادي را با خود به همراه دارد. دانشجويان از طرفي بايستي نگران آينده آموزش در دانشگاه و تقاضاي آنها براي يادگيري بيشتر و مسئوليت پذيري در فرايند يادگيري باشند. آموزش به طريقه سنتي به درگيري، فعاليت و مسئوليت كمتري نياز دارد و دانشجويان را به عنوان شركت كنندگاني منفعل و غير فعال در فرايند يادگيري بار مي آورد، كه البته براي برخي افراد آسانتر و بهتر به نظر مي رسد.
     يك ديدگاه مقايسه اي در روش BOTTOM_UP نشان مي دهد كه رقابت و مبارزه در اين فرايند تنها با همكاري با اساتيد و بها دادن به آنان به صورت مناسب، به موفقيت مي انجامد. بدون پاداش مناسب، يافتن اساتيدي كه در روند تغيير  آموزش سنتي به آموزش از طريق ارتباطات رايانه اي موثر باشند، غير ممكن به نظر مي رسد. اساتيد همچنين در مقابل كساني كه روش TOP_DoWN  را پذيرفته اند استدلال مي كنند كه زمان مورد نياز جهت يادگيري و تاثير متقابل در محيط هاي ارتباطاتي رايانه اي بيشتر از زمان لازم براي يادگيري سنتي است و با وجود مزاياي اقتصادي فراواني كه اين فن آوري ها دارندهنوز هم دور از دسترس هستند.

 
خلع وجود يك مجموعه عمومي از راهنماها براي ارائه آموزش از طريق فن آوري
قابل لمس است. بازار سرگرمي و تجارت الكترونيكي ممكن است سرانجام به ظهور
استانداردهاي فن آورانه براي آموزش و تطبيق آن با اين فرايند، منجر شود.

 اهميت فن آوري در دانشگاه آينده
     به منظور پيشرفت و درك واقعي از دانشگاه مجازي به تعدادي مسائل مربوط به فن آوري و مفاهيم اصولي نياز داريم كه در اين روند به عنوان ضروريات اوليه محسوب مي شوند. امروزه  مشكلات مربوط به فن آوري حتي از يك حمايت ساده در جهت اجراي عملي فن آوري آموزشي جلوگيري مي كنند.
موارد اصلي مورد تاكيد عبارتند از:
1-         راه حلهايي كه بكار مي رود خشك و وابسته به محيط كار نباشد. راه حلهاي انعطاف پذير براي موفقيت كاري معلمين و دانشجويان در اين فرايند ضروري است. بعلاوه مطلوبست كه مجموعه دارايي هاي موسسات مختلف را براي جوابگويي به تقاضا در زمينه مواد منحصر به فرد و شكل هاي مواد نادر، توانا نماييم. براي انجام اين كار بايستي درجهت همكاري با توليد كنندگان نرم افزار و سخت افزار و دلايل مشاركت آنها در اين فرايند و تشخيص استانداردهاي پيشرو و حمايت از آنها، مثل تشريك مساعي در تعيين استانداردها و تعريف نيازهاي استفاده كنندگان تلاش نمائيم. استانداردهاي تعيين شده بايستي تا حد امكان انعطاف پذير باشند و بسته به هر رسانه خاص يا محيط هاي كاري متنوع، قدرت سازگاري و انعطاف پذيري با موقعيت هاي ممكن را داشته باشند.
2-         اطمينان و سري بودن اطلاعات: از زمان مطرح شدن دانشگاه مجازي، دسترسي به اطلاعات سادگي و آزادي بيشتري نسبت به ذخيره اطلاعات و جلوگيري از استفاده از اطلاعات، پيدا نموده است. بسته هاي نرم افزاري مهم و زيادي براي ابزارهاي توسعه محافظت از ايمني اطلاعات و محرمانه نمودن آن وجود دارد كه همزمان با دستيابي آزاد تا حد ممكن و حتي تشويق به استفاده از اطلاعات، قادر به فعاليت مي باشند. موضوع مهم ديگر توانايي قدرت خريد توسط طرف سوم، از طريق مخفي و پروتكلهاي كاربرپسند مي باشد.
3-         كار بر پسندي و دستيابي آسان- يكي از مسائل مشكل استفاده از رايانه حمايت از نيازهاي استفاده كننده براي بكار بردن اين رسانه مي باشد. اين حمايت برخاسته از ناسازگاري برنامه ها و نرم افزارها با سرعت خارق العاده پيشرفت فن آوري و عدم مطلوبيت فن آوري است. بعلاوه تلاقي بيش انسان و رايانه ميزان پيشرفت اين تعادل را تعيين مي نمايد و يكي از اصول كاري در دانشگاه مجازي است.
4-         قابليت هاي ارتباط دو طرفه همزمان و غير همزمان- اين فن آوري كه چند استفاده كننده را به صورت دو طرفه همزمان و غير همزمان به هم مرتبط مي نمايد، هنوز به تحقيقات زياد و سازگاري با استانداردها نياز دارد. مسائلي از قبيل: پهناي باند، فشردگي اطلاعات، قدرت استفاده همزمان تعدادي از استفاده كنندگان و انتقال نماي ظاهري به عنوان بخشي از ارتباط دو طرفه، در اين زمينه مطرح مي باشند كه نياز به چاره انديشي دارند.

يادداشتها
1  . برگرفته از اينترنت با عنوان “ the university of future”

2 . Asynchronous learning
3. Thomas Edison
4.time flexibility
5.Western Governors University

 

بر گرفته از سايت http://www.irandoc.ac.ir/data/E_J/vol3/university_future.htm

  نوسا، سيمرغ

  ماوا

  گنجينه

  شتاب كتابدار        

  پارس آذرخش
  سيستم كتابداري الشن

   كاوش

بر گرفته از سايتhttp://www.geocities.com/iranlibrary/psoftware.htm

معرفي چند سايت خوب جهت استفاده اساتيد و دانشجويان رشته هاي پزشكي ، پرستاري ، مامايي و غيره:

www.pubmed.com

www.emedicine.com

http://www.pubmedcentral.nih.gov/

www.umi.com/pqdweb

www.daneshyar.net

www.nlm.nih.gov

www.irandoc.ac.ir

www.iranmedex.com

كه دراين ميان 6 سايت اول براي جستجوي خلاصه و اصل مقالات به زبان انگليسي مي باشد ولي دو تاي آخر براي جستجوي خلاصه واصل مقالات به زبان فارسي است.

                                                                          موفق باشيد

                                                                          عزيزي

 
نويسنده: R.K Sharma  and  K.R Vishwanathan
 

ترجمه: مريم صابري
دانشجوي كارشناسي ارشد دانشگاه شهيد چمران اهواز
 

 
چكيده: كتابخانه هاي ديجيتالي كه در اينجا از آنها صحبت مي شود و تغيير كتابخانه ها از فرم سنتي به فرم ديجيتالي اجتناب ناپذير مي باشند. توسعه سيستم ها  و بدست آمدن مهارتهاي مديريتي به دقت و توجه كافي نياز دارد. تا وقتي كه ما نتوانيم به فاصله تكنولوژيكي كه بين كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته وجود دارد غلبه كنيم؛ جهاني شدن مفهوم “ ديجيتالي” امكان پذير نمي باشد.
براي غلبه بر تهديد ويروسهاي كامپيوتري و استفاده غير قانوني از آثار و منابع، اقداماتي مورد نياز است. درباره نيل به رشد “خود جوش” در زمينه كتابخانه هاي ديجيتالي به قدر كافي تأمل نشده است. بنابراين لازم است براي نگهداري و حفاظت از كتابخانه هاي ديجيتالي راههاي جديدي را براي تامين بودجه جستجو كنيم – بخصوص اينكه سرمايه گذاريهاي اوليه در زمينه كتابخانه هاي ديجيتالي در سطح بالايي باشند.

كليد واژه ها:  كتابخانه ها، تكنولوژي اطلاع رساني – اينترنت، تبادل داده هاي الكترونيكي، كشورهاي در حال توسعه، بودجه

مقدمه :
“ساموئل جانسون”[1] مي گويد: “ يك فرد براي نوشتن يك كتاب بيش از نيمي از موجودي يك كتابخانه را جستجو خواهد كرد” ( به نقل از كوهن و كوهن. 1960، 206).[2] به عبارت ديگر او مشكلات يافتن مواد و منابع را براي تحقيق و نوشتن بيان ميكند، اما از وقت و پولي كه براي دستيابي به مواد كتابخانه اي در لندن صرف مي شود ، سخني نمي گويد. او يقيناً غبطه همتايان معاصر خود را مي خورد كه در هر كجا مي توانند به تسهيلات كتابخانه اي دسترسي پيدا كنند و اين مديون مفهوم كتابخانه ديجيتالي و كاربرد آن به عنوان آخرين ابزار تكنولوژي اطلاعات مي باشد.
تعريف:
منظور ما از واژه “كتابخانه” چيست و چه فرقي با “ كتابخانه ديجيتالي” دارد؟ به طور سنتي كتابخانه محلي است كه در آن كتابها، نسخه هاي خطي، صفحات موسيقي يا ساير متون  و مواد زيبا شناختي براي استفاده ـ و نه براي فروش ـ  نگهداري مي شوند. . در واقع كتابخانه مؤسسه اي است كه براي مجموعه سازي و امانت كتاب به وجود آمده است و  افراد امكان استفاده از تسهيلات آن را دارند. در حاليكه يك كتابخانه ديجيتالي بر پايه سيستم كامپيوتري مي باشد كه به گرد آوري، ذخيره سازي، سازماندهي، جستجو و توزيع مواد ديجيتالي براي دسترسي كاربر نهايي مي پردازد. كتابخانه ديجيتالي فقط مجموعه اي از مواد الكترونيكي نمي باشد بلكه شامل يك واسطه مرورگر و احتمالاً فضا و جامعه مجازي نيز مي باشد. كتابخانه ديجيتالي به فضاي كمي نياز دارد و داده ها با جستجوي آسان از طريق شبكه هاي ارتباطي در دسترس هر كسي در هر كجاي دنيا قرار مي گيرند. كتابخانه ديجيتالي يك وجود انتزاعي نيست و با منابع و مجموعه هاي زيادي در ارتباط مي باشد.
            “دابن كرافورد”[3] مي گويد: “ به موضو.ع خاصي در زمينه اطلاعات و چگونگي ديجيتالي كردن آن، دستكاري، دستيابي، اتصال، ذخيره، حفاظت و سهيم بودن در آن با بقيه جهان خوش آمديد. ما مي توانيم كل اين مجموعه را كتابخانه ديجيتالي بناميم.” (به نقل از كائول، 1978 ، 173)[4] 
          براي رشد كتابخانه هاي ديجيتالي بايستي كارهاي زير انجام شوند: ديجيتالي كردن تمام منابع موجود در كتابخانه، ارتباط با كاربران به صورت پيوسته[5] و غير پيوسته[6]، اتصال با شبكه و دسترسي به شبكه جهاني وب[7].
            در غرب مهمترين ابتكار در زمينه كتابخانه ديجيتالي، دسترسي به نشريات به صورت تمام متن بر روي وب مي باشد. بسياري از ناشرين از طريق مبادله داده هاي الكترونيكي[8] با كتابخانه ها سروكار دارند. كتابخانه هاي سنتي كه به عنوان گنجينه هاي دانش شناخته مي شوند، اكنون به شكل “ پايگاه اطلاعاتي ” در دسترس هستند. اينترنت و وب باعث شده اند كه دانش به شكل جهاني در آيد و ارتباط و اتصال با آن به صورت بين المللي برقرار باشد.
            كتابخانه هاي ديجيتالي گسترده خواهند شد و به صورت تمام متن از هر مكان و يا هر پايگاهي قابل دسترسي خواهند بود. داده هاي ديجيتالي كپي مي شوند، ليكن در تمام اين تغييرات و تركيبات ـ كه در مورد مواد چاپي با سرعت و سهولت انجام نمي گيرد ـ نتايج در خواستي مي توانند با حداكثر سرعت و حداقل هزينه به هر گوشه دنيا فرستاده شوند.
اهداف:
اين مقاله بعضي مشكلات را در حوزه كتابخانه هاي ديجيتالي شناسايي مي كند و پيشنهاداتي را به منظور غلبه بر اين مشكلات به منظور عملكرد موثرتر كتابخانه هاي ديجيتالي ارائه مي نمايد. اين اهداف عبارتند از:
      ×        شناسايي روشهاي عملي براي غلبه بر مشكلاتي كه در راه تبديل كتابخانه هاي سنتي به ديجيتالي به وجود مي آيند.
      ×        شناخت نقش كتابخانه هاي ديجيتالي براي ايجاد دانش جهاني قابل دسترس
      ×        بررسي امكانات مشاركت خصوصي براي تامين منابع مالي و انساني
      ×        جستجوي راههايي براي ايجاد رشد بدون وقفه كتابخانه هاي ديجيتالي
 
تغيير كتابخانه هاي سنتي به كتابخانه هاي ديجيتالي:
            وقتي ما از لحاظ تاريخي در مورد رشد كتابخانه ها و بخصوص اتاقهاي مطالعه، بررسي و تحقيق مي كنيم در مي يابيم كه اين ضرورت بوده است كه آنها را پديد آورده است نه اجبار. آماري در مورد تعداد كتابخانه هاي سرتاسر دنيا وجود ندارد. اما جزئياتي از كتابخانه هاي كشورهاي پيشرفته و تعدادي از كتابخانه هاي كشورهاي در حال توسعه در دسترس است. همين حالت در مورد تعداد افرادي كه از
كتابخانه ها استفاده مي كنند و تعداد كتابها و پيايندهايي كه هر كتابخانه در طول يك دوره زماني خاص گردآوري كرده اند، تعداد كل كتابداران و كارمنداني كه در كتابخانه ها كار مي كنند، وجود دارد. به طور ذاتي كتابخانه هاي هند جزء سازمانهاي دولتي محسوب مي شوند. دولت مركزي فقط بر روي كتابخانه ها و مؤسساتي كه داراي اهميت ملي هستند، نظارت مي كند. براي قشر تحصيلكرده هند كه جمعيتي در حدود 500ميليون نفر را شامل مي شوند  ـ يك ونيم برابر جمعيت كل امريكا ـ‌ بيش از 71096 كتابخانه وجود دارد: 8267 كتابخانه دانشگاهي، 54845 كتابخانه عمومي، 1200 كتابخانه در زمينه علوم و تكنولوژي، 450 كتابخانه در زمينه علوم اجتماعي، 800 كتابخانه مربوط به شركتها و سازمانهاي دولتي، 500كتابخانه در زمينه علوم انساني و هنر، 7 كتابخانه ملي، 500 كتابخانه صنعتي و شركتهاي خصوصي (كاول، 1998 . 39،119 ص.)[9]. اما  اين تعداد به معناي عام كتابخانه محسوب نمي شوند. زيرا 90 در صد آنها صرفاً اتاق مطالعه محسوب
مي شوند. طبق يافته هاي “ چكيده آماري ايالات متحده امريكا (1999)” مجموع تعداد  كتابخانه ها در امريكا تا ابتداي سال 1997م. 37591 باب مي باشد.
ما نمي توانيم از نقش كتابداران و كارمندان پشتياني كتابخانه در ايجاد كتابخانه هاي ديجيتالي چشم پوشي كنيم. آيا اين كاركنان آموزش كافي مي بينند و آيا رهنمودهاي لازم را براي اجراي انتقال آرام از كتابخانه هاي سنتي به كتابخانه هاي ديجيتالي در يافت مي كنند؟  بررسي ورسيدگي به دانشكده ها و
مؤ سسات تريبت كننده كتابداران آتي، امري حياتي محسوب مي شود. آيا آنها براي رفع نيازهاي اضافي كتابخانه هاي ديجيتالي سرفصلها و روشهاي آموزشي متداول را در اختيار دارند؟ جواب اين سؤالات مسلماً “نه” و “ تاكنون هرگز” مي باشد. با وجود  تمام اين مشكلات طرفداران كتابخانه هاي ديجيتالي دلسرد
نمي شوند . اما آنها بايستي با سرعت  و همكاري يكديگر به رفع اين مشكل بپردازند.
            با وجود كتابخانه هاي ديجيتالي كه بر روي اينترنت و اتصالات اينترانت هستند، ما هنوز نتوانسته ايم سيستم قابل اعتمادي براي جلوگيري از ضرر و زيان ويروس هاي كامپيوتري پيدا كنيم. بنابراين نگه داشتن كتابخانه هاي سنتي با وجود كتابخانه هاي ديجيتالي كاري عاقلانه مي باشد. بخاطر اينكه فعاليتهاي كتابخانه ها بدون وقفه و مداوم انجام شود و امكانات بيشتري براي سيستم كتابخانه به وجود آيد، لازم است از هر دو سيستم ( كتابخانه هاي سنتي ـ كتابخانه هاي ديجيتالي) استفاده كنيم. 
            چون اينترنت و اينترانت هسته تمام سيستم (كتابخانه هاي ديجيتالي) محسوب مي شون، تفاوتهاي تكنولوژيكي در بين كشورههاي توسعه يافته و كشورهاي در حال توسعه ادامه خواهد داشت. بهسازي و بهبود تكنولوژي اطلاعات امري حياتي است و بايد سهم زيادي به هر كشور داده شود. بهرحال بايد براي كم كردن فاصله موجود در بين كشورهاي درحال توسعه و كشورهاي توسعه يافته  قدمهايي برداشته شود و كشورهاي در حال توسعه بايستي بدون هرگونه اتلاف وقتي به جديدترين پيشرفتها دسترسي پيدا كنند. اگر چنين فرايند مستمري مورد توجه قرار نگيرد تمام مجموعه نظام دچار آشفتگي خواهد شد.
            با ظهور كتابخانه هاي ديجيتالي، تخصص و حرفه كتابداري در حال تحول مي باشد. كتابداران و كارمندان كتابخانه ها بايستي خود را براي انتقال از دوران مديريت علمي به دوران مد يريت سيستم ها آماده كنند. اين كار ( تغيير از حوزه مديريت دانش به حوزه مديريت سيستم ها و ساختارها) تركيبي از فعاليتهاي وابسته به سيستم ها و زير سيستم هاي كامپيوتري است كه در آنجا كارهاي قراردادي جاي خود را به قالبهاي مديريتي سازماني نويني مي دهند.
            براي تغيير سيستم ها از شكل سنتي  به صورت كامپيوتري لازم است تدابيري اتخاذ شود. بعضي از نكاتي كه بايستي مورد توجه قرار گيرند عبارتنداز:
       ×           پيش بيني ترافيك در شبكه ها ـ مشخص كردن منشا و هدف ترافيك ـ انواع برنامه هايي كه از طريق شبكه قابل دسترسي هستند.
       ×          تنظيم روشهايي ( به منظور ادامه كار) چنانچه بخشي يا تمام شبكه از كار بيفتد.
 
علاوه براينكه بايستي مواد كتابخانه را به شكلي مناسب براي كامپيوتر سازماندهي كنيم، لازم است روشهاي مطمئني را براي تأمين خدمات مداوم اتخاذ نماييم. اين كار بودجه و امكانات مالي زيادي را مي طلبد كه دائماً نيز در حال  افزايش مي باشد. در مراحل اوليه كتابداران مجبور هستند كه بر موانع روانشناختي كه در مواجهه با كاربر و كاركنان پشتيباني داشتند؛ غلبه كنند. غلبه بر مشكلات ناشي از تغيير شكل تغيير شكل كتابخانه آسانتر از غلبه بر موانع روانشناختي است. ترس كاركنان فقط بخاطر جابجايي آنها نيست. بلكه آنها نگران حذف خود از خدمات كتابخانه (از دست دادن شغل شان) هستند. حل اين مشكلات از طريق آموزشهاي داخل كتابخانه اي امكان پذير است. دستور العملهاي مناسب و تعيين نقش هاي مشخص براي هر فرد نه تنها به ايجاد اعتماد به نفس در كتابداران كمك خواهد كرد بلكه  بر روي ايجاد نقش توسط كتابداران در كل فرايند توسعه و پيشرفت كتابخانه نيز تأثير مثبت خواهد گذاشت .
 
نگهداري از كتابخانه ديجيتالي مشكلتر است:
            “ آكرمن”[10]  و “فيلدينگ”[11](1995)عقيده داشتند كه كتابخانه هاي ديجيتالي حاوي مواد غير رسمي و پويايي هستند از جمله ساختارهاي نرم افزاري و بنابراين با مشكلات نگهداري بيشتري (نسبت به كتابخانه هاي سنتي) مواجهه هستند كه اين مشكلات حتي ممكن است كارايي دراز مدت آنها را مورد تهديد قرار دهد. در كتابخانه هاي سنتي - كتابخانه اي كه بر مبناي كاغذ استوار است - روشهايي براي نگهداري مواد كتابخانه وجود دارد اما تاكنون ما روشهايي براي نگهداري مواد كتابخانه ديجيتالي - كه شامل مواد غير رسمي و پويا مي باشد - نداشته ايم. مجموعه هاي سنتي با بهبود روشهاي سنتي نگهداري مي شوند. در حاليكه نگهداري مواد پويا و غير رسمي در
كتابخانه هاي ديجيتالي فقط از طريق راه حلهاي فني جديد امكان پذير مي باشد.
در يك كتابخانه سنتي كه بر پايه كاغذ استوار است كنترل قابل توجهي بر روي مجموعه صورت مي گيرد، زيرا در اينگونه كتابخانه ها روشهاي پيشرفته بسياري وجود دارد كه دسترسي به منابع كتابخانه را امكان پذير مي سازد مانند امانت، خدمات فني و قفسه بندي  منابع براي دسترسي به آنها در هر زماني. اين نوع كتابخانه ها هرگز نمي توانند محدويتهاي فعاليتهاي سنتي را كه در ارتباط با مسائل زود گذر و بي اهميت است بپذيرند و نياز به منابع اطلاعاتي بيشتري خواهند داشت.
             در كتابخانه هاي ديجيتالي لازم است مكانيسم ها و روشهاي جديدي را براي نگهداري مواد پيدا كنيم. كتابخانه هاي سنتي قلمرو محدودي دارند و مجموعه ها حد و مرز مشخصي دارند و كنترل مجموعه آسان است. در كتابخانه ديجيتالي قلمرو وسيع است و كاربر به مواد و منابع متنوعي دسترسي  داردبنابراين كنترل و نگهداري اين منابع در دراز مدت مشكل مي باشد. كتابخانه ديجيتالي نه تنها يك مجموعه فن آوري بلكه يك نهاد اجتماعي با نيازهاي درازمدت است و احتياج به نگهداري و حفاظت دارد.
 
دسترسي به دانش جهاني:
            هدف اصلي “تكنولوژي اطلاعات”[12]دسترسي به دانش جهاني است كه كتابخانه ها براي رسيدن به اين هدف نقش اصلي را ايفا مي كنند. هندبرنامه هاي جاه طلبانه اي را براي رسيدن به اين هدف در طي ده سال اجرا مي كند. هدف اينست كه در هر مدرسه، دانشگاه و بيمارستان عمومي اينترنت در دسترس باشد (گزارش برنامه پنج ساله نهم، 2002-1997، 144-100ص.)[13]. تكنولوژي اطلاعات درس اجباري درتمام رشته ها در سطح ليسانس مي باشد و تسهيلات شبكه اي براي تمام مراكز آموزش عالي اختصاص يافته است. در حال حاضر در حدود 87309 مدرسه اعم از ابتدايئ، راهنمائي و متوسطه در هند وجود دارد كه در حدود (8) ميليون دانش آموز در آنها ثبت نام
كرده اند. 226 دانشگاه، 6569دانشكده عمومي و 1354 دانشكده تخصصي در هند وجود دارد. دسترسي تمام اين مكانها به اينترنت امري دلهره آور و ترسناك  است. اين فقط مشكل هند نيست بلكه در ساير كشورهاي در حال توسعه نيز اين مشكل وجود دارد. براي كاربراني كه از كتابخانه ديجيتالي استفاده مي كنند ضروري است كه يك كامپيوتر شخصي كه به اينترنت متصل است داشته باشند. در سال 1995م. براي هر 1000نفر در هند 2/1كامپيوتر شخصي وجود داشت. طبق برنامه ريزي هاي آينده قرار است اين رقم به 2 برسد ودر چند سال آينده اين رقم به 20  كامپيوتر براي هر 1000نفر برسد. بسياري از اين كامپيوترها ممكن است به اينترنت وصل باشند. اين رقم در مقايسه با بسياري از كشورهاي در حال توسعه خيلي پائين است.
در سال 1995م. به ازاي هر 1000نفر در سوئيس 348كامپيوتر شخصي، در امريكا 328 كامپيوتر شخصي، در استراليا 276، دانمارك 269، نيوزيلند 223، هلند 201 كامپيوتر شخصي وجود داشته است. در آسيا صرفنظر از رشد اقتصادي چشمگير اخير، وضعيت اميدوار كننده نمي باشد. ژاپن بالاترين تعداد كامپيوترهاي شخصي را ـ 153 كامپيوتر به ازاي هر 1000نفر ـ دارا مي باشد و بعد از آن جمهوري كره 3/108 ، مالزي 3/37 و تايلند 6/13 كامپيوتر شخصي به ازاي هر 1000نفر دارند. اين موقعيت و ارقام در مورد تعداد كاربران اينترنت نيز چندان اميدواركننده نمي باشد. فنلاند در بالاترين مرتبه 139كاربر اينترنت به ازاي هر 1000نفر  بعد از آن ايسلند 112، نروژ 64، كانادا 2/41، هلند 8/38، امريكا38، استراليا 4/55، سوئيس 5/35 و بريتانيا 6/25كاربر اينترنت به ازاي هر 1000نفر جمعيت دارا مي باشند. در ميان كشورهاي آسيايي ژاپن 2/7كاربر اينترنت به ازاي هر 1000نفر،‌ مالزي 2 و بقيه كشورها خيلي كمتر از يك كاربر اينترنت به ازاي هر 1000نفر جمعيت خود دارند(گزارش توسعه انساني ، 1998).[14]
            چنين واقعيتي نشان خوبي براي جهاني شدن كتابخانه هاي ديجيتالي نمي باشد. برطبق برنامه Action plan to IT كه توسط دولت هند به تصويب رسيده است،   هند احتمالاً تا پايان سال 2008م. در حدود 5ميليون كاربر اينترنت خواهد داشت.
 
محدوييت هاي زباني:
            “لودوينگ ويتگن استين”[15]مي نويسد: “ محدوديت زبان من به معناي محدوديت دنياي من است.”[16]اگر اين حرف درست باشد پس تمام مواد نوشته شده به ساير زبانها براي ما غيرقابل استفاده و  دسترسي مي باشند. در حدود شش هزار زبان در دنيا وجود دارد و نزديك به 90% آنها در حال از بين رفتن مي باشند. برآورد مي شود كه بيش از نيمي از جمعيت جهان به يكي از پنج زبان زير صحبت مي كنند: چيني، انگليسي، هندي، روسي، اسپانيايي.
            در هند به تنهايي 18 زبان رسمي وجود دارد و به بيش از 1000لهجه و گويش در بيش از 608752 دهكده و روستا تكلم مي شود. آيا امكان فراهم كردن مواد و منابع از تمام اين زبانها در كتابخانه ديجيتالي وجود دارد؟ اين امر امكان پذير نيست مگر اينكه دانش جهاني و مواد و منابع كتابخانه هاي ديجيتالي به يكي از زبانهاي اصلي و  برگزيده در دنيا محدود شود. اين چالش، استراتژي را مي طلبد كه اطلاعات را به زبان خو اننده تأمين كنند. مؤسسات بين المللي بايستي در يك برنامه و با مشاركت نزديك دولتها در هر  كشور روي اين موضوع كار كنند. زبان مظهر يك فرهنگ است و نگهداري هويت امري مهم و حياتي مي باشد.
مشاركت خصوصي:     
در گذشته كتابخانه ها تحت فرمان شاهان بودند و توسط اشراف حمايت
مي شدند. با تغيير حكومتها به شكل حكومتهاي سياسي و دمكراتيك مسئوليت كتابخانه ها بر عهده دولت قرار گرفت. بخش خصوصي و بخصوص بخش تعاوني در اين كار ( مسئوليت كتابخانه ها ) هيچگونه نقشي نداشتند. كارها و فعاليتهايي كه در ارتباط با كتابخانه ها  انجام مي گرفت صرفاً در ارتباط با علايق شخصي بود و هيچگونه ارتباطي با كتابخانه ها نداشت.
            اكنون بخش خصوصي ـ بخصوص در كشورهاي توسعه يافته كه پايه واساس تجهيزات اينترنتي محسوب مي شوند ـ هم از لحاظ پشتيباني مالي و هم از لحاظ تأمين مواد نقش مهمي را ايفا مي كنند. بزرگترين تهيه كنندگان تكنولوژي كامپيوتر قادر خواهند بود كه چنين صنايعي را در كشورهاي در حال توسعه نيز به وجود آورند.
            كشورهاي در حال توسعه مي توانند براي جلب حمايت تهيه كنندگان تكنولوژي كامپيوتر، يكسري محركهايي را ارائه نمايند مانند كم كردن ماليات، كمكهاي دولتي در سرمايه گذاري و….. اين امر انگيزه كافي براي مشاركت بخش تعاوني كشورهاي توسعه يافته در توسعه و توليد كالاها ايجاد مي كند. اين به تنهايي موجب كاهش هزينه كالاهاي مورد نياز براي ايجاد كتابخانه ديجيتالي مي شود.
            هند از اين نظر اين مزيت را دارد كه به اندازه كافي تكنيسين هاي كامپيوتر و متخصصين نرم افزار در اختيار دارد. با اين وجود گرايش هايي به سمت ساير جنبه ها نيز به وجود آمده است مثلاً تأمين بدون وقفه نيروي برق يا توسعه سيستم هاي ارتباط از راه دور. نهمين برنامه دولت هند به اين دو جنبه حياتي اولويت مي دهد.
            حدود يكسال بعد از معرفي برنامه “ دانش براي همه”[17]توسط دولت هند، بيشتر مراكز تلفن عمومي در كلان شهرها مجهز به تسهيلات اينترنت شدند. هزينه به عنوان يك مانع در گسترش و بهره برداري ا ز تكنولوژي اينترنت محسوب مي شود. اما هنوز تكنولوژي اينترنت به مناطق روستايي نرسيده است. اين امر به دو دليل است: 1-  فقدان مواد و منابع به زبانهاي محلي  2- گران بودن تجهيزات اينترنتي. در اين رابطه بخش خصوصي دو نرم افزار در زمينه زبانهاي محلي منطقه هاي       Kanada و ‍Telgue  توليد كرده است. در حال حاضر در هند در حدود 210 دستگاه تلويزيون براي هر 1000نفر وجود دارد و شبكه هاي كابلي نيز در دسترس همگان
مي باشند. امكان استفاده از تلويزيونها براي دسترسي به اينترنت در دست تحقيق و بررسي است. موفقيت دراين زمينه سبب مي شود كه هر وسيله خانگي به عنوان بخشي از سيستم يك كتابخانه ديجيتالي محسوب شود. همچنين اين امر سبب
مي شود كه بخش خصوصي بتواند آسانتر در تبليغ و به كار گيري خدمات كتابخانه ديجيتالي شركت كند. دولت منطقه Tamil Nadu پيشنهاد كرده است كه 13 هزار جامعه عمومي اينترنت به منظور دسترسي آسان به تكنولوژي كامپيوتر و اينترنت در سرتاسر اني ايالت تأسيس شود.
    اين طرح با مشاركت و همكاري يك شركت تجاري هندي با شركت World Tel   در انگليس تحقق خواهد يافت. در سال آينده در حدود 1500  مركز اينترنتي در هند تأسيس خواهد گرديد. همچنين تأسيس 12000 مركز اينترنت در طي سه سال آينده در دستور كار قرار دارد. اين مراكز علاوه بر آن كه به عنوان مراكز اطلاعاتي عمل مي كنند انتظار مي رود كه در راه اندازي آنها به طور مستقيم و غير مستقيم    فرصت هاي شغلي و استخدامي براي 150 هزار نفر به وجود آيد.
 
رشد خود جوش:
كتابخانه ها بخصوص در كشورهاي در حال توسعه در وهله اول به كمك هاي مالي دولتي متكي هستند. بحران مالي بر تمامي قسمت هاي كتابخانه تأثير مي گذارد. بيشترين مشكل به خاطر افزايش هزينه كتاب و مجله در كشورهاي  توسعه يافته و كاهش ارزش پول رايج در كشورهاي
در حال توسعه در بازار جهاني است. افزايش دوره اي هزينه هاي مربوط به حمل بار مشكل تخصيص بودجه اندك را تشديد مي كند.
بيشتر كتابخانه هاي عمومي و سازماني فاقد كارمند كافي هستند. واضح است كه تكيه صرف بر روي منابع مالي دولتي نمي تواند موجب رشد خود جوش گردد. در اين شرايط ما بايستي راههايي را جستجو كنيم كه موجب ايجاد درآمد و كاهش وابستگي به منابع مالي دولت باشد. در مورد جهاني شدن اين مسأله اهميت بيشتري پيدا مي كند. بنابراين لازم است كه به اندازه كافي فكر كنيم و منابعي را براي تأمين هزينه نگهداري كتابخانه هاي ديجيتالي پيدا كنيم.
علاوه بر هزينه هايي كه از كاربران مي گيريم بايستي راههاي درآمد زاي ديگري را نير پيدا كنيم. در اين زمينه توجه كافي در پيدا كردن حوزه هاي درآمد زايي شامل تأسيس مركز بزرگ و مؤسسات وام دهنده و شركت در سهام نشده است. همچنين مشاركت در شركت هاي تجاري و مؤسسات مالي بين المللي بايستي مورد توجه قرار گيرد. براي شركت هاي تجاري بايستي ماليات وضع شود مشروط بر آنكه قسمتي از سود ناشي از اين ماليات صرف توسعه و پيشرفت
كتابخانه هاي ديجيتالي شود. مؤسسات مالي بين المللي و محلي اغلب وام هاي بدون بهره را براي تبليغ و تشويق كتابخانه هاي ديجيتالي ارائه مي كنند.
 
جلوگيري از استفاده غير مجاز:
رشد به تنهايي كافي نيست. كتابدار تمام فعاليت هاي سيستم كتابخانه را مانند يك ژنرال تأمين مي كند. دولت ها به منظور جلوگيري از سوء استفاده و دزدي اطلاعات بايستي قوانين و روشهاي مناسبي را وضع و اجرا كنند. به منظور راحتي كاربران ذي صلاح بايد سيستم هاي تصفيه كننده مورد استفاده قرار گيرند. توليد اطلاعات داراي مالكيت معنوي است (ترو،1997)[18]. حمايت از حقوق مالكيت معنوي و مطالب محرمانه دو حوزه اي هستند كه سازمان جهاني مالكيت معنوي به طور جدي با آن مواجهه مي باشد. در دسامبر سال 1996م. كنفرانس ديپلماتيك[19]دو عهدنامه منعقد كرد: عهدنامه WIPO در زمينه حق مؤلف و عهدنامه WIPO در زمينه اجرا و ضبط صدا[20].
عهدنامه حق مؤلف اولين بار در صد سال قبل در شهر برن منعقد گرديد. اين عهدنامه در زمينه انتقال اطلاعات به صورت ديجيتالي و توزيع اطلاعات متون ادبي و آثار هنري و زيباشناختي بود ـ آثار تاريخي به طور سنتي محافظت و نگهداري مي شدند. دومين عهدنامه در زمينه اجرا و ضبط صدا بود كه تطابق و هماهنگي توليدات را به منظور اولين تلاش جهاني براي جلب حمايت از بهره برداري صفحات صوتي ـ ضبط صدا، شامل مي شد. به منظور حمايت از حقوق مالكيت معنوي، “ بروس لهمان” [21] مسئول اداره پروانه ثبت اختراعات و نشانه هاي تجاري در امريكا،‌ اينگونه اظهارنظر كرده است: ما اكنون تنها در آغاز توسعه تجارت الكترونيكي بين المللي و اينترنت هستيم. نيروي بالقوه عظيمي در زمينه رشد و ايجاد تكنولوژي هاي جديد مورد استفاده قرار نگرفته است كه به صراحت مي توان گفت دليل آن ناكافي بودن حمايت هاي جهاني از حقوق معنوي است. يكي از عمده ترين تنش هاي تجارت بين المللي در زمينه مالكيت معنوي مي باشد. دليل اين امر سرقت هاي گسترده اي است كه انجام مي شود. هر فرد حقيقي در جهان به نحوي در صنعت اطلاعات درگير مي باشد چه به صورت توليد كننده و چه به صورت مصرف كننده اطلاعات. بنابراين ما بايستي يك سيستم مشروع و قانوني جهاني داشته باشيم كه از منابع الكترونيكي و ديجيتالي حمايت كند و عملكرد مناسبي را بدون فشار بازار براي ما فراهم كند.
اين امر تنها در صورتي امكان پذير است كه قوانين مالكيت معنوي مورد حمايت قرار گيرند. اما محيط جديد شبكه ديجيتالي جهاني مشكلات خاصي را براي سيستم سنتي حق تأليف به وجود آورده است. يكي از اين مشكلات مرزهاي ملي است كه در دنياي ديجيتالي بي معني
مي باشد. براي يك كشور كه ادعا مي كند كه هرگونه كنترل ملي بر روي توليدات خود دارد و يا اينكه از حقوق مالكيت معنوي آثاري كه توسط اين كشور توليد شده است حمايت مي كند، تشخيص اينكه آيا اثري از يك نويسنده در اينترنت توزيع شده است، كار مشكل و اغلب غير ممكني مي باشد.
با ظهور آنچه انقلاب صنعتي سوم خوانده مي شود مهارت و دانش منبعي قابل نگهداري مي باشد كه در دراز مدت سودمندي رقابتي دارد. در اقتصاد جهاني يك سيستم جهاني حقوق مالكيت معنوي نيز مورد نياز است. از آنجا كه كتابخانه و صنعت اطلاع رساني تنها كانالهاي توزيع اطلاعات محسوب مي شوند.، براي مقابله با تخطي هر فردي كه به عنوان كاربر محسوب مي شوند مسئوليت مشتركي را دارند.
 
 
كم كردن شكاف تكنولوژيكي:
قبول سريع تكنولوژي سريع براي موفقيت امري حياتي محسوب مي شود. ارتباط تحول الكترونيكي با پيشرفت ارتباطات ما را مجبور مي كند كه به فراتر از امروز بنگريم و براي فردا آماده شويم. تغيير مواد چاپي به شكل ديجيتالي كار مشكلي خواهد بود. در اين هزاره جديد ما بايستي فاصله بين مدارك چاپي با ديجيتالي، مدارك كتابخانه ها با دانش پايه كتابخانه ها، متخصصين IT  با متخصصين اطلاع رساني و جستجوگران با توليد كنندگان اطلات را كم كنيم.
قبول تكنولوژي يك چيز است و رشد آن چيز ديگري مي باشد. اين دو گانگي از خود موضوع است. به منظور تشويق و تبليغ ارتقاء مداوم كتابخانه هاي ديجيتالي، هر كشوري بايد كميته هماهنگ كننده اي را براي تأثير گذاشتن بر مؤسسات مختلف  ـ به خصوص افرادي كه در زمينه كامپيوتر و ارتباط از راه دور فعاليت مي كنند ـ تأسيس كند.
هند ـ بخصوص ـ به دليل اينكه تكنولوژي تمام اعصار و دوران ها را مورد استفاده قرار مي دهد، به يك تغيير شكل كامل در سياست اطلاع رساني خود به منظور هموار كردن مسير براي ايجاد كتابخانه هاي ديجيتالي، نياز دارد.
واقعيت هاي جهاني جديد در ارتباط با تكنولوژي ارتباطات، نظم سياسي و فرهنگ ها بايستي مورد توجه قرار گيرند.
شكي نيست كه تكنولوژي، تمام مردم جهان را در كنار هم قرار مي دهد. اما به طور اساسي بسياري عوامل فرهنگي مردم را تقسيم و جدا مي كند. تنش موجود در بين كشورهاي قوي و ضعيف از نظر تكنولوژي هم اكنون فشارهاي سياسي را در جهان به وجود آورده است، كه موجب به خطر افتادن نظم و صلح جهاني  در قرن 21 مي باشد.
 
يادداشتها:

[1]. Samuel Johnson
[2] . Cohen and Cohen, 1960, p.209
[3]. Dian Crawford
[4]. Kaul, 1998, P. 173 
[5]. On line 
[6]. Off line
[7]. WWW
[8]. EDI
[9]. Kaul, 1998, pp.39,119
[10] . Ackerman
[11] . Fielding
[12] . IT
[13] .
[14] . Human Development Report, 1998
[15] .  Ludwing Wittgen Stein
[16].  Hutchinson Encyclopedia, 1997, p.611
[17]  Action Plan for Knowledge for All
[18]  Throw, 1997
[19]  Diolomatic
[20]  Performances and Phonogrames
[21]  Bruse Lehman

 

بر گرفته از (كتابخانه هاي ديجيتالي : توسعه ها و چالشها)

نويسنده: R.K Sharma  and  K.R Vishwanathan
 

ترجمه: مريم صابري

آموزش استانداردهاي سواد اطلاعاتي به دانشجو:

شاخص ها و استانداردها

تهيه شده  توسط : انجمن كتابداران آموزشگاهي امريكا

مترجم: فرض الله عزيزي

كارشناس علوم كتابداري و اطلاع رساني

مقدمه :

    استانداردهاي آموزشي سواد اطلاعاتي دانشجو يك چهارچوب مفهومي و رهنمودهاي  وسيعي به منظور توصيف سواد اطلاعاتي به دانشجو فراهم مي نمايد.اين استاندارها شامل نه استاندارد و بيست و نه شاخص مي باشد. اين آموزش هسته اي بطور مستقيم ارتباط دارد با خدماتي كه فراهم شد توسط برنامه هاي رسانه اي كتابخانه آموزشگاهي كه داراي سه استاندارد وسيزده شاخص در دسته سواد اطلاعاتي است.

دو دسته ديگر – سه استاندارد و هفت شاخص براي آموزش مستقل و سه استاندارد و نه شاخص براي مسئوليت اجتماعي باسواد اطلاعاتي ارتباط داشته اما توصيف بيشتر جنبه هاي عمومي آموزشي دانشجو براي برنامه هاي رسانه اي كتابخانه آموزشگاهي اهميت همكاري را الزامي مي نمايد. در مقبوليت دسته ها،استانداردها و توصيف شاخص ها با يكديگر محتوا و فرايندها ارتباط دارند با اطلاعاتي كه به دانشجويان بايد در سواد اطلاعاتي در نظر بگيرند. استانداردها و شاخص ها نوشته شده اند در يك سطح عمومي بنابراين كه متخصصين رسانه كتابخانه و ديگران در حالتهاي منحصر به فرد محدوده ها و سايتها ميتوانند سازگار نمايند بيانيه ها را براي احساس نيازهاي محلي، اين آموزش دهندگان اشخاصي هستند كه مي شناسند اقشار دانشجويي را روششان به كار بردن اين بيانيه هاي عمومي در لايت نيازهاي آموزشي ، فرهنگي ، توسعه همه دانشجوياني مي باشد كه به آنها اين خدمت را ارائه ميدهند.

بوسيله ارائه رهنمودهاي توصيف سواد اطلاعاتي دانشجويي آموزش استانداردهاي آموزشي سواد اطلاعاتي چهارچوب مفهومي و حمايت مواد را براي كوشش هاي محلي فراهم مي كند.

آموزش استانداردهاي سواد اطلاعاتي به دانشجو

استانداردهاي سواد اطلاعاتي

استاندارد 1: دانشجويي كه داراي سواد اطلاعاتي است به اطلاعات به صورت كار آمد و موثردسترسي پيدا مي نمايد.

دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد اطلاعات را به خوبي بازشناسي مي كند و به صورت مركزي برخورد مي نمايد با ديدگاهها و چالشهاي روزمره وحياتي اين دانشجو مي داند چه موقع اطلاعات را در آنسوي دانش شخصيش جستجو نمايد يا به چه نحو سوالات را طرح نمايد.كه وي را به اطلاعات مناسب رهنمون نمايد و كجا آن اطلاعات را جستجو نمايد.

چنين دانشجويي مي داند چگونه جستجو نمايد تنوع منابع وقالبها را به منظوربهتر قرار دادن اطلاعات به منظور بحث درباره يك نياز خاص.

شاخص ها:

شاخص 1. تعيين نياز اطلاعاتي

شاخص 2. تعيين دقيق و جامع اطلاعات كه پايه اي است براي تصميم گيري هوشمندانه

شاخص 3. قالب بندي كردن سوالاتي كه نيازهاي اطلاعاتي را پي ريزي مي كند

شاخص 4. مشخص نمودن يك شمار از منابع اطلاعاتي بالقوه

شاخص 5. توسعه و كاربرد خط مشي هاي سودمند براي قرار گيري اطلاعات

استاندارد 2: دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد اطلاعات را به صورت انتقادي وكار آمد ارزيابي مي نمايد.

دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد اطلاعات را بطور دقيق و هوشمندانه و با تامين كيفيت مقايسه مي كند اين دانشجو اصول سنتي وضروري را دقيق ، درست ، مرتبط ، كامل و بي طرفي در اطلاعات را ارزيابي مي نمايد.اين دانشجو اصول فوق را با بصيرت در منابع اطلاعاتي و قالبها و استفاده هاي منطقي و قضاوت آگاهانه به منظور پذيرش ، رد يا جايگزيني اطلاعات براي بحث در نياز ويژه بكار مي برد.

شاخص ها:

شاخص 1.تايين دقت ، درستي و جامعيت

شاخص 2. تشخيص حقيقت ، نقطه نظر ، وديدگاهها

شاخص 3 . تايين بي دقتي و كژراهي اطلاعات

شاخص 4 . انتخاب اطلاعات مناسب براي حل مشكل يا سوال مطرح شده

استاندارد 3:دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد از اطلاعات به طور دقيق و خلاق استفاده مي نمايد.

دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد مهارتهاي اطلاعاتي را به صورت كامل و موثر مديريت مي نمايد در يك تنوع مفهومي.اين دانشجو سازماندهي و تكميل مي نمايد اطلاعات را به صورت رشته اي از منابع و قالبها به منظور كاربرد آن در تصميم گيري ، حل مشكل ، فكر انتقادي و تجلي خلاق دانشجويي كه ارتباط دارد با اطلاعات و ايده ها در يك تنوع از اهداف ، هم به صورت علمي و هم خلاق ، در گروه مستمعين هم در آموزشگاه و هم آنسوي آموزشگاه ، ودرچاپ و غير چاپ

و قالبهاي الكترونيكي.اين استاندارد طرح واجراي توليدات صحيح كه شامل فكر انتقادي وخلاق و انعكاس جانشين هاي جهاني.البته به دانشجويان پيشنهاد شده به سادگي بتوانند اطلاعات جستجو شده را در يك توليد سرسري بدست بياورند.

اين شاخص ها تاكيدش روي فرايندهاي فكري است دانشجويان استفاده مي كنند از اطلاعات به منظور ترسيم نتايج و توسعه مفاهيم جديد.

شاخص ها:

شاخص 1. سازماندهي اطلاعات براي كاربردهاي عملي

شاخص 2. اطلاعات جديد را دردانش شخصي منحصر به فرد تكميل مي نمايد.

شاخص 3. (دانشجو) بكار مي برد اطلاعات را در تفكر انتقادي و مشكل را حل مي نمايد.

شاخص 4. اطلاعات مرتبط و ايده ها در قالبهاي مناسب توليد مي شود.

استانداردهاي آموزشي مستقل

استاندارد 4 : دانشجويي كه آموزشگرمستقل است وداراي سواد اطلاعاتي است دنبال مي نمايد اطلاعاتي را كه با علايق شخصيش ارتباط دارد.

دانشجويي كه آموزشگر مستقل مي باشد اصول سواد اطلاعاتي را به منظور دسترسي ، ارزيابي واستفاده از اطلاعاتي كه در باره انتشار و جانشين هاي علايق شخصيش مي باشد به كار مي برد.اين دانشجو بطور فعال و بطور مستقل اطلاعات را براي توسعه و فهم دوره(زندگي) ، جامعه ، بهداشت ، مجال ، و جانشين هاي ديگر جستجو نمايد. اين دانشجو دنبال مي كند دانش را بطور شخصي و مفهومي كه متكي است به اين اطلاعات وبا دانش بطور دقيق و بطور خلاق در عرض اين رشته ازقالبهاي اطلاعاتي ارتباط دارد.

شاخص ها:

شاخص 1.اطلاعاتي را كه ارتباط دارد با تنوع ابعاد رفاه شخصي از قبيل علايق دوره(زندگي) ، گرفتاري جامعه ، موضوعهاي بهداشتي ، حرفه هاي سرگرم كننده جستجو نمايد.

شاخص 2. طراحي و توسعه  و ارزيابي توليدات اطلاعاتي و راه حل هايي كه باعلايق شخصي ارتباط دارند.

استاندارد 5: دانشجويي كه يك آموزشگر مستقل مي باشد وداراي سواد اطلاعاتي است قدر سواد واظهارات اطلاعاتي را بداند.

دانشجويي كه آموزشگر مستقل است اصول سواد اطلاعاتي را به منظور دسترسي ، ارزيابي ، لذت ، ارزش و توليدات هنري خلاق بكار مي برد. اين دانشجو بطور فعال و بطور مستقل اصول استادي قراردادها و معيار سواد بصورت چاپي و غيرچاپي وقالبهاي الكترونيكي دنبال مي كند. اين دانشجو قادر است هم بفهمد و هم لذت ببرد از واژه هاي خلاق كه آماده شده در همه قالبها و به منظور خلق توليداتي كه در ميزانهاي ويژه قالب بندي شده اي تبديل به سرمايه مي شود.

شاخص ها:

شاخص 1. آيا خواننده داراي صلاحيت وداراي انگيزه مي باشد؟

شاخص 2. از اطلاعات آماده شده مفاهيمي فعال گونه در شماري از قالبها مشتق مي شود.

شاخص 3. توسعه توليدات خلاق در شماري از قالبها

استاندارد 6: دانشجويي كه آموزشگر مستقل است داراي سواد اطلاعاتي است براي برتري در جستجوي اطلاعات و توليد دانش سخت مي كوشد.

دانشجويي كه آموزشگر مستقل است اصول سواد اطلاعاتي را براي ارزيابي و استفاده از فرايندها و توليدات اطلاعاتي شخصيش همانند آن چيزهايي كه توسط ديگران توسعه يافته است به كار مي گيرد.

اين دانشجو به طور فعال و بطور مستقل منعكس مي كند وبطور فني از اشخاص در فرايند ها و اطلاعات توليد شده انتقاد مي كند.

اين دانشجو تشخيص مي دهد كه اين كوشش موفق يا غير موفق است وتوسعه خط مشي ها براي تجديد نظر و اصلاح آنها در لايت تغيير اطلاعات انجام شده است

شاخص ها:

شاخص 1.تشخيص كيفيت فرايند و جستجوي اطلاعات توليد شده شخصي

شاخص 2.ابداع خط مشي ها براي تجديد نظر ، اصلاح  و روزآمدي توليد دانش براي خود

استانداردهاي مسئوليت اجتماعي

استاندارد 7.اين دانشجو كه بطور مثبت در جامعه آموزشي ودر جامعه اي كه داراي سواد اطلاعاتي است شركت مي كند و بايد اهميت اطلاعات را براي يك جامعه آزاد تشخيص دهد.

دانشجويي كه مسئوليت اجتماعي دارد بارعايت مفاهيم اطلاعاتي و به طور اساسي براي پايه ريزي دمكراسي(آزادي)  بايد به اطلاعات دسترسي پيدا نمايد.اين دانشجو اطلاعات بيروني را از يك نقطه نظر مختلف ، شرايط علمي و ديدگاه فرهنگي در يك كوشش به منظور رسيدن به درك رسمي و با دليل منتج شده كسب مي نمايد. اين دانشجو پي مي برد كه دسترسي منصفانه به اطلاعات از يك شاخه در اطلاعات در همه قالبها يك پايه درست در آزادي است.

شاخص ها:

شاخص 1. جستجوي اطلاعات از منابع گوناگون ، مفاهيم ، نظام ها و فرهنگ ها

شاخص 2. رعايت اصول دسترسي منصفانه به اطلاعات

استاندارد 8. دانشجويي كه بطور مثبت در جامعه آموزشي و در جامعه اي كه سواد اطلاعاتي داردشركت مي نمايد و به رفتار اخلاقي و در رعايت فناوري اطلاعات و اطلاعات پايبند است.

دانشجويي كه مسئوليت اجتماعي دارد در رعايت اصول اطلاعاتي انعكاس استانداردهاي اخلاقي سطح بالا را براي دسترسي ، ارزيابي و استفاده از اطلاعات بكار مي برد و به آن عمل مي نمايد.

اين دانشجو اهميت دسترسي منصفانه به اطلاعات را در يك جامعه آزاد و احترام به اصول آزادي هوشمندانه و صداقت در ميراث عقلاني تشخيص مي دهد. اين دانشجو اين اصول را در عرض شاخه اي از قالبهاي اطلاعاتي – چاپي ، غير چاپي و الكترونيكي به كار مي برد.

شاخص ها:

شاخص 1. رعايت اصول آزادي هوشمندانه

شاخص 2 رعايت صداقت در ميراث عقلاني

شاخص 3. استفاده از مسئوليت فناوري اطلاعات

استاندارد 9. دانشجويي كه بطور مثبت درجامعه آموزشي ودر جامعه اي كه سواد اطلاعاتي دارد بطور موثر درگروهها شركت مي نمايد و به دنبال اطلاعات توليد شده مي باشد وبه آن پايبند است.

دانشجويي كه مسئوليت اجتماعي دارد در رعايت كارهاي اطلاعاتي بطور موفقيت آميز هم به طور محلي و هم درتنوع فناوريهايي كه متصل مي نمايد جامعه آموزشي را براي دسترسي ، ارزيابي و استفاده از اطلاعات پايبند مي باشد. اين دانشجو جستجوگر است ودر ايده ها و اطلاعاتي كه در عرصه شاخه اي از منابع وديدگاهها ودانش وبينشها سهيم مي باشد و ياري دهنده تنوع فرهنگي و نظام ها ست. اين دانشجو با افراد گوناگون براي مشخص كردن مشكلات اطلاعاتي و براي جستجوي راه حل ها وبراي ارتباط با اين راه حل هاي دقيق وخلاق همكاري مي نمايد.

شاخص ها:

شاخص 1. سهيم شدن در دانش واطلاعات با ديگران

شاخص 2. احترام به عقايد ديگران و زمينه ها و دانش شركايشان

شاخص 3. همكاري باديگران هم با اشخاص هم با فناوران به منظور تشخيص مشكلات اطلاعاتي و به منظور جستجوي راه حل ها

شاخص 4. همكاري با ديگران هم با شخص هم با فناوران به منظور طراحي ، توسعه و راه حل هاي  اطلاعات توليد شده