مهارت های سواد اطلاعاتی پرستاری

نوشته شده توسط کورین کروسبی – مولینبرگ

مترجم : فرض الله عزیزی

 

مقدمه :

        اگر چه اطلاعات بدست آمده در سطح بالایی افزایش یافته است اما این اطلاعات بدست آمده بصورت متنوع و در قالبهای گوناگون باعث سر در گمی شده است که این بعلت شایستگی حرفه ای بوده است تا بتوانیم آنها را انتقال دهیم . در سال 1983 ، موسسه شیمی آمریکا دستورالعمل هایی را در بازیابی اطلاعات برای آموزش دوران تحصیل منتشر نمود (موسسه شیمی آمریکا ،1983) . در سال 1992 این استانداردها باعث شدند تا اجبارا موسسه کتابشناسی نیواینگلند کمیته ای را تشکیل داده و منتشر نماید دستورالعمل هایی را برای آموزش نظریات کوچک برای روانشناسی در سطح وسیع ( مریام، لابوق و باترفیلد ، 1992) . درسال 1993 سوزان ویور گزارش کرد که اطلاعات عمده برای حرفه پرستاری در هر پنج سال دو برابر می شود (ویور ، 1993 ، ص 30) .اما طبق یک جستجوی مقدماتی در نوشتجات مشخص شد که مقالات معدودی در سواد اطلاعاتی در رشته پرستاری وجود دارد .

        این کمبود مقالات بطور ویژه باعث شده تا شایستگیهای اطلاعاتی را که در حرفه پرستاری نیاز بوده است حاصل نگردد . فهرست زیر از مهارتهای سواد اطلاعاتی بوسیله کورین کروسبی – مولینبرگ و کمیته آموزشی و بخش علوم رفتاری انجمن کتابخانه های آموزشکده ای و تحقیقی بصورت تکامل یافته در نظر گرفته شد .

مهارتهای مقدماتی :

- دانشجو می تواند بطور مستقیم تشخیص دهد این نوع از اسناد را :

1)    یک نشریه را

2)    بخشی از یک کتابرا

3)    یک کتابرا

4)    یک سند دولتی را

5)    خلاصه های مقالات یک کنفرانس را

-         دانشجو می فهمد چگونه پیدا نماید کتابها را بوسیله شماره راهنما .

-         دانشجو می تواند استفاده نماید از فهرستهای پیوسته کتابخانه به منظور یافتن یک کتاب یا یک نشریه

-    دانشجو می فهمد چگونه بدست آورد یک کتاب یا یک نشریه را از موسسه دیگری به روش امانت بین کتابخانه ای .

-    دانشجو می شناسد روشهایی را به منظور فراخوانی یک کتاب یا یک نشریه که بصورت جاری بوسیله کدام کاربر دیگری از کتابخانه خارج شده است .                                               

مهارتهای ویژه و دارای نظم :

-         دانشجو آگاه است و می داند چگونه استفاده نماید از نمایه های عمده مناسب برای پرستاری :

1 . سینهال – CINAHL

2. ایندکس مدیکوس / مدلاین – INDEX MEDICUS/MEDLINE

3. خلاصه های روانشناسانه – Psychological abstracts

4. خلاصه های جامعه شناسانه – Sociological abstracts (sociofile)

5. خلاصه های رشد کودک /Child development abstracts  

6 .خلاصه های زیست شناسی /بیوسیس – Biological abstracts/biosis

7. ایدز لاین / AIDSLINE

8 . فهرست ماهانه جی پی او/GPO monthly catalog

9 . نمایه استنادی علوم /Science citation index

    10. مباحث ورزشی /Sport discus

-  دانشجو قادر است راهکاری را ارائه نماید تا یک خط مشی جستجو موثر ، منظم و مناسب برای تحقیقات پرستاری پیدا شود .

- دانشجو نسبت به اسناد دولتی و منابع اسناد دولتی برای بهداشت عمومی ، تحقیقات آماری جمعیت و وابسته به بیمه نامه آگاهی دارد

- دانشجو می داند چطور استفاده نماید از سرعنوانهای موضوعی کتابخانه کنگره به منظور یافتن منابع پرستاری و مواد وابسته به بهداشت در فهرست پیوسته کتابخانه ای بر روی اینترنت

- دانشجوآشناتر است نسبت به مجلات پایه که گزارش می کند تحقیقات پرستاری و انتشارات عملی این رشته را .

- دانشجو آشناتر است نسبت به انواع متنوعی از ابزارهای مرجع و منابع مرجع اصلی در رشته پرستاری

دانشجو می تواند :

الف – تعیین موقعیت یک مسئولیت را در ارتباط با موضوع تحقیق

ب – پیدا نماید تعریف هایی از اصطلاحات و ایده ها

ج – پیدا کند مقالات مروری (نقد شده) را

د – بازیابی کند اطلاعات زندگینامه ای

و – کتابهای نقد شده را بیابد

ه – از نمایه های استنادی به منظور روز آمد کردن کتابها ومقالات استفاده کند

ی – از کتابشناسیهای خاص موضوعی به منظور قرار دادن و ارزیابی کردن مباحث تحقیقی و نظریه ها استفاده کند

- دانشجوی آگاه قادر است استفاده نماید از منابع اطلاع رسانی از قبیل لکسیس و نکسیس و آنکاور/lexis/nexis/uncover

- دانشجو می تواند بین منابع اولیه و ثانویه تمایز قائل شود و تحقیقات پرستاری را ارزیابی کند

- دانشجو آگاه و آشنا به مسائل می تواند استفاده نماید از تکنیک ها و خط مشی های جستجو از قبیل کوته سازی ، کاراکترهای جهانی ، محدوده های جستجو و غیره

- دانشجو می تواند استفاده نماید از اسناد به منظور پاسخ سوالات در باره منابع استنادی جستجوی الکترونیکی

- دانشجو با یک نظر بروی صفحه مانیتور متوجه می شود کدام پایگاه اطلاعاتی خاص مهمتر است

مهارتهای تحقیقی پیشرفته :

-         دانشجو ساختار مواد ادبی پرستاری را درک می نماید : و می داند چه میزان دانش منتشر شده است

-    دانشجو می تواند ارزیابی کلی داشته باشد روی شایسته بودن نویسنده از قبیل درجه تحصیلی نویسنده ، پیشینه انتشاراتی ، وابستگی حرفه ای / موسساتی و غیره

-    دانشجو میتواند جایگزین کند مجموعه های تحقیقی مربوطه را در این محدوده ها (مجموعه های نسخ خطی ، مراکز تحقیقی ، کتابخانه ها و آرشیوهای اختصاصی)

-    دانشجو آگاه است نسبت به منابع تحقیق الکترونیکی و قادر است استفاده نماید از این قبیل منابع یا می داند چگونه در استفاده از این قبیل منابع کمک نماید

-    دانشجو درک می کند هدف و قلمرو انجمن های حرفه ای ، این انتشارات عمده و ابزار تحقیقی . دانشجو می داند چگونه شناسایی نماید تماس های حرفه ای و دیدگاههای تحقیقی را برای حصول هزینه تحصیلی ، انتشار و یا نمایش کارایی در این محدوده

-    دانشجو می فهمد چگونه دسترسی پیدا کند و استفاده نماید از یک سرویس تحویل مدرک ، از قبیل آنکاور در فراهم آوری برای عمل حرفه ای هنگامی که ممکن است کتابخانه ها در نزدیکی ما باشد .

-    دانشجو می فهمد چگونه و چه وقتی استفاده نماید از مرورگرنت اسکیپ یا مرورگر دیگری برای دسترسی اطلاعات مربوطه بهداشتی در وب جهانی . دانشجوی آینده می فهمد چگونه و بصورت موثرجستجو نماید بر روی وب جهانگستر برای اطلاعات بهداشتی / پرستاری بوسیله استفاده از موتورهای جستجو و راهنماهای موضوعی . دانشجو میتواند همچنین ارزیابی نماید اطلاعات یافته شده را در وب جهانگستر برای ارتباط ، اعتبار ، انتشار و درستی

ارزیابی مهارتهای سواد اطلاعاتی

        سفارش شده که دستیابی به مهارتهای سواد اطلاعاتی پرستاری اندازه گیری نماید پرستاری را در دوران تحصیل بوسیله ارزیابی کیفیت و رینج اطلاعاتی ذکر شده ، بوسیله دانشجویان در پروژه های تحقیقیشان . بویژه ، تاکید روی آموزش و ارزیابی مهارتهای سواد اطلاعاتی دانشجویان در تحقیق پرستاری و یک ماموریت تحقیقی در یک ناحیه عملیاتی مناسب به نظر می رسد .

بعنوان مثال ، در یک رده پرستاری عمومی در یک ماموریت داده شده نیاز است تا دانشجو ثابت کند که توانایی جایگزین نمودن و تحلیل نمودن خط مشی بهداشت عمومی را دارد و در پذیرش عملی در درمان و آموزش بیمار و ارتباط غالب برای یک شرایط ویژه بیمار را دارد.

        مهارتهای تحقیقی پیشرفته دانشجو می تواند مورد ارزیابی قرار گیرد دریک ماموریت یا ماموریت هایی که نیاز است تا دانشجو در گزینش ، ارزیابی و معرفی دانش در یک موضوع و در یک ناحیه از پرستاری عملی . بویژه ، دانشجو باید نشان دهد : توانایی تشخیص مواد مربوط به آن موضوع را داشته باشد و نسبت به استفاده از منابع تحقیقی الکترونیکی آگاهی و شایستگی داشته باشد و نسبت به مجموعه های تحقیقی آگاهی داشته باشد در این محدوده و نسبت به مواد ایجاد شده مربوطه و انجمن های حرفه ای آگاهی داشته باشد و توانایی سازماندهی و ارتباط و نتیجه گیری در تنوعی از قالبهای رسانه ای داشته باشد .

 عنوان :مهارت های سواد اطلاعاتی پرستاری

نوشته شده توسط کورین کروسبی – مولینبرگ

مترجم : فرض الله عزیزی

برگرفته از سایت :

     http://library.humboldt.edu/~chadwick/nursingcompetencies_498.htm

 

سواد اطلاعاتی : خط مشی های جستجو ، ابزار و منابع

 

نوشته شده توسط : ارسگواچ ،  زورنا ، یاماساکی ، اریکا

 

مترجم : فرض الله عزیزی

 

        در عصر اطلاعات حاضر ، سرعت در کار و افزایش این سرعت بستگی به کیفیت بالای اطلاعات دقیق دارد. بهرحال ، اطلاعات زیادتر شده و تقسیم شده درقالب های مختلف رسانه ای و در محل های دوگانه و چند وضعیتی دو برابرشده است . به منظور دسترسی و استفاده از این منابع بی شمارو موثر ، مردم باید سواد اطلاعاتی داشته باشند.

        توسط انجمن کتابداری آمریکا در بیانیه تبلیغییشان تعریفی برای جامعه سواد اطلاعاتی جهانی در قرن 21 ارائه گردید که در آن سواد اطلاعاتی قابلیتی برای جستجو و تاثیر گذاری روی منابع اطلاعاتی کاربران ، شامل چگونگی استفاده از دانش و فناوریها و اشکال در اطلاعات ذخیره شده عنوان شده بود. (انجمن کتابداری امریکا سال 1998) . دراین مفهوم که طرح یک سوال خوب در دسترسی ، استقرار ، ارزیابی و استفاده از اطلاعات نه تنها در فعالیتهای علمی ضروری بود بلکه در تصمیم گیری روزانه هم مهم بنظرمیرسید که داشتن دقت ، تعیین روزآمد بودن اطلاعات در اختلاف بین ثروت و فقر در عصر اطلاعات عامل مهمی به نظر می رسید . کالج های عمومی می توانند یک تشریک مساعی با دانشجویان در پر کردن این شکاف داشته باشند و آنها را تجهیز نمایند تا  توانایی دسترسی ، بازیابی و تحلیل اطلاعات را پیدا نمایند.

        فناوری اطلاعات ابزاری برای نوشتن مقالات ، ارتباط با همقطاران در سراسر جهان ، و مبادله تجربیات ، ایده ها و برنامه های بین المللی است . بعنوان جوامع آموزشگاهی در نظر داشتن آموزش از راه دور و اضافه کردن فناوریهای جدید در برنامه آموزش ، مطمئن ساختن دانشجویان نسبت به ضروری بودن سواد اطلاعاتیشان این فرصت را به آنها میدهد که امکان روبروشدن در محاسبات دینامیکی موجود را پیدا نمایند.

 

چالش جاری:

        تکثیر منابع اطلاعاتی و فناوری آموزشی خلق نموده ارتباط پایه را بین جوامع دانشگاهی (اعضاء هیئت علمی) و کتابدارانی که بصورت پایه یک پارادیگم آموزشی را بنا نهاده اند (تامپکینز) . بطور رسمی ، آموزش رسایی داشته برای اعضاء هیئت علمی زمانیکه کتابداران بررسی نموده اند صرفا بعنوان متولیان منابع اطلاعاتی چاپی . بهرحال در عصر اطلاعات حاضر ، کتابداران درجوامع آموزشگاهی نقش آموزشگر را بعهده دارند و روشهای تحقیق و مهارتهای تفکر انتقادی را آموزش می دهند و کاربرد دسترسی به اطلاعات را آموزش می دهند. حمایت زیادی از کتابداران جوامع آموزشگاهی شده است  و آنان بعنوان اعضاء تیم کلیدی و بعنوان الگوههایی برای هیئت علمی معرفی شده اند(تامپکینز ، 1996 ;  مک هنری ، استوارت و وو ، 1992) .

        بویژه کتابخانه ها به مراکز فناوری سطح بالا یا کتابخانه های ائتلافی تغییر شکل پیدا نموده اند ، آموزش منابع پایه و سواد اطلاعاتی می تواند مورد پذیرش قرار گیرد و بعنوان دیسیپلین های (نظم های) هدفدار دانشگاهی نقش ایفا نماید برای مثال در آموزشکده جامعه شناسی ایالت سیاتل مرکزی ، اعضاء هیئت علمی به یک رشته هنری انگلیسی با یکی از رشته های علوم کتابداری برای آموزش دانشجویان در چگونگی استفاده از مهارت های سواد اطلاعاتی در مفهوم پلورالیسم فرهنگی وصل شده اند. (مک هنری ، استوارت و وو ، 1992) . کارکردن با یکدیگر ، کتابداران و اعضاء هیئت علمی باعث شده تا توانایی یادگیری محتوای مهارتی را بصورت ذاتی در داده های پایه و پیچیده را در منابع اطلاعاتی پیدا نمایند .

        حال آنکه اعضاء هیئت علمی ممکن است چگونگی کامپوزیشن های انگلیسی یا رشته های استاندارد دیگر را هم بدانند ، آنها ممکن نیست براحتی به سواد اطلاعاتی دسترسی پیدا نمایند . خوشبختانه ، یک فراوانی از منابع مورد نیاز شامل دپارتمان آموزش (1996) ، موسسه تهاتری در فناوری و اطلاعات (اریک) (ایزنبرگ و جانسن ، 1996) و نویسندگان مستقل (برای مثال دیدن مندرینوس ، 1994) برای این منظور بوجود آمده است . انتشارات ایالتی شامل سواد اطلاعاتی هدفدار ، مرور ابزارهای سواد ، ایجاد مطالعات موردی و ارائه مدلهای قابل قبول جزء سواد دوران تحصیل بحساب می آید .

 

برنامه جستجوی استراتژیک ، ابزارها و منابع :

        یکی ازکوششهای جالب و تکامل یافته اخیر سواد اطلاعاتی: برنامه جستجوی استراتژیک (خط مشی ها) ، ابزارها و منابع مناسب برای نیازهای محلی آموزشکده هامی باشد که شامل سه جزء آموزشی کامل است : کتاب ابزارها و جستجوی استراتژیک ، یک فایل نمایشی پاورپوینت برای استفاده در کلاس درس ، و یک ورژن اچ ام ال از کتاب برای نصب روی سرورهای موسسه در انجام و ایجاد چهار راهی برای آموزشگران و منابع اطلاعاتی آماده روی وب ، جستجوی ابزارها و منابع استراتژیک که می تواند دانشجویان را به جهان سواد اطلاعاتی وارد نماید .

        آن یک ابزار ضروری و قابل انعطاف است که توسعه داده توانایی دانشجویان را برای تبدیل نمودن آنها به جستجوگرانی بردبار و استفاده کنندگان از منابع اطلاعاتی و کتابخانه های دیجیتالی . بویژه این می تواند در آموزشکده های اجتماع جایی که دانشجویان زیادی که وضع نامساعدی داشته اند یا زمینه های اقتصادی اجتماعی پایین تری دارند و قبلا دسترسی به این قبیل منابع نداشته اند کمک نماید .

        این برنامه طراحی شده برای هرکسی که علاقه دارد به استفاده موثر و انتقادی از همه نوع منابع اطلاعاتی صرفنظر از قالبش (برای مثال ، کتابها ، مقالات نشریات ، نسخه های دست نویس ، دفترخانه های ثبت ، ابزارهای بصری و محصولات مصنوعی دیگر) و رسانه ها (از قبیل ،مواد چاپی ، الکترونیکی و کتابخانه های دیجیتالی ) منابع و ابزار استراتژیک ارائه می دهد یک دیدگاه و تاکیدات متمرکز کاربری را روی جنبه های هوشمند در استقرار ، ارزیابی ، تفسیر و ارتباط با منابع اطلاعاتی نسبت به جنبه های فنی این فعالیت ها .

        بعلاوه منابع و ابزار استراتژیک جامعیت دارد زیرا آن در برگیرنده منابع مرجع می باشد در یک تنوع از منابع و مخازن دیجیتالی ، آشنایی با خط مشی های جستجوی موثر و ابزار برای استفاده از این منابع و پوشش ارزیابی انتقادی از این منابع . در این قدم اول از"litracy mall" منابع و ابزار استراتژیک بصورت عملی پیشنهاد می کند یک فرهنگ از واژه های آشنا و مفاهیم و نشانیهای اینترنتی از منابع موجود عددی برروی وب. به ویژه ، ورژن های الکترونیکی از منابع و ابزار استراتژیک به دانشجویان اجازه می دهد بطور اتوماتیک وصل شوند به اینترنت برای یافتن نشانیها و ازطریق موتورهای جستجوی متنوع دریک نظم و طریقه راهنمایی شده به جستجو بپردازند. آموزشگران مجهز شده اند به منابع و ابزار استراتژیک که نشان داده شده بروی فایلهای نمایشی میکروسافت پاورپوینت که لینک های ویژه ای برای کتابخانه های دیجیتالی هستند.

        این برنامه استراتژیک (منابع و ابزار استراتژیک) همچنین قابل انعطاف می باشد زیرا محتوایش به سریهای 9 بخشی  مستقل و مرتبط داخلی تقسیم گشته است . دانشجویان می توانند هر بخش را بوسیله انجام تمرینات و جستجوهای بیشتر و ردیابی نشانیهای وب جدید ، روزآمد کردن موارد منحصر بفرد و توسعه حالتهای منابع اطلاعاتی تفسیر شده اشان توسعه دهند .

        این برنامه اولین کوششی است برای ترجمه تحقیقات از محدوده های جستجوی اطلاعات ، بازیابی اطلاعات و روانشناسی آموزشی دریک برنامه سواد اطلاعاتی عملی می باشد . همچنین آن می تواند بصورت زیادی در مجموعه های دانشگاهی شامل کتابخانه ها ، مراکز رسانه ای  و کلاس درس کاربرد داشته باشد . بعلاوه  دپارتمانهای دانشگاهی مختلف می تواند برای شرکت در بخشهای منحصر بفرد منابع و ابزار استراتژیک در دوره تحصیلیشان و برای جورکردن ماموریت سواد اطلاعاتی شخصی دانشجویان و مجموعه اشان بصورت یک آرزو در آید.

        همچنین ، این برنامه با توانائیهای دانشگاهی و جوامع دانشجویی مختلف در دانشکده ها قابل قیاس است.

        بطور خلاصه ، منابع و ابزار استراتژیک ارائه می نماید نحوه گردآوری بیش از 10 سال آموزش ، در رده آزمایشی با دانشجویان در دانشگاه کالیفرنیا ، لس آنجلس و بازخوردی از آموزشگران واقعی و استفاده کنندگان می باشد. و آن وابسته است به فهم کاربر ، آموزش فعال و یک نگرش مفهومی در آموزش و مدولاریتی (ارسگواچ ،1995) . زمانیکه این برنامه یک ابزار سواد اطلاعاتی عملی است که به اصول مفهومی و موقعیت تحقیقی بستگی داشته باشد . برای مثال ، این برنامه شناسایی می کند اهمیت چرخه زندگی اطلاعاتی (برای مثال نیاز اطلاعاتی ، جستجو و تفسیر ، ارزیابی و استفاده) طبق خواسته استفاده کننده (دانشگاه ملی علوم ، 1998).

 

نتیجه گیری :

        در عصر اطلاعات ، ما مرور می کنیم و کاوش می کنیم مخازن جهانی را بدون اینکه محل کار ومنزلمان را ترک نمائیم . بنابراین جالب است که این حس سنتی در باره کتابخانه بعنوان یک فضای انحصاری با ابعاد محلی برطرف کند ابهاماتی را که در مسیر انسانها وجود دارد و مجموعه های کتابخانه و استفاده از کتابخانه را تفسیر و ترجمه نماید . برپایه این نتیجه ، ارزش کتابخانه بعنوان یک محل ذخیره مورد پرسش بوده و نقش کتابخانه بعنوان یک سرویس دهنده بطور وسیعی بد تعبیر شده است .

        مورد  دیگر تسهیلاتی است که برای کاربران آموزش ندیده در نظر گرفته شده است که بطور مستقیم می تواند منابع را و نتیجه گیری را بصورت مداوم و بصورت مشکل با کاربرد سیستمهای بازیابی اطلاعات جستجو نماید . بعلاوه تعریف های دسترسی به اطلاعات مورد موافقت جهانی قرار نگرفته است .

        همه این تغییرات ایجاد شده نیاز به تفکر مجدد سواد اطلاعاتی و به آموزش برای دانشجویان در سوال دوره زندگی و به دانش منابع و ابزار استراتژیک که در این خصوص کمک خواهد کرد دارد .

 

عنوان به انگلیسی : Information litracy : search strategies,tools and resources

نوشته : ارسگواچ ، زورنا ، یاماساکی ، اریکا

مترجم : فرض الله عزیزی 

برگرفته از سایت :http://www.libraryinstruction.com/infosearch.html    

نقش کتابدار دیجیتال در مدیریت سیستم های اطلاعات دیجیتالی

نوشته : وی. سرین واسولو

مترجم : فرض الله عزیزی

 

1. مقدمه:

        در یک مبدا تاریخی از اطلاعات دیجیتالی، فناوری الکترونیکی، رشد وب جهانی و محبوبیت آن و رشد شگرف تولیدات لوح های فشرده، کتابخانه‌های دیجیتالی و یک رینج عظیم از اطلاعات چند رسانه ای از قبیل فیلم‌ها، سخنرانیها تصویرها و عکس‌های صدا دار‌، متن و فرامتن ارائه شده است.

        این میزان موجود (پیوسته) از لوح‌های فشرده و منابع اطلاعاتی دیجیتالی دیگر در حال انفجار می‌باشند و بطور زیر بنایی دسترس‌پذیری به این مواد اصلاح شده در طول روز امکان پذیر گشته . در ساختار نسل بعدی کتابخانه های دیجیتالی‌، چند رسانه‌ای وهوش مصنوعی نقش زیادی ایفا می‌کنند‌. طبیعت چند رسانه‌ای کتابخانه‌های دیجیتالی و کتابداران دیجیتالی را طلب می‌نماید که بتوانند اطلاعات مناسب و کارآمد و موثر را بیابند و آنرا در یک تنوع زیاد منتشر کنند و غالب‌های سیستم اطلاعاتی دیجیتال را گسترش دهند‌. پیشرفت کتابخانه‌های دیجیتال باعث ازدیاد چالش‌ها و مجال‌هایی برای کتابدار دیجیتال می‌گردد.

        کتابداران دیجیتال می‌توانند بدرستی کتابخانه‌های دیجیتالی را بسازند که به حال کاربران سودمند باشد و به آنها بها دهند‌. یک کتابدار دیجیتال بعنوان یک متخصص در حرفه اطلاع‌رسانی می‌تواند مدیریت کند و سازماندهی کند کتابخانه دیجیتالی را و بصورت اصولی اطلاعات ، استدلال ، طرح ، داده استخراج شده ، دانش استخراج شده، خدمات مرجع دیجیتالی‌، خدمات اطلاع رسانی الکترونیکی ، نمایش اطلاعات و استخراج اطلاعات و توزیع اطلاعات‌، هماهنگی‌، جستجوی لوح‌های فشرده جالب توجه‌، وب جهانی مبتنی بر اینترنت‌، دسترسی و بازیابی چند رسانه‌ای هدف نهایی از یک کتابخانه دیجیتال سهولت در دسترسی به اطلاعات در هر زمانی می‌باشد هم چنین در خواست‌های ضروری کاربران علاوه بر آن سهولت در انتشار الکترونیکی می‌باشد‌.

        کتابدار دیجیتال نقش ممتاز و پویایی را در دسترسی آسان به اطلاعات دیجیتالی مبتنی بر کامپیوتر که شامل خلاصه ها ، نمایه ها ، پایگاههای اطلاعاتی تمام متن ، نوارهای دیداری شنیداری درغالب های دیجیتالی ایفا می نماید .

        برای یافتن اطلاعات درست در زمان واقعی ، تحقیق ، آموزش و یادگیری توسعه و انتشار اثر برای کاربرد در قالب مورد نیاز جزو نیازهای پایه کتابخانه دیجیتالی محسوب می گردد .

 

2. نیاز به کتابدار در مدیریت سیستم اطلاعات دیجیتالی :

        نیاز مادر اختراع می باشد . پیدایش کتابخانه های دیجیتالی جهانی یا مراکز اطلاعات دیجیتالی در سراسر جهان به ایجاد یک عنوان شغلی تحت عنوان "کتابدار دیجیتالی" برای مدیریت منابع دانش دیجیتالیشان احساس نیاز کرده اند . کتابخانه های دیجیتالی بزرگ بعنوان مخازن دانش نمود پیدا کردند .

 

کتابداران دیجیتال نیاز دارند به :

• مدیریت کتابخانه های دیجیتال
• سازماندهی دانش دیجیتال و اطلاعات
• انتشاردهند اطلاعات دیجیتال را بر اساس کامپیوتر
• فراهم نمایند خدمات مرجع دیجیتال و خدمات اطلاع رسانی الکترونیکی

فراهم نمایند وبیابند دانش استخراج شده را از میان مخازن دانش

        وظیفه ای که درقبال دیجیتالی کردن کتابخانه بصورت وسیع و ذخیره فرایند دیجیتال و محافظت از فرایند دیجیتال داریم به کار گیریم .

        دسترسی جهانی و بازیابی دانش دیجیتالی و در نهایت دسترسی به تمامی فعالیتهایی مانند فهرستنویسی و طبقه بندی اسناد دیجیتالی و دانش دیجیتالی را فراهم نمائیم .

 

3. کتابخانه دیجیتالی :

        کتابخانه های دیجیتال کتابخانه های الکترونیکی هستند که شمار زیادی از کاربران را که بصورت جغرافیایی توزیع شده اند باعث دسترسی آنها به محتویات عظیمی از مخازن گوناگون و موضوعات الکترونیکی شود کتابخانه دیجیتال میتواند همچنین متون شبکه ای ، تصاویر ، نقشه ها ، صداها و فیلم ها ، فهرست کالا ها ، داده های علمی ، تجاری و دولتی را جمع آوری نماید – آنها همچنین شامل ترکیباتی از قبیل فرامتن ، فرارسانه ، و چند رسانه ای می گردند(یرکی و جورجنس 1996).

        در فهم یک کتابخانه دیجیتال باید بطور غالب اطلاعات ذخیره شده را در یک محیط دیجیتال یا الکترونیکی قرار گیرد . مجموعه اطلاعات دیجیتالی ممکن است شامل کتابهای دیجیتالی ، تصویرهای اسکن شده دیجیتالی ، گرافیک ها ، داده های عددی و مفهومی ، فیلم های دیجیتالی ، کلیپ های دیداری شنیداری و غیره . از یک کتابخانه دیجیتالی انتظار میرود دسترسی به مجموعه های اطلاعات دیجیتالی را فرا هم نماید.

 

یک کتابخانه دیجیتالی ممکن است در نظر داشته باشد هر کدام از پارامترهای زیر را :

1- فایل های اطلاعاتی قابل خواندن با ماشین

2- ایجاد زمینه ظهور اطلاعات ملی بصورت زیر بنایی

3- بانکهای اطلاعاتی پیوسته و متغیر و تولید لوح های فشرده اطلاعاتی

4- ابزارهای ذخیره اطلاعات کامپیوتری و استقرار آن برای بازیابی اطلاعات سیستم های شبکه کامپیوتری کتابخانه ای

به عنوان شاغلین امروزی ، ما تعریف غالبا سودمندی را یافته ایم : یک کتابخانه دیجیتال محافظت مینماید از مجموعه اش در پروسه کامپیوتری بصورت ذاتی و متناوب ضمیمه یا تکمیل می کند چاپهای مداوم و مواد میکروفیلمی را که بصورت جاری بر مجموعه های کتابخانه تفوق دارند(ویلیامز ، 1995 ).

        این ویژگیهای جزئی کتابخانه های دیجیتال باعث ذخیره اطلاعات در شکل دیجیتالی می شود و کاربرد مستقیمی روی شبکه های ارتباطی به منظور دسترسی و حصول به اطلاعات و کپی بوسیله دانلود کردن متن های چاپی اونلاین و افلاین (پیوسته و غیرپیوسته) از یک فایل مادر دارد . کتابداران دیجیتال توانایی مدیریت مقادیر خیلی زیادی از اطلاعات ، محافظت از مجموعه های منجصر به فرد ، ایجاد دسترسی سریعتر به اطلاعات ، راحتی در مورد بحث قردادن دادن از بیشتراز یک مکان ، و افزایش و توزیع محیط های آموزشی را دارند . آنها همچینین کمک میکنند به انجام جستجوهایی که بصورت دستی امکان پذیر نیستند و پیشنهاد می شود از محتوای اطلاعات شخصیمان محافظت نمائیم .

 

4. نقش کتابدار دیجیتال در مدیریت سیستم های اطلاعات دیجیتال :

        مدیریت سیستم اطلاعات دیجیتالی منوط به همه شایستگیهایی مانند (دانش ، چگونگی دانستن ، مهارتها و نگرش ها) می باشد و آن نیاز دارد به ایجاد ، ذخیره ، تحلیل ، سازماندهی ، بازیابی و انتشار اطلاعات دیجیتالی (متن ، تصاویر، صداها) در کتابخانه های دیجیتالی یا هر نوع از اطلاعات می باشد . به منظورتوصیف نقش های کتابدار دیجیتال ، مفاهیم زیر به منظور فهم اطلاعات بعدی تولید شده است .

 

4.1. متولی بزرگراههای اطلاعاتی :

        سوپر بزرگراه اطلاعاتی یک رویا یا یک تشبیه می باشد . این خیالبافی یک آمیزش از دو روش سیم و بی سیم از قابلیتهای تلفن و شبکه های کامپیوتری با ظرفیت تلویزیون کابلی برای انتقال صدها برنامه می باشد . خدمات باید بوسیله شبکه های تله کامیونیکشن (ارتباط از راه دور) ،شبکه های کابلی تلویزیونی و اینترنت و ارتباطات موبایلی حاصل گردد (ویلیام و غیره ،1995).

        شالوده ایجاد دسته عظیمی از تقاضاها و تقاضای خدمات اطلاعاتی تحت عنوان سوپر بزرگراه اطلاعاتی معرفی شده است دو نوع خدمات اطلاعاتی از قبیل خدمات آزاد عمومی و خدمات تجاری وجود دارد .

        استفاده از تلفن ، فکس و خدمات تلویزیون ماهواره ای آنالوگ در سوپربزرگراه اطلاعاتی بصورت مختصر مورد حمایت قرار گرفته است . بعلاوه خدمات جدیدی از قبیل تلفن تصویری ، پیامهای الکترونیکی چند رسانه ای ، پخش از طریق تلویزیون دیجیتالی و فیلم و تقاضای خدمات ویدیویی ایجاد شده است (لو 1996) .

 

4.2 . متولی کتابخانه دیجیتال جهانی / کتابخانه دیجیتال جهانی:

        کتابخانه دیجیتال بصورت واقعی یک فاز زود گذر به طرف کتابخانه دیجیتال جهانی و اطلاعات توزیع شده وسیع و زودگذر ، قابل دسترس و فعال از هر جا با افزایش انجام نمایه سازی ، جدا سازی و تکنیک های خلاصه سازی می باشد . این کتابخانه تحت عنوان کتابخانه بدون دیواریا مرزهای ملی معرفی شده است .

 

4.3. کتابدار دیجیتال بعنوان انسان ماشینی سیمبیورتیک عمل می نماید:

        کتابدار دیجیتال بعنوان میانجی بین کاربران و وظیفه دیجیتالی کردن اطلاعات وسیع ، ذخایرش ، انتشارات ، مدیریت آرشیو ، ساختن شبکه اطلاعاتی دیجیتالی موجود عمل می نماید . کتابداران دیجیتال و کامپیوترها در فرایند و انتشار اطلاعات دیجیتال و هر دوی آنها با هم ارتباط دو طرفه دارند و به یکدیگر وابسته اند .

 

4.4.ناوبری ، نقد و فیلترینگ:

        این ناوبری در آینده منجر به کامل شدن کمک انسان به بازیابی اطلاعات از شبکه جهانی می شود و از ناوبری اطلاعات بصورت سریع و بازیابی دقیق حمایت خواهد کرد .کتابدار دیجیتال یک متخصص ناوبری ، نقد و فیلترینگ ، خدمات مرجع دیجیتالی و خدمات اطلاعات الکترونیکی در منا بع اطلاعات دیجیتالی می باشد .

 

4.5. جستجوی چند رسانه ایها و نمایه سازی:

        یک کتابخانه دیجیتال چند رسانه ای عینا به نمایه سازی و بازیابی استاندارد نیاز ندارد ، بلکه نیازمند به نمایه سازی اسناد فرعی و تکنیک های خلاصه سازی است – بیشتر نیاز دارد تا در زمینه مقالات استنادی فعالیت نماید .

 

4.6. دانش و استخراج داده:

        کتابدار دیجیتال نیازمند یک دانش در زمینه استخراج داده کشف دانش از کتابخانه های دیجیتال تا نیازهای اطلاعاتی کاربران بصورت محدود می باشد .در این هدف تکنیک های آموزشی از قبیل دسته بندی کردن و تکنیک های کشف اصطلاحات پیچیده و غیره سودمند می باشند .

 

4.7. هماهنگی بین جستجو و بازیابی:

        این نیازمند دانش لازم در زمینه موتورهای بازیابی و ساختار نمایه سازی می باشد بنابراین هدف کتابدار دیجیتال میتواند انجام ایجاد سوالات اطلاعاتی با رعایت سیستم جستجو باشد .

 

4.8. مواجه شدن کتابدار دیجیتال با اصول و قواعد مدیریت سیستم اطلاعات دیجیتال :

        یک قاعده اصولی از کتابخانه دیجیتال در کتابخانه های دیجیتالی این است که بعنوان یک شخص میانجی که می تواند کاربران و اطلاعات را به یکدیگر نزدیک نماید عمل کند . ابزارهای دسترسی به کتابخانه دیجیتال مجموعه درستی از ابزارهای کاربردی در روشهایی هستند که درگیرمی نماید یک  گلبول از چالش ها را و فرصت ها برای دسترسی به فناوری اطلاعات و دسترسی سریع (کیکوچی و دیگران ،1996).

 

4.9. دسترسی به اطلاعات دیجیتالی :

        تنوعی از تکنیک های بازیابی اطلاعات ، شامل جستجوی ابر داده ، جستجوی اسناد تمام متن وجود دارد . در شناخت آنچه می توان یا نمی توان بازیابی کرد از منابع اطلاعات کتابخانه دیجیتال ، کتابدار دیجیتال بعنوان یک متخصص در فراهم آوری اطلاعات دیجیتالی می تواند عمل نماید .

 

4.9.1. دسترسی و بازیابی اطلاعات دیجیتالی توسط ابزارهای دسترسی به کتابخانه دیجیتالی :

        این روش برای ذخیره ، یافتن و بازیابی اطلاعات دیجیتالی از سیستم اطلاعات دیجیتالی که روش دسترسی نام گرفته است کاربرد دارد . این فناوری کاربرد دسترسی به کتابخانه دیجیتال در سیستم اطلاعات دیجیتالی را فراهم نموده است .

 

4.9.2. دسترسی به اطلاعات موبایلی : دیدگاه فردا :

        توانایی دسترسی به اطلاعات روی تقاضا در هر مکان مزیت های مناسبی را بصورت انفرادی در افزایش موبایل جهانی می بخشد . این داده ها توسط فایل های سیستم ، بانک های اطلاعاتی مرتبط ، بانک های اطلاعاتی در موضوعات مربوط به مشرق زمین ، و مخازن دیگر باید قابل دسترسی شوند به برنامه های ران شده در موبایل های کامپیوتری .

 

5. کتابخانه دیجیتال دسترسی دارد به ابزارها ، سرمایه ها و منابع اطلاعات دیجیتالی برای در اختیار گذاشتن کتابدار دیجیتال :

        ابزارهای متنوعی برای استفاده در سیستم های اطلاعات دیجیتال وجود دارند و آنها به آسانی می توانند در نقد ، ناوبری ، بازیابی ، نمایه سازی ، ذخیره ، سازماندهی و انتشار اطلاعات دیجیتالی در دسترس قرار گیرند . این فهرستی که در زیر می آید شامل منابع اطلاعات دیجیتالی و سرمایه ها می باشند و اینها بعنوان ابزارهای دسترسی دیجیتال که هدف نهایی برای دسترسی آسان جهانی به آنها می باشد :

• فهرستهای دسترسی عمومی پیوسته : بانک اطلاعات ابرداده (توصیف لینک های آماده برای بانک های اطلاعاتی دیگر/ منابع اطلاعات دیجیتالی:بانک های اطلاعاتی پیوسته (نایت ریدر ، اوسی ال سی ، مدلاین )
• ابزارهای مبتنی بر اینترنت : شبکه های ایمیلی ، فهرستهای پستی ، کنفرانسهای الکترونیکی ، وب جهانی ، هوم پیج های وب سایتها ، خدمات اطلاعات نواحی وسیع ((WAIS ، مرورگرهای وب ، سیستم های گوفر و آرچی ورنیکا ، اف تی پی (ftp) ، تل نت ، یوزنت ، نیوزگروپ (گروههای خبری ) ، بی بی اس (BBS) ، لیست سرورها ، گروههای بحث.
• شبکه دیجیتالی : بلیز (BLAISE) ، مدلاین ، نیک نت ، دل نت ، آگریس ، اینیس (INIS) ، همه بر روی شبکه ها نظم گرفته اند .
• فرامتن / فرارسانه
• چند رسانه ای (شبکه های کامپیوتری دارای پهنای باند).
• پروتکل های شبکه چند رسانه ای
• شبکه های سلولی و صفحه ای
• ابزارهای نشر الکترونیکی
• آژانس های نرم افزاری شبکه دولینگ
• فکس الکترونیکی / فروشنده های تجاری
• تلفن / تلویزیون

5.اجزاء یک سیستم اطلاعات دیجیتالی :اجزاء یک کتابخانه دیجیتالی ممکن است شامل :

1- سیستم کتابخانه شخصی برای کاربران

2- سیستم کتابخانه سازمانی برای خدمت به گروههای خاص

3- کاربران جدید به همراه کاربران پایگاههای اطلاعاتی از راه دور یا محلی موجود

4- سرورهای پایگاههای اطلاعاتی به منظور دوری نمودن از درخواست ها

5- تنوعی از اصول سیستمی در هماهنگی ، مدیریت مدخلی و بازیابی اطلاعات دیجیتالی

 

شایستگی ها و مهارت های یک کتابدار دیجیتال در مدیریت سیستم اطلاعات دیجیتالی / کتابخانه های دیجیتالی : شایستگی کتابدار دیجیتالی بوسیله مجموعه ای از مهارت ها ، نگرش ها و ارزش های مختلف که کتابدار دیجیتال را قادر می سازد تابعنوان یک متخصص اطلاعات دیجیتال یا متخصص در علم دیجیتال و به عنوان رابط دانش دیجیتالی مشخص می شود کار نماید (سرین و اسولو ، 1998) . مهارت ها و شایستگی هایی وجود دارند که کتابدار دیجیتال باید به فکر توسعه آن باشد . یکی از این تواناییها مدیریت کتابخانه های دیجیتالی و دانش دیجیتالی در اصطلاحات مدیریت دانش دیجیتالی می باشد . در زیر این مهارت ها و شایستگی ها برای یک کتابدار دیجیتال در مدیریت سیستم های اطلاعات دیجیتال و کتابخانه های دیجیتالی لازم می نماید :

1- اینترنت ، www :

·        ناوبری ، نقد ، فیلترینگ

·        بازیابی ، دسترسی ، تحلیل اسناد دیجیتالی

·        خدمات مرجع دیجیتال ، خدمات اطلاعات الکترونیکی

·        جستجوی بانک های اطلاعاتی شبکه ای در شماری از منابع دیجیتالی و وب سایتها

·        ایجاد هوم پیج ها ، تبدیل محتوا ، فنون دانلود

·        انتشار وب ، نشر الکترونیکی

·        آرشیو اسناد دیجیتالی ، تعیین منابع دیجیتالی

·        حفظ و ذخیره مواد دیجیتالی

·        پیام الکترونیکی ، مهارتهای ارتباطی

·        توانایی در وب

2 . چند رسانه ای ، فناوری دیجیتالی ، فرایند رسانه دیجیتالی :

·        نمایه چند رسانه ای ، فرایند تصویری ، فرایند شناخت موضوعات مربوط به مشرق زمین

·        تصورات و ارتباطات دیجیتالی که بر یکدیگر تاثیر گذارند

·        فهرستنویسی و رده بندی اسناد دیجیتالی ، محتویات دیجیتالی

·        جستجو و بازیابی متن ، تصویرها و موضوعات چند رسانه ای دیگر

·        ایجاد موعظه ، تشخیص تصویر

·        ظرفیت های فرایند گونه رسانه دیجیتالی بصورت پیشرفته و برجسته

·        تکنیک های کنفرانس شامل تله کنفرانس ، کنفرانس ویدیویی

3 . سیستم اطلاعات دیجیتالی ، پیوسته ، اطلاعات بصری :

·        روبرو شدن با سراشیبی ها بصورت اونلاین و افلاین ، تابیدن و تبدیل نمودن دانش دیجیتالی

·        توسعه منابع اطلاعات دیجیتالی

·        دیجیتالی کردن مجموعه های چاپی

·        شایستگی در مدیریت شبکه ایستگاهی لوح های فشرده

·        توسعه پیشینه فهرستهای ماشینی قابل خواندن

·        طراحی و توسعه پایگاههای اطلاعاتی

·        طراحی و توسعه آژانس های نرم افزاری برای کتابخانه های دیجیتالی

·        تبدیل رسانه چاپی به رسانه دیجیتالی

·        دانش بصورت ساختار علمی دیجیتالی

مهارتهای اضافی دیگری نیز وجود دارد که کتابدار دیجیتال باید آنرا توسعه دهد. یکی از این توانائیها فکر کردن در مورد اصطلاحات شبکه های دانش می باشد (اون ، 1999)

 1 . شبکه های داخلی

·        شبکه های پرسنلی

·        تیم های پروژه ای ، گروههای دارای صلاحیت ، گروههای نرم افزاری

·        منبع دانش دیجیتالی داخلی

·        اینترنت

2 . شبکه های اکسترنال

·        منابع دانش اکسترنال

·        شبکه های شخصی اکسترنال

·        مشتریان ، ذخائر ، سهامداران

·        اکسترانت

آموزش و یادگیری حرفه ای برای کتابدار دیجیتال در مدیرت سیستم های اطلاعات دیجیتالی/کتابخانه های دیجیتالی:

        بیشتر از 25 سال است که آموزشکده های اطلاع رسانی در مطالعاتشان فعالیتهای دوره تحصیلی و تعلیمی را در فناوریهای اطلاعاتی جدیدشان پذیرفته اند . همه این تغییرات کمتر درزیر چتر پهن مطالعات اطلاعاتی اتفاق افتاده است . سیستم اطلاعات دیجیتالی جدید یک تغییر مکان عمده در پارادیگم فرایند انتقال اطلاعاتی ایجاد کرده است (دیچاتلتس ،1997).

 

  نقش تغییر عنوان کتابدار از کتابدار به کتابدار دیجیتالی :

        یک کتابدار در آینده چه نقشی خواهد داشت ؟ این به آن معنی است که به کتابخانه به عنوان یک موسسه ننگریم باید به اینترنت بعنوان یک ابزار قدرتمند درجهان اطلاعات نگریست . قصد بر این است که بصورت غیر متمرکز و بصورت ارتباط از راه دور روی آن کار شود تا کتابخانه های مجازی با افزایش وسیعی در این رشته و تنوع منابع اطلاعات دیجیتالی مواجه شوند .

        در این عمارت الکترونیکی کارکردن در بیس قرار داد گونه برای انواع مختلف سازمانها ، ارتباط با پایگاههای اطلاعاتی تعاونی و فایل های اطلاعاتی پیوسته عمل مهمی است (ویلسن ،1995) .

        در این تسلسل شناختی کتابداران به عنوان کارکنان دائمی پیوسته وجود خواهند داشت ، حمایت از شهروندان / کارکنان بوسیله فروش خدمات انجام می گردد . یافتن سریع اطلاعات مربوطه نسبت به رقبا ، سریعتر از یک کارمند غیر اطلاعاتی می تواند صورت گیرد و در بیس دانش ارشدیت بقاء پیدا می نماید . تا نسبت به شبکه ها و منابع اطلاعاتی دیجیتالی موجود در آنها . ما اغلب واژه هایی را برای توصیف این نقش ها داریم : کتابدار دیجیتال ، حرفه اطلاعات دیجیتال ، سیبرارین و واسطه اطلاعاتی .

        دید مختلفی از آینده ممکن است برای اشخاص پیدا شود که کتابخانه دیجیتالی بیشتر شبیه یک انبار دانش می باشد ، جایی که سیستم های پیچیده و حرفه ای از تخصص نقش حمایتی در دسترسی به اطلاعات دارد و بعنوان یک میانجی در یک تنوع از دیجیتال و منابع دیگر عمل می نماید (کاونی و کلیولند ، 1998) .

        همچنین در این فرایند مشکل می نماید که تعریف نمائیم چه نقشی از کتابدار دیجیتال است که در شرایط طولانی ، چیزهای زیادی را برای ما روشن خواهد کرد . و این به آسانی قابل فهم می باشد اما هدف نهایی عینا دسترسی آسان به اطلاعات دیجیتال در اسرع وقت نیست بلکه خواستن ضروریات نشر الکترونیکی اضافی برای کاربران می باشد و ایجاد و توسعه کانالهای دانش دیجیتالی ، منابع دانش دیجیتالی است که اجازه می دهد انرژی بین سهامداران بصورت دو طرفه تغییر ایجاد کند و قلمرو دانش دیجیتالی را غنی سازی کند .

 

عنوان به انگلیسی:

 The role of a digital librarian in the management of digital information system(DIS)

 

نوشته:V.Sreenivasulu

مترجم: فرض الله عزیزی

 

برگرفته از سایت: http://www.emerald-library.com

ماخذ از نشریه: The electronic library vol.18 no.1 2000 . pp.12-20

 

        

 

ساخت و ایجاد وب سایتهای سواد علمی

نوشته : ویکتوریا ولبرن ، براین کانار

مترجم : فرض الله عزیزی

 

مقدمه :

        تعریف های مختلفی از سواد علمی در سالهای اخیر بدست آمده است . این مقاله چندین چیز را بررسی می نماید ، تاکید مقاله بیشتر روی کمک به آنهایی است که می توانند به کتابداران در ارزیابی وب سایتها وساختن وب سایتهای علمی کمک نمایند .

        دو تعریف از میان این همه تعریف قابل اعتمادتر می باشد که یکی از آنها در باره سواد علمی اجتمایی می باشد (میلر1998) و دیگری در باره سواد  اطلاعات علمی (شاپیرو ، هوگز 1996) در این میان ما در تکامل ، ارزیابی و سازماندهی وب سایتها ملاکی را ارائه نموده ایم مثلا چندین سایت در شناخت صداهای اقیانوسی و جود دارند که در باره کاربرد صداها و به تصویر کشاندن این فرایند بحث می نمایند .

 

تعریف سواد علمی

        سواد علمی چیست ؟  آیا ما دارای سواد علمی یا فاقد آن هستیم ؟ چگونه سواد علمی اندازه گیری می شود؟ چگونه در مورد آن فکر شده است ؟

        مطالعه بحث های موضوعی اخیر ، غالبا جوابهای زیادی را برای آدمی بدست می دهد اگر چه در این مورد مقالاتی وجود دارد .

        در اینجا بنظر می رسد که توافقی در سواد علمی که مطلوب و مهم است با استثناعات پایین ایجاد شده باشد . همچنین موافق این جریانیم که افراد غیر دانشمند فاقد سواد علمی هستند (اهلرز 1998، ماینچین1999) یکی از بهترین بحث ها در این مورد از جان میلر (1998) می باشد وی مناطقی را شامل (سواد علمی) می داند که به مقدار کافی در آنجا امکانات وجود دارد" میتواند کمی شک بر انگیزباشد چرا که سطوح جاری سواد علمی اجتمایی خیلی پایینتر می باشد" نکته های زیادی در خارج از این بحث است که خود دانشمندان اغلب در فهم پایه از اصول علمی و در محدوده خاصشان در اشتباه هستند(پول 1991) بهر حال چه هنگامی ما از پیچیدگی راه و به تعریفات و تحلیلات و توافقات نهایی (در باره سواد علمی) دسترسی پیدا می نماییم.

        افرادی سعی نموده اند سواد علمی را تعریف نمایند و فهرستهایی را از واقعیت های اساسی که شخص باید سواد علمی داشته باشد را ارائه نموده اند .(رایمو 1998، ترفیل1996) پاول دهارت هارد (1998) بحث های زیادی را در باره ریشه های فرهنگی سواد علمی ارائه نموده اند در پایان او همچنین فهرستی از این بحث ها را در واقعیت های اساسی پیشنهاد می نماید . در عوض هارد فهرستی از رفتارهایی که بعنوان رهنمودهایی برای تفسیر اصول علمی / فنی در نظر گرفته شده را تقدیم می نماید کسان دیگری روی موفقیت رفتار اطلاع یابی تاکید دارند(ساپ1992) "آگاهی علمی" (دولین 1998) روشهای شناخت علمی (ماینچین 1999) .

        تمرکز برنامه مطالعات آموزش علمی زنان در دانشگاه ایالتی پورت لند سعی دارد تا بصورت حرفه ای تعریفی را در جستجوی اینکه دیگران چه پیشنهادی داشته اند و روی کدام عنصرهایی توافق دارند ارائه نماید . یک مقاله حرفه ای شگفت انگیز نتیجه فرایندموجود در وب سایت : http://www.horizons.pdx.edu/~fem-sci-lit می باشد.

        وب سایت دیگری که با موضوع سواد علمی گره خورده پروژه2061 سایت انجمن علمی پیشرفته امریکا می باشد http://www.project2061.org این سایت تعریف های دقیق تر متجلی می نماید و منابعی را برای آموزشگران که می خواهند سواد علمی را ارتقاء بخشند فراهم می نماید .

        جان میلر (1998 ) دیدگاه مختلفی را در اینباره دارد . ترسیم کاری شن در 1975 و کار قبلی میلر در 1983 ، سه تعریف که کوششی را در نیاز برای فهم واژگان ، مفاهیم و فرایندهای علمی است پیشنهاد می نماید .

        مطالعه دیگری که در آن تقسیم موضوعات به قسمتهای جزیی تحت عنوان کمک در تعریف های جرم شاپیرو و وشلی هوگز 1996انجام شده است . نه تنها یک تحقیق سواد علمی بلکه در سواد اطلاعاتی که بطور وسیعی تعریف شده است ، اثرشان هفت جنبه موضوعی را کشف نموده که باعث تغییر سواد ابزاری به سواد انتقادی شده است.

        در این مقاله سعی نشده که هرنوع سنتزی را در دیدگاههای ناجور بدست آوریم . به کمک این بحث ها ما به چه نتیجه ای می رسیم آیا بعضی مواقع می ترسیم وظیفه ارزیابی وب سایتها و سازماندهی لینک ها را بعهده گیریم . برای این هدف ، ما دو مقاله که در بالا به آنها اشاره شد یافته ایم(میلر1998:شاپیرو و هوگز 1996 ) که با ارزش می باشند .قبل از هر چیز ما نگاهی اجمالی به آنها برای روشن شدن موضوع ارزیابی وب سایت داریم .

 

سواد علمی اجتمایی

        بنیامین شن (1975) سواد علمی را به سه طبقه تقسیم کرده است : سواد علمی فرهنگی ، سواد علمی اجتمایی ، سواد علمی عملی .

        در مقاله سال 1998 خودش ، جان میلر تاکید روی سواد علمی اجتمایی شن دارد ، تعریف آن بعنوان "سطحی از فهم اصطلاحات علمی و ساخت های مناسبی برای فهم ماهیت دلایل رقابتی بی چون و چرا یا مباحثه" . این توانایی در ایجاد قضاوت ها یک جنبه مهم از سواد علمی اجتمایی می باشد که طبق استدلال میلر آن نکته ای از بحث است که عمدتا شامل روشنی بی چون و چرای علمی و فنی میگردد .

        اما این سواد عینا شامل  چه چیزی می گردد؟ برطبق نظر میلر سواد علمی اجتمایی نیازمند :

1. واژگانی از ساخته های پایه علمی
2. یک فهم از فرایند یا ذات تحقیق علمی
3. سطوحی از فهم علمی و فنی در تماس با افراد و جامعه می باشد .

بوسیله اندازه گیری این سه عنصر که ممکن است سطحی از سواد علمی اجتمایی در یک گروه معین را بر آورده نماید. نتیجتا این سه عنصر ابزارهای سودمندی را برای تحلیل و طبقه بندی وب سایتهای علمی حاصل می نماید .

 

سواد اطلاعات علمی

        چنانچه همراه سواد علمی ، سواد اطلاعاتی به چند طریق تعریف شده است . در این مقاله ما استفاده خواهیم کرد از تعریف شاپیرو و هوگز 1996 و برای نیازهای شخصیمان آنرا می پذیریم این نویسندگان در جامعه اطلاعاتی امروزی رقابت می نمایند و سواد اطلاعاتی باید شامل توانایی "دسترسی به اطلاعات" و توانایی تضمین در بازتاب انتقادی در ذات اطلاعات به خود و جامعه اشان ، فرهنگ و حتی مفهوم فلسفی و انجام آن می باشد .

        در این مقاله پیشنهادات زیادی ارائه شده است . ما دوست داریم پیشنهاد کنیم یک تعریف از سواد اطلاعات علمی مناسب را اما کوشش در توانایی دسترسی به اطلاعات علمی بصورت طبیعی و تحلیل آن بطور انتقادی . شاپیرو و هوگز در تعریفشان به هفت بعد از سواد اطلاعاتی رسیده اند که شامل (سواد ابزاری ، سواد ساختار اجتمایی ، سواد تحقیقی ، سواد نشر ، سوادفنی لازم و سواد انتقادی) می شود . ما بدنبال این مدل از سواد هستیم اما برای آن محدودیت داریم که شامل فقط اطلاعات مربوط در آن علوم می شود .

        گذشته از این هفت بعد ، ما روی سه بعد اولی بحث می نمائیم این سه بعد عبارتند از :

1. سواد ابزاری : توانایی استفاده از " فهم آن شکل ، قالب ، محل و دسترسی به روشهای منابع اطلاعاتی " می باشد . در این علوم این شامل دانش و خدمات نمایه سازی و چکیده نویسی ویژه و انواع قالبهای انتشاراتی علمی از قبیل مقالات تحقیقی ، مرور مقالات ، خلاصه کنفرانسها ، گزارشهای فنی و غیره .
2. سواد در منابع : توانایی فهم ، شکل ، قالب ، محل و دسترسی به روشهای منابع اطلاعاتی در علوم که شامل دانش خدمات نمایه سازی و چکیده نویسی و انواع قالبهای انتشارات علمی خاص ، از قبیل مقالات تحقیقی ، مرور مقالات خلاصه های کنفرانس ها ، گزارش های فنی و غیره .
3. سواد ساختار اجتمایی : فهمی از چگونگی اطلات می باشد که واقع شده بصورت اجتمایی و بطور مناسب تولید شده در زندگی گروهها از قبیل دانشگاهها ، کتابخانه ها ، جوامع تحقیقی . این اطلاعات علمی پوشش می دهد فهم دقیق رسمی و غیر رسمی انتقادی و چگونگی ارتباط آن با فرایند علمی ، روشهایی برای اطلاعات علمی ، اطلاعات ، و دانش ، اختلاف بین انتشارات عمومی و علمی.

        اگر چه ممکن است شما یقین حاصل کنید که این سه بعد از سواد اطلاعات علمی سه ابزار در ارزیابی جعبه ابزار و ب سایتهایمان خواهد بود ولی ما حالا منابع مناسبی برای جستجوی وب سایتهای واقعی در اختیار داریم .

ارزیابی وب سایتهای علمی

        اجازه دهید به شما بگویم در ساخت وب سایت وظیفه تعهد گونه ای دارید که در آن بتوانید مثلا موضوع گرافهای صداهای اقیانوسی را ایجاد نمایید . سایتهای زیادی در این موضوع وجود دارد و مشکلاتی برای شناخت آن و عدم شناخت آن هست . قبلا آن تصمیمات گرفته شده و پیچیدگیهای بعدی در چگونگی لینک ها باید سازماندهی شود در بهترین نوع کمک به مراجعین در یافتن انواع اطلاعاتی که آنها در جستجوی آن هستند .

        یک نگرش برای ای مشکل کار با 6 ابزار توسعه یافته در بخش قبلی می باشد . به منظور ارزیابی وب سایت ها ، آنها بصورت مجدد شش سوال را فرموله می نمایند :

1. آیا سایت کمک میکند تا واژگانی را در آن موضوع بسازیم؟
2. آیا سایت کمک میکند یک فهم ازفرایند های علمی که شامل آن موضوع می باشد ایجاد نماییم؟
3. آیا سایت کمک می کند درک مناسبی از انجام آن موضوع در اجتماع داشته باشیم؟
4. آیا سایت مورد بحث ابزار سخت افزاری و نرم افزاری را که در زمینه تحقیق موضوعی کاربرد دارد در خود گنجانده است یا نه؟
5. آیا سایت کمک می نماید یک درک از چگونگی منابع مناسب برای آن موضوع قابل دسترس و سازمانیافته ایجاد نماییم ؟
6. آیا سایت کمک می نماید درک بهتری از مفهوم اجتمایی آثار علمی انجام شده داشته باشیم؟

        هر کدام از این سوالات ممکن است وابستگی بیشتر یا کمتری در ایجاد وب سایت داشته باشد .

        ما می توانیم حالا تغییر دهیم وب سایت و همان خط مشی جستجو را که بوسیله این نوع از ارزیابی شکل گرفته اند .

Science Friday kid connection ارتباطات علمی با بچه ها در روز جمعه

        هر جمعه بخش گفتار ملی ، رادیوی ملی روی علم تاکید می نماید بخش گفتار ملی یک وب سایت علمی تحت عنوان ارتباط با بچه ها در روز جمعه ایجاد نموده است

http://www.sciencefriday.com/kids/   اجازه دهید تا در یکی از صفحات آرشیو شده در این سایت ببینیم چگونه از 6 ناحیه از سواد علمیمان بصورت عالی حمایت می کنیم . http://sciencefriday.com/pages/1998/jun/ho   اگر این لینک را دنبال نمایید با اسکرول پایین بیایید تا دو سوم برنامه متوجه این فرایند می شوید .

        وب سایتهای طراحی شده برای کودکان میتواند مکانهای عالی برای شروع آموزش در باره یک موضوع باشد آنها کوشش می نمایند تا در مفاهیم پایه و شرح آن مفاهیم بطور آزادانه عمل نمایند . صفحه علمی سایت جمعه در اوشنوگرافی (اقیانوس شناسی)  صدایی این مزیت را دارد . آن همچنین در دو تا از 6 ناحیه تحقیق می باشد . بوسیله پیشنهاد و تجربه ای که می تواند به آسانی و بدون ابزار به آن فرایند کمک نماید تا فهمی از فرایند های علمی پایه و در فایل شنیداری این برنامه رادیویی ایجاد نماییم ، آن به شنوندگان یک درک بهتر از مفهوم انجام کار را در اوشنوگرافی صدایی را می دهد.

گرماسنجی اقلیم اقیانوسی آکوستیک

    پروژه گرماسنجی اقلیم اقیانوسی آکوستیک یک مطالعه عملیاتی شکل گرفته بوسیله دانشگاه کالیفرنیا می باشد که یک برنامه خط مشی دار در توسعه و تحقیق محیطی را ایجاد نموده است .این پروژه تاکید دارد روی دو ناحیه اصلی از تحقیق اقلیم جهانی بعنوان منعکس کننده در حرارت اقیانوسی و تاثیرات صداهای ایجاد شده توسط انسان روی جانوران دریایی . از زمانی که این پروژه تاکید دارد روی دو ناحیه اصلی از تحقیق ایجاد شده توسط انسان روی جانوران دریایی . از زمانی که این پروژه بطور مستقیم روی تحقیقات تاثیر گذاشته ، عجیب نیست که وب سایتشان بویژه در ناحیه دوم مورد نظر ما قویا در ایجاد یک فهم از فرایندهای علمی در پی این موضوع مورد بحث هستند .

        یک مثال در این مورد این است که در این بخش از اقلیم جایی که تحقیق انجام گرفته بصورت اصطلاحات غیر فنی شرح داده شده است . این ایده بنیادی از گرماسنجی اقلیم اقیانوسی بسادگی در سایت مورد نظر شرح داده شده است .

انتقال سریع صدا در آب گرم نسبت به آب سرد زمان انتقال یک سیگنال صدا از یک منبع نزدیک آلاسکا کاهش خواهد یافت اگر دمای اقیانوسی بالا رود و افزایش خواهد یافت اگر دمای اقیانوسی پایین بیاید و سرد شود همچنین این سایت از این نظر با ارزش است که در ایجاد یک فهم از چگونگی ارتباط منابع سازمانیافته و قابل دسترس کمک کرده است در صفحه اصلی این سایت لینک هایی را پیشنهاد نموده برای گرماسنجی فهرست های منتشره در اقلیم اقیانوسی آکوستیک ، در این صفحات ، انتشارات ادغام شده در انواعی از انتشارات از قبیل چکیده های کنفرانسها ، مقالات تحقیقی ، گزارشهای منتشر نشده و غیره . این یک ایده از قالبهای مختلف در تحقیقات انجام شده در آن ناحیه از سنجش صداهای اقیانوسی به استفاده کنندگان می دهد .

جامعه آکوستیک آمریکا

        در پایان ، ما جستجو می نماییم هو پیجی راتحت عنوان جامعه آکوستیک آمریکا http://asa.aip.org/. قدرت اصلی این سایت دسترسی نمودن و فراهم نمودن منابع پیوسته ای از قبیل مقالات مجلات journal of the acoustical society of America    کتابها ، نوارهای ویدیویی ، لوح های فشرده و چکیده های کنفرانسها ، تعدادی از این منابع بطور مستقیم سایتهای صدا شناسی اقیانوسی را مورد بحث قرار میدهند و عده ای دیگر کمک نمایند تا در توسعه مفهوم علم صداشناسی در ارتباط با گرافهای صدایی اقیانوسی کمک نمایند . خصوصا و در یک آن ما این سایت را سودمند تشخیص داده ایم و سه مورد از 6 ناحیه مورد بحث را انتخاب کرده ایم : آن به ایجاد یک فهم از فرایندهای علمی ، یک فهم از انجام گرافهای اقیانوسی صدایی در جامعه و یک فهم از مفهوم اجتمایی در تحقیق انجام شده کمک می نماید .

        دادن مثالی عینی در این مورد(انجام موضوعی در جامعه) و توانایی جستجو و ویرایش پیوسته از یک مقاله فراهم شده در یک متینگ اجتمایی تحت : http://www.acoustics.org/137th/sagen.htmlاین مقاله شروع می شود با تغییرات اقلیمی در دهه های آینده ... فشارهای بالقوه جدی اقتصادی بمنظور توسعه بعدی اقتصاد هم در صنعت و هم در کشورهای توسعه یافته ...

 

خلاصه 

        تمامی این سه سایت در فراهم نمودن مشمولیت علمی که گرافهای اقیانوسی صدایی را شامل گشته مناسبت دارند دو تا از آنها در بحث مفهوم اجتمایی علم قوی هستند که یکی از آنها اطلاعاتی را در انجام فرایندهای علمی در جامعه ایجاد می نماید و دیگری چگونگی استفاده از منابع گرافهای اقیانوسی صدایی را که دارای نظم خاصی هستند نشان می دهد . این سایت ها در توسعه واژگان یا بحث ابزارهای تحقیقی در موضوعشان قوی نیستند.

 

نوشته : ویکتوریا ولبرن ، براین کانار

مترجم : فرض الله عزیزی

   

عنوان مقاله به انگلیسی : building websites for science litracy

 

برگرفته از سایت :http://www.library.ucsb.edu/ist/00-winter/article2.html   

 

 

مزاياي سواد اطلاعاتي

 

نويسنده : فرض الله عزيزي

سواد اطلاعاتي چيست؟
        اصطلاح سواد اطلاعاتي بعضي اوقات ترجيحا به عنوان اطلاعات مناسب و بطور عموم به عنوان توانايي دسترسي ، ارزيابي ، سازماندهي واستفاده از اطلاعات در يك تنوع از منابع تعريف شده است براي اينكه كسي داراي سواد اطلاعاتي گردد بايد چگونگي وضوح يك موضوع يا ناحيه اي از دستورالعملهاي مورد نياز را بشناسد. انتخاب اصطلاحات مناسبي را براي روشني مفهوم يا موضوع  مطابق دستورالعمل يك خط مشي جستجو انتخاب كند كه منابع مختلف اطلاعاتي و روشهاي متنوعي كه اطلاعات را سازماندهي مي نمايد فرموله كند.

 

        تسلط به سواد اطلاعاتي به معناي واقعي آن مي تواند بستر لازم براي توانمند سازي پ‍ژوهشگران را در برنامه ريزي بهتر براي مديريت فرايند پژوهش و دسترسي به اطلاعات مناسب براي هر مرحله از كار و نهايتا توليد دانش جديد بوجود آورد . ايجاد انگيزه و جرات دست زدن به فعاليتهاي پژوهشي از ديگر مزاياي سواد اطلاعاتي است و به اطمينان مي توان گفت كه بين سطح سواد اطلاعاتي در يك جامعه و ميزان رشد دانش در آن جامعه رابطه مستقيم دارد .

 

كاربرد سواد اطلاعاتي و مهارت در آن

        ايده سواد اطلاعاتي بطور گسترده به عنوان توانايي تشخيص اطلاعاتي و شناسايي ، ارزيابي و استفاده اطلاعات بصورت موثر كه در ارتباط با رشد بخش هاي آموزشي در چند سال مي باشد بيان شده است ، در حاليكه در محيط كار كارفرماها و مديران احتمالا بيشتر در مورد نياز به مهارت رايانه و فن آوري اطلاعات توجه نموده اند . به محض اينكه فن آوري اطلاعات يكپارچه و كاربر دوست مي شود احتمالا به سوالاتي در مورد اينكه افراد چگونه با هم در ارتباط متقابل بوده و كاربرد اطلاعاتي را كه فن آوري در اختيار آنها قرار مي دهد معطوف خواهد شد . در سازمانهايي كه كاربران به كشمكش با فن آوري اطلاعات ادامه مي دهند و نياز سالانه براي تصميم گيري ها ، حل مشكلات ، تحقيقات و پيشنهادات وجود دارد كارمندان به توانايي رفتار با اطلاعاتي كه به تنهايي بعنوان اهميت اوليه مي باشد نياز دارد .

 

كاربرد سواد اطلاعاتي در مهارت هاي پيشرفته

        سواد اطلاعاتي به مهارتهاي فناوري اطلاعات وابسته است . فرد باسواد از نظر فناوري اطلاعات قادر است تا رايانه ها ، نرم افزارهاي كاربردي ، پايگاههاي داده و فناوريهاي ديگر را براي انجام امور گوناگون مربوط به تحصيل ، حرفه و امور شخصي خود به كار گيرد . بنابراين افرادي مايل هستند تا به سواد اطلاعاتي دست يابند بايد مهارتهاي تكنولوژيكي مربوطه را كسب كنند .

        گزارش سال 1999 انجمن ملي اطلاعات در مورد تفاوت دو واژه فوق الذكر به شرح زير مي باشد . سواد اطلاعاتي شامل محتوا ، ارتباطات ، تجزيه و تحليل ،‌ جستجوي اطلاعات و ارزشيابي آن مي باشد در صورتي كه فناوري اطلاعات بسيار فراتر از مفهوم سواد رايانه اي است و به فهم عميق و رو به افزايش فناوري و استفاده  ماهرانه از آن مي پردازد . سواد اطلاعاتي آغازگر ، حافظ و توسعه دهنده يادگيري مادام العمراست از طريق قابليتهايي كه فناوريها فراهم كرده اند .

 

تاثيرات سواد اطلاعاتي روي نگرشهاي دانشجويي

        دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد اطلاعات را به خوبي بازشناسي مي كند و به صورت مركزي با ديدگاهها و چالشهاي روزمره و حياتي برخورد مي نمايد ، اين دانشجو مي داند چه موقع اطلاعات را در ماوراي دانش شخصيش جستجو نمايد يا به چه نحو سوالات را طرح نمايد كه وي را به اطلاعات مناسب رهنمون نمايد و كجا آن اطلاعات را جستجو نمايد چنين دانشجويي مي داند چگونه تنوع منابع و قالبها را به منظور بهتر قرار دادن اطلاعات به منظور بحث در باره يك نياز خاص جستجو نمايد . او اطلاعات را بصورت انتقادي و كارآمد ارزيابي مي نمايد و از اطلاعات به طور دقيق و خلاق استفاده مي نمايد .

 

استفاده از سواد اطلاعاتي بوسيله اساتيد و مديران

        اساتيد و مديران از فناوريهاي رايانه اي و اطلاعاتي براي بهبودي نقششان در فرايند آموزش استفاده مي نمايند . در اين زمينه چندين مثال در ذيل مي آيد :

-    استفاده از ابزارهاي رايانه اي براي ثبت و نگه داري ساده و موثر اطلاعات در وظايف مديران  ، كمك به رفتارشان در اوقات فراغت براي آموزش يا توسعه شغليشان .

-    خروج از انزوا بوسيله استفاده از قابليت هايي نظير پست الكترونيكي و اينترنت براي ارتباط با همكاران ، والدين و جهان خارج .

-    افزايش فعاليتهاي توسعه شغلي بوسيله رشته هايي كه از طريق آموزش از راه دور انجام مي شود و دسترسي به تحقيقات آموزشي و دسترسي منابع كلاسي پلان هاي درسي و غيره .

 

منابع و ماخذ:

1.  فتاحي ، رحمت الله ، سواد اطلاعاتي  و بهسازي رفتار اطلاع يابي پژوهشگران : ضرورت ادغام سواد اطلاعاتي در فرايند پژوهش و توليد(http://web.um.ac.ir/~fattahi/information%20literacy.htm)

2.  بروس ، كريستين سوزان ، مترجم : حسن صياميان ، تجربيات سواد اطلاعاتي در محيط كار(1)(http://www.irandoc.ac.ir/date/e-j/vol5/siamian.htm)

3.     زماني ، عشرت ، استانداردهاي سواد اطلاعاتي(http://www.irandoc.ac.ir/etela-at/19/19-1-2-6.htm)

4.  انجمن كتابداران آموزشگاهي ، مترجم: فرض الله عزيزي ، آموزش استانداردهاي سواد اطلاعاتي به دانشجو : شاخص ها و استانداردها (http://www.farzollah.blogfa.com/8411.aspx)

 

 

آموزش سواد اطلاعاتی اینترنتی : یک ارزیابی انتقادی

نوشته : میخائیل اوسولیوان

مترجم : فرض الله عزیزی

 

وابستگی اینترنتی

        یکی از مزیت های اینترنت میزان اطلاعات موجود در آن می باشد. هنگامی که یک جستجوی اینترنتی دریک موضوع انجام می شود هزاران سایت در ارتباط با آن موضوع در مقابل ما قرار می گیرد ، بنابراین یک فرد بطور غالب اطلاعات نا محدودی در اختیار خواهد داشت.

        به عنوان مثال در این توضیح دانش آموزان دبیرستانی تصور می نمایند که اینترنت یک منبع قطعی برای هدایت تحقیقاتیشان می باشد . بهرحال در این جویبار (اینترنت) در آموزشکده ها به مثابه سوپربزرگراههای اطلاعاتی می باشد تا آنها را در سطح کلاس درس به بعنوان یک ابزار آموزشی کمک وهدایت نماید.

        معلمین و کتابداران با یک وضعیت دشوار در رابطه با استفاده از اینترنت در کلاسهای درس  بعنوان یک ابزار تحقیقی مواجه اند در نتیجه مدرکی در دست است که معلمین دبیرستان متوجه شده اند که دانش آموزان شیفته اینترنت هستند . کدام موضوع جستجو اهمیت دارد مهم نیست بلکه مهم اینست که دانش آموزان متقاعد شده اند که می توانند آن موضوع را در اینترنت بیابند .

        چه چیزی باعث جذابیت اینترنت برای دانش آموزان دبیرستانی گشته است ؟ چرا آنها ازمنابع دیگر غافل شده اند ؟

        مقالات اخیر در سایت های ادب وهنر همه مثالهایی هستند از روشهایی که دانش آموزان وابستگی بیشتری به اینترنت بعنوان منبع منحصر بفرد اطلاعات پیدا کرده اند زمانیکه دانش آموزان در این فناوری مهارت پیدا کردند تازه می فهمند که دارای کمبودهایی هستند و تا هنگامی که در خط مشی های تحقیقات بصورت موثر رشد نکنند ودر اطلاعات اینترنتی قضاوت نکنند آرام نمی گیرند .

        مشاهدات فردی دانش آموزان نشان از این دارد که آنها از اینترنت وسایتهای پذیرفته شده ادبی استفاده  می نماید . در این مقاله طراحی ، توسعه و تحلیل نتایج را از یک واحد سواد اطلاعات اینترنتی را مورد بحث قرار می دهیم .

آیا این وضعیت دشوار قابل اعتماد می باشد؟

        درک این حقیقت که اینترنت دسترسی آسان به اطلاعات منظم و وسیع را فراهم نماید یک انگیزه قوی در دانش آموزان به منظور به کار گیری اینترنت در انجام وهدایت تحقیقاتشان ایجاد می نماید . بهرحال این توانایی مجزا می نماید اطلاعات مناسب را از اطلاعات نامناسب دراینترنت که یک وظیفه پیچیده می باشد . در حدود یک سال پیش ما درگیر یک سناریوی تحقیقاتی اینترنتی در سطح دبیرستان شدیم . یکی از آن دانش آموزان در کلاس مطالعات اجتمایی از اینترنت برای پیدا کردن اطلاعاتی در موضوع Capital Punishment استفاده نمود . او در یک سایت نقل قولهایی را در باره مجازات مرگ سوپر م کارت جاستیس ویلیام برن و پادشاه کورتا اسکات پیدا کرد .

        از زمانیکه ارجاع کتابشناسی (در استفاده از سایتها) لازم شد ،این دانش آموز درخواست کمک نموده تا نویسندگان(طراحان) این وب سایت مشخص شوند .

        مشخص نمودن یک نویسنده خاص یا یک منبع از وب سایتهای کامل می تواند مشکل باشد ولی غیر ممکن نیست . بعد از تعیین مسیر برای این دانش آموز و جستجوی صفحات نمایش به چند دلیل ارتباط با یک home page(هوم پیج) لازم شد تا ما قادر باشیم منبع اطلاعات را تعیین نماییم . ما راهی را برای جستجوی capital punishment کشف کردیم . این دانش آموز به اندازه کافی باهوش بود تا بگوید او اطلاعات قابل اطمینان در اختیار نداشته و خودش این اطلاعات را بدست آورده است . بهرحال دانش آموزان زیادی هستند که کورکورانه اطلاعاتی را که در اینترنت می یابند آنرا به عنوان قسمتی از مقاله تحقیقی یا پروژه چند رسانه ای پذیرفته و مورد استفاده قرار می دهند .

آموزش مهارتهای سواد اطلاعاتی بوسیله ارزیابی اینترنت

        برای نشان دادن فقدان درک کیفیت اطلاعات اینترنت، ما در پی توسعه و تکامل واحدی تحت عنوان واحد سواد اطلاعاتی اینترنت در طی یک دوره 3 روزه بر آمدیم تا تفکر انتقادی را در دانش آموزان در استفاده از اینترنت بهبود بخشیم . مشاهدات و تحقیقات ما نشان داد که یک درک ساده و بی تکف در دانش آموزان نسبت به محتوا ، ساختار و انواع اطلاعات اینترنتی بوجود آمده است .

        پذیرش چشم بسته اطلاعات اینترنت بوسیله عده ای از دانش آموزان یکی ازدلایل انتقادی است که چرا دانش آموزان به مهارتهای سواد اطلاعاتی نیاز دارند . سواد اطلاعاتی دانش آموزان را آماده می کند تا دانش و مهارتهای لازم را بطور مناسب و موثر برای دسترسی به اطلاعات کسب نمایند .

        تا بطور دقیق اطلاعاتی را که آنها از هر منبعی دریافت کرده اند بصورت خاص مورد ارزیابی قراردهند. واحد سواد اطلاعات اینترنتی که مارا در چنین سطحی از مطالعات اجتمایی در سطح دبیرستان هدایت می نماید می تواند به آسانی برای هر ناحیه موضوعی مورد پذیرش قرار گیرد . اولا ما به دانش آموزان یاد می دهیم ساختار و اصطلاح شناسی سازمانیافته را در اینترنت و اینکه چگونه URL هارا آماده کنند و مثالهایی از پیش تعیین شده وب سایتهای غیرقابل اعتماد را ترجمه و موشکافی نمایند .

        درک اینکه ساختار یک URL چگونه می باشد ، هرکدام از ابزارهای آماده شده شامل چه چیزهایی می شود ، روشی برای شروع ارزیابی یک سایت اینترنت می باشد . دانش آموزان نیاز دارند پسوندهای یک دومین که شامل com . ، org. ، gov. ، edu. و غیره می باشد بفهمند . بهرحال قضاوت کردن در باره یک سایت اینترنتی بوسیله دومین و پسوندش کافی نیست . باید قضاوت را بعهده خود دانش آموزان گذاشت که اطلاعات خوب را از اطلاعات بد تشخیص دهند . در حقیقت یک استاد از دانشگاه مهندسی شمال غربی نظریه هایی را در باره تجدید نظر در باره هولوکاست از سایت NWU.edu منتشر کرد که ما را مجبور کرده تا سوالی را در این مورد طرح نماییم و بتوانیم اطلاعاتی را از سایتهای خوب دانشگاهی در این مورد بدست آوریم .

        ثانیا ما نشان می دهیم یک ملاک ارزیابی پنج مرحله ای را که عموما بوسیله کتابداران برای ارزیابی منابع و پذیرش ارزیابی اینترنت کاربرد پیدا کرده است . این ملاک شامل دقت ، مسئولیت ، هستی ، انتشار و پوشش می گردد .  در این ملاک کاربردی ، ما سه سایت اینترنتی مختلف را ارزیابی می کنیم که همه آنها همان موضوع را مورد بحث قرار می دهند .

        هر موضوع می تواند برای اثبات و نمایش انتخاب شده باشد اما این سه وب سایت بصورت عالی راههای مختلفی را درهمان موضوع به ما نشان می دهد که دراینترنت قابل انجام شدن است . در طول روز دوم و سوم واحد سواد اینترنتی ، دانش آموزان یک موضوع را از یک لیست موضوعات علوم اجتمایی انتخاب نمودند که بطورمشترک مطالعه ای بود در باره تاریخچه جهان یا برنامه آموزشی مطالعات جهانی ، از قبیل بودائیسم ، انقلاب فرهنگی ، هستی یا حقایق انسانی . هر کدام از دانش آموزان از یکی از موتورهای جستجوی معمول در موضوع مورد نظرشان استفاده کردند . دانش آموزان برای ارزیابی وب سایتها ازورک شیت استفاده کردند که درآن ابتدا سه وب سایت لیست شده را برای نتایج جستجویشان مورد ارزیابی قرار دادند این ساختاربصورت عملی طرح ریزی شد تا نگرش مرسوم دانش آموزان دبیرستانی را برای انجام و هدایت تحقیقشان تقلید کند . درنتیجه ما مشاهده کردیم که در بیس روزانه ، دانش آموزان بطور عموم خط مشی های جستجوی کارشناسانه ای را در انجام تحقیقشان انجام نمی دهند .

        در این تغییرات طبیعی اینترنت لازم است تا دانش آموزان خط مشی هایی را بصورت موثر بیاموزند که آنها را در مواجه شدن با هر وب سایتی هدایت نماید .

 

دانش آموزان و دوگانگی اینترنت

        در نتیجه این فعالیت ، دانش آموزان این نتایج را مورد تحلیل قرار می دهند و دیدگاههایشان را در باره اینترنت بصورت خلاصه در می آورند و بعنوان جزئی از یادگیریشان قرار می دهند احساساتشان را در باره استفاده از اینترنت و بدست آوردن اطلاعات یادداشت می نمایند . به طور عموم ، این وضعیت معیارهای پیشنهادی را منعکس می کند که درآن اینترنت بصورت دوگانه اما واقعی برای تعداد زیادی از دانش آموزان دبیرستانی فراهم می شود . بعبارت دیگر، در توضیحاتشان نشان از یک شیفتگی به اطلاعات اینترنت وجود دارد . بعبارت دیگر، آنها این تغییرات را که محدودیت ها و محرومیت هایی در رابطه با تحقیقات انجام شده موثر در اینترنت وجود دارد پذیرفته اند .

        برای مثال ، دانش آموزی ارزش اینترنت را به این صورت خلاصه و جمع بندی کرده است : شما رشته وسیعی از اطلاعات دریک سایت اینترنت دراختیار دارید درحقیقت چنانچه دنبال کتابهایی هستید و مجبورید کتابهایی را پیدا نمایید و به آن رجوع نمایید در کامپیوتری که شما با آن کار می نمایید در مکانی مورد نظر کلیک می نمایید و آن را چاپ می کنید . بعلاوه اینکه شما می توانید در منزل وارد اینترنت شوید و مجبور نیستید به کتابخانه مراجعه نمایید .

        به تعبیر دیگر ، من فکر می کنم اینترنت ابزار یادگیری خوبی است . شما می توانید اطلاعاتی را که نیاز دارید به سرعت و آسانی پیدا نمایید اگر چه در این توضیحات پیشنهادی ، دسترسی به اطلاعات به عنوان مزیت عمده استفاده از اینترنت برای تحقیق مشاهده شده است . قابلیت های زیادی در اینترنت وجود دارد که نمی تواند همه اطلاعات مورد نظر ما را پوشش دهند و ممکن است با موضوع ارتباط داشته یا نداشته باشند .

        بعبارت دیگر ، یکی از محدویت های بیان شده مرسوم مشکلی است که این دانش آموزان آن را تجربه کرده اند و در ذات اینترنت وجود دارد ، اگرچه توضیح زیر متصور می شود : به طور عموم من هرگز از اینترنت استفاده نمی کنم مگر اینکه مجبور باشم برای نیازهای کلاسیم از آن استفاده نمایم . اما بنظر می رسد هر زمانی که من سعی می کنم اطلاعاتی بیابم این کار برایم غیر ممکن می شود و هیچی بدست نمی آورم و من در پایان وقتم را تلف می کنم و مجبورم از کتابخانه و منابع دیگر استفاده نمایم .

        این حقیقت که دانش آموزان فکر کنند هیچ گونه اطلاعاتی دراینترنت درارتباط با موضوعشان وجود ندارد یک گمراهی است . دانش آموز دیگری بصورت موجز به این نکته اشاره دارد : من معتقدم که اطلاعات کذب زیادی در اینترنت وجود دارد اما من نمی توانم تشخیص دهم میزان این اطلاعات کذب چقدر است و چگونه می توانم آن را بصورت مقالات تحقیقی یا اسلایدهای نمایشی به ثبت برسانم .

آموزش موثر خط مشی های تحقیق

        در اطلاعیه ای که واحد سواد اینترنتی برای دانش آموزان دبیرستانی صادر نمود اطلاعات موجود در اینترنت مشخص گردید و درهمان زمان مهارتهای تفکر انتقادی برای دانش آموزان توسعه پیدا کرد . ارائه دیدگاه مناسبی به دانش آموزان که منابع اینترنتی را بصورت انتقادی ارزیابی کرده به آنها کمک می کند که اطلاعات وسیعتری و درک مناسبتری از رشد مطلق اینترنت بدست آورند .

        در این فرایند ارزیابی وب سایت های مختلف ، دانش آموزان اطلاعات زیادی از محدودیت های اینترنت بعنوان یک ابزار تحقیقی بدست آوردند . دانش آموزان مذکور همچنین اعتقاد داشتند که نیاز به توسعه و استفاده از خط مشی های جستجوی خاص در هنگام استفاده از اینترنت لازم است . در این فرایند ارزیابی دانش آموزان یاد گرفتند که در باره انواع  اطلاعات و استفاده از وب پیج ها تفاوت قائل شوند و قضاوت کنند . بر طبق نظر دانش آموزدیگری که گفته است : من فهمیدم که اینترنت می تواند برای دسترسی به اطلاعات مفید باشد ، اگر بدانید دنبال چه چیزی هستید و چه چیزی را جستجو می کنید .

سواد اطلاعاتی : مهارتهای انتقادی

        شاید درس دیگراین باشد که این تجربه نور امیدی است تا نیاز به مهارتهای سواد اطلاعاتی را بصورت انتقادی در تمام دوران تحصیل در آموزشکده ضروری بداند . ما نمی توانیم به دانش آموزان اجازه دهیم منحصرا به اینترنت برای اطلاعاتشان وابستگی پیدا کنند . ما کوشش می کنیم و نیاز داریم تا این دانش آموزان از تنوع منابع برای تحقیقشان استفاده کنند و آنها را آگاه می سازیم که اینترنت ابزار دیگری است که می تواند به انبارمنابع بازیابی اطلاعاتشان اضافه شود . این فرایند مشخص می نماید که اینترنت بصورت مستمر بر برنامه تحصیلی آموزشکده تاثیر می گذارد این واقعیتی است که دانش آموزان به مهارتهای سواد اطلاعاتی نیاز دارند تا در عصر اطلاعات ، اطلاعات جدید را تحت کنترل خود در آورند و خبره شوند.

عنوان به انگلیسی : Teaching internet information litracy : a critical evaluation

نوشته شده توسط : by Michael Scott

مترجم : فرض الله عزیزی

برگرفته ازسایت : http://infotoday.com/MMSchool/mar00/osullivan&scott.htm

 

 

 

مزایای فناوری اطلاعات

 

نوشته : جان کوساکوسکی

مترجم : فرض الله عزیزی

 

        بیشتراز سه دهه است که رایانه ها و فناوریهای اطلاعاتی وابسته به آن به عنوان ابزارهای آموزشی برای کمک به آموزشگران تولید شده اند . امروزه رایانه هایی وجود دارند که در نزدیکی تمامی آموزشکده های ایالات متحده توصیفات متنوعی را انجام می دهند . اساتید ، مدیران آموزشکده ، مقامات دولتی و دیگران با ارزشهایی از قبیل اجرای فناوری که باید بصورت پایدار مزیت های فناوری آموزشی را ارزیابی نماید مواجه شده اند آیا شواهد و مدارکی که دلالت کند مبنی بر اینکه رایانه ها و سیستم ارتباط از راه دور پیشرفته سرمایه گذاری ارزشمندی برای آموزشگران است وجود دارد؟

        بصورت خلاصه مشاهده شده که مزیت فناوری اطلاعات دارای نتیجه بوده است. همچنین اهمیت ارزیابی تاثیرات فناوری را روی آموزش نشان داده است.

 

کاربردهای فناوری برای مهارتهای پایه

        استفاده از فناوری آموزشی بصورت تمرینی و عملی مهارتهای پایه می تواند تاثیر وسیعی روی قسمت عظیمی از داده ها و یک تاریخچه طولانی مورد استفاده داشته باشد (کولیک ، 1994) . معمولا دانشجویان در رشته هایی که از طریق رایانه آموزش داده می شود سریع و بیشتر یاد می گیرند . این نشان می دهد که این مورد در اثنای همه نواحی موضوعی ، از پیش دانشگاهی تا آموزش عالی هم بصورت منظم و هم در کلاسهای خاص آموزشی کاربرد دارد.

        استفاده تمرینی و عملی کاربرد عمومی تری نسبت به استفاده از رایانه برای آموزش در آموزش ابتدایی ، نظامی و مجموعه های آموزشی بزرگسالی دارد . فلچر و دیگران در سال 1990 گزارش کردند که در آموزش نظامی ، جایی که کوشش می شود تا بصورت کوتاه مدت و بلند مدت از رایانه برای آموزش استفاده شود باعث می شود که درآموزش زمان کمتری حدود یک سوم صرف گردد . همچنین در آموزش نظامی استفاده از رایانه برای آموزش می تواند بصورت موثر و ارزشمندتر از آموزش خصوصی باشد و سایز کلاس را کاهش یا زمان آموزش را برای نائل شدن به پیشرفتهای آموزشی معادل را افزایش دهد.

       

کاربردهای فناوری اطلاعات برای مهارتهای پیشرفته

        فناوریهای آموزشی برای آموزش بصورت کاربردی باعث شده تا در فراسوی استفاده از تمرینات پایه و نرم افزارهای عملی که حالا شامل استفاده از تولیدات چند رسانه ای پیچیده و فناوریهای شبکه پیشرفته  شود. امروزه دانشجویان از چند رسانه ایها برای یادگیری بصورت موثر و کار در پروژه های کلاسی استفاده می‌نمایند. فناوریهای جدید به دانشجویان اجازه می دهد تا کنترل بیشتری روی آموزش شخصی شان داشته و تفکر انتقادی و تحلیلی داشته و در کارها همکاری داشته باشند. این نگرش عملی کوششی در انجام آسان آموزش بوسیله فناوری جدید می‌باشد. متدهای سخنرانی سنتی اغلب منسوخ شده و دانشجویان با استادان به منظور سهولت بیشتردر آموزش همکاری می‌نمایند. دانشجویانی که غالبا اطلاعات بیشتری در باره فناوری دارند نسبت به استاد قادرند به استاد در تدریس کمک نمایند از زمانیکه این نوع نگرش آموزشی بوجود آمده و فناوریها مشمول این قاعده قرار گرفته اند در آموزش پیشرفت حاصل شده این سخت است که تاثیرات آموزشی را اندازه گیری نمائیم چون هنوز در بخشی از مدارک افزایش صورت نگرفته است برای مثال بوسیله بیالو و سیوین- کاچلا در سال 1996 پیشنهاداتی که نتیجه مثبت داشته است ارائه گردیده است . کلاسهای درس شرکت اپل و یک پروژه ده ساله که توسط دانشجویان و استادان در دو رایانه انجام شد ، یکی درآموزشکده و دیگری در خانه پیشرفتهای زیادی را در دانشجویان و بهبودی مهارتهایشان نشان داد.

     شرکت اپل گزارش می دهد که دانشجویان:

- اطلاعات را بصورت پویا و به چند شکل جستجو و آماده کرده‌اند.

- بصورت اجتماعی آگاه شدند و بیشتر دلگرم شدند.

- بصورت موثر با فرایندهای پیچیده ارتباط برقرار کردند.

- آموزشگرانی مستقل و خودجوش شدند.

- همکاری خوبی با هم داشتند.

- شناخت محدوده های مهارتیشان و سهیم شدن در تخصص

- استفاده از فناوری بصورت روتین و مناسب

کوشش دیگری توسط بودی انجام شده که تحت عنوان پروژه(گرید چهارم ایندیانا در سال 1990) نام گرفت که دانشجویان در این پروژه که از طریق رایانه های خانگی و از طریق دسترسی با مودم به آموزشکده وصل می شدند به انجام رسید که حاصل این تلاشها فرایند مثبتی شامل این موارد به دست آمد:

- افزایش در مهارتهای نوشتاری بوجود آمد.

- فهم بهتر و دید وسیع و حسابگرانه ایجاد شد.

- توانایی تعلیم به دیگران

- و حل مشکل به صورت عالیتر و کسب مهارتهای تفکر انتقادی

 

تاثیرات فناوری روی نگرشهای دانشجویی

        مطالعات بیشماری طی سالهای متمادی به انجام رسیده که بصورت خلاصه توسط بیالو و سیوین – کاچلا در سال 1996 مزیت های دیگر فناوری را گزارش می کرد که در آن دانشجویان از فناوری اطلاعات لذت می بردند و از آن استفاده می‌کردند‌. این مزیت‌ها شامل گرایش به طرف خود و به طرف آموزش بود‌. این مطالعات آشکار می کرد که دانشجویان احساس موفقیت بیشتری در آموزشکده می‌کنند و جهش بیشتری به طرف آموزش و افزایش اطمینان به خود و احترام به خود در هنگام استفاده از آموزش از طریق رایانه می‌کنند‌.

        این هنگامی صدق می‌کند که فناوری به دانشجویان اجازه می دهد تا آموزش به خود را تحت کنترل در آورند‌. آن همچنین گویای این قضیه است که در اثنای تنوعی از نواحی موضوعی و بویژه ارزش یادداشتی در هنگامی که دانشجویان در خطر فشار گروهی قرار می گیرند (یا از طرف گروه ترد می شوند) صدق می‌کند‌.

 

فناوریهای پیوسته (اینترنتی)

        اینترنت و شبکه های فناوری پیشرفته با کلاس درس تازه واردین مورد مقایسه قرار می‌گیرند‌. کوششهایی از قبیل نام گذاری روز نت (شبکه) و عدم ارتباط در ارزیابی الکترونیکی بوسیله عمل ارتباط از راه دور و اینترنت که راحتتر از آموزش از طریق کلاسهای درس در تمام کشور می‌باشد.

        اگر چه قسمت عظیمی از تاثیرات اینترنتی در کلاس درس مشاهده شده اما هنوز مطالعات موجود اخیر بصورت مثبت مشاهده و متصور نبوده است . یک مطالعه بوسیله مرکز فناوری ویژه و کاربردی در سال 1996 نشان از امتیازهای عالی در اندازه گیری مدیریت اطلاعات ، ارتباطات وایجاد ایده هایی برای گروههای تجربی با دسترسی پیوسته (اینترنتی ) نسبت به گروههای کنترل کننده با عدم دسترسی پیوسته اینترنتی بوده است‌.

        همچنین دانشجویانی که در گروههای تجربی عضویت داشته‌اند افزایش استفاده از رایانه‌ها را در چهار ناحیه که مشغول گرد‌آوری اطلاعات‌، سازماندهی اطلاعات‌، ارائه اطلاعات‌، انجام پروژه های چند رسانه‌ای و کمک در حصول اطلاعات با مهارتهای پایه را گزارش نمودند.

 

استفاده از فناوری (اطلاعات ) بوسیله اساتید و مدیران

        اساتید و مدیران از فناوریها‌ی رایانه‌ای و اطلاعاتی برای بهبودی نقش شان در فرایند آموزش استفاده می‌نمایند‌. در این زمینه چندین مثال در ذیل می‌آید:

- استفاده از ابزارهای رایانه‌ای برای ثبت و نگه داری ساده و موثر اطلاعات در وظایف مدیران‌، کمک به رفتارشان در اوقات فراغت برای آموزش یا توسعه شغلیشان

- خروج از انزوا بوسیله استفاده از قابلیت‌هایی نظیر پست الکترونیکی و اینترنت برای ارتباط با همکاران‌، والدین و جهان خارج

- افزایش فعالیتهای توسعه شغلی بوسیله رشته‌هایی که از طریق آموزش از راه دور انجام می‌شود و دسترسی به تحقیقات آموزشی و دسترسی منابع کلاسی پلان‌های درسی و غیره .

فاکتورهایی که کمک به موفقیت فناوری می نمایند:

        مزیت‌های فراوانی در فناوری آموزشی مورد مشاهده و بررسی قرار گرفته‌، اما چه فاکتورهایی کمک به موفقیت فناوری می‌نماید تا فناوری دارای مزیت گردد؟

        گلنا و ملمد در سال 1966 پیشنهاد تحلیل و بررسی فناوری و فاکتورهایی که برای موفقیت هر چه غنی تر فناوری در آموزشکده‌ها لازم است به ترتیب ذیل مورد مشاهده قرار دادند‌:

- طرح مدارک مفصلی در باره فناوری‌:

این طرح باید درجذب سرمایه و نصب ابزارها هماهنگی ایجاد کند تا در مدیریت فناوری اطلاعات پیشرفت حاصل شود این طرح باید همچنین دیدگاه روشنی را در اهداف هماهنگ فناوری اطلاعات ارائه نماید.

- آموزش از طریق استاد بصورت مداوم

        استادان باید بدانند چگونه به فناوری عمل نمایند و چگونه با آن در دوره آموزشی و تحصیلی هماهنگ شوند.

- حمایت از مدیران

        حمایت مدیریتی می تواند باعث جذب سرمایه شود یا در ساختار مجدد بصورت زمانبندی شده و فضاهای فیزیکی و محیط آموزشی جدید موثرباشد.

 

حمايت از اجتماع

      والدين‌، بازرگانان و اعضاء مي توانند از فناوري بعنوان يك فرايند پيشرفته كه شامل بيشتر فعاليتهايي كه در نزديكي آموزشكده‌ها انجام مي‌گيرد استفاده نمايند‌. همه مي‌توانند در فرايند سيم كشي(شبكه بندي اطاق‌ها و كلاس‌ها) كمك كنند و حمايت فني نمايند . والدين مي‌توانند از پست الكترونيك براي تسهيل برقراري ارتباط با استادان و مديران استفاده نمايند بازرگانان مي‌توانند به منظور كمك به دانشجويان ارشد و به منظور بر پايي كارگاهها و استفاده از پست الكترونيكي نقش حمايتي داشته باشند‌.

 

حمايت از دولت

      سرمايه كافي و خط مشي مناسب مي‌تواند كمك نمايد تا به فناوري قابل دسترس براي همه آموزشكده‌ها در يك بيس پايه اعتماد كنيم‌.

      اين فاكتورهاي پيشنهادي باعث موفقيت فناوري مي‌شوند اما ابزارهاي آموزشي در فرايند فناوري به كار گرفته شده با فرايند آموزشي بصورت بي عيب هماهنگي داشته باشند‌.

 

ارزيابي اثر فناوري

      روشهاي سنتي ارزيابي تاثيرات فناوري آموزشي مشكلات عديده‌اي را نشان مي‌دهد‌. گلنا و ملمد در سال 1996 اين موارد را بصورت مختصر بيان كردند:

- بيشترين تست‌هاي انجام شده بصورت قابل اعتماد نتايج را اندازه‌گيري نمي‌نمايند‌، اين اندازه هايي كه معمولا گزارش شده اند تست هاي سنتي از ميان چندين انتخاب صورت گرفته است. اندازه هاي جديد نيازمند توسعه مي‌باشند كه مهارتهاي سطح بالا را مي‌طلبد و تاثيرات ديگري كه اغلب بوسيله فناوري تاثير گذار بوده است ارزيابي نمايند.

- ارزيابيهاي انجام فناوري ارزيابيهاي واقعي هستند نسبت به فرايندهاي توانمند آموزشي بوسيله فناوري و نتايجي هستند كه وابستگي زيادي به كيفيت پيچيدگي فرايند آموزشي دارند‌. ابزارهاي حياتي شامل طرحهاي آموزشي محتوي و خط مشي‌هاي آموزشي هم با نرم افزار و هم با محيط كلاس درس هماهنگي دارند‌.

- ذات ديناميكي بالاي فناوري مشكل ارزيابي را بصورت مفهومي مي‌سازد‌. بوسيله مطالعات بلندمدت ارزيابي فناوري كامل شده و غالبا داراي نتيجه بوده است‌.

      در گزارش دپارتمان آموزشي و خدمات آموزشي آزمايشي ايالات متحده روشهاي جديدي از ارزيابي كه به فناوري بعنوان مفاهيمي كه مورد تحقيق و بررسي قرار گرفته نگاه مي‌كنند‌. اين روشها تاكيد دارد بصورت ايده آل نه تنها روي اين سوال كه آيا فناوري كار را انجام مي‌دهد‌؟ بلكه چطور آن اجزاء متغير فرايند آموزشي را به انجام مي رساند .

 

خلاصه

      فناوري تاثيرات مثبتي را در فرايند آموزشي درمهارت پايه و پيشرفته داشته است‌. فناوري همچنين تغيير در خود فرايند آموزشي داشته است‌. براي موثر شدن فناوري نمي‌تواند خلايي را بوجود بياورد بلكه بايد قسمتي از محيط آموزشي شود‌. اندازه‌هاي جديد ارزيابي در حال توسعه هستند كه بايد به بهتر شدن معني نقش فناوري در مفهوم وسيعش كمك نمايد.

 

 

 

عنوان به انگليسي:

 

The benefits of information technology

John kosakowski

 

برگرفته از سايت:

http://library.educationword.net/a5/a5-67.html

 

سواد اطلاعاتی برای آموزش در تمام دوران زندگی

نوشته : ویکی ای هانکوک

مترجم : فرض الله عزیزی

 

        در فراسوی مهارتهای پایه خواندن ، نوشتن و علم حساب ، شهروندان و کارکنان قرن 21 به مهارتهای تحلیلی هم نیاز دارند . ابزارهای فناورانه عصر اطلاعات – شبکه های رایانه ای ، سیستم های ارتباط از راه دور و پایگاههای اطلاعاتی بصورت بی سابقه اطلاعات را تحت شعاع قرار داده اند –  تابحال ما چقدر نسبت به وجود (این ابزارها و اطلاعات) آگاهی پیدا کرده ایم و چه موقع استفاده می نمائیم از آن و چقدر در پی یافتن آن بوده ایم ؟

        سیستم های آموزشی و موسسات باید بصورت جدی با این چالشهای عصر اطلاعات  بر خورد نمایند. که آن شامل ساختار مجدد فرایند آموزشی در استفاده از اطلاعات در جهان واقعی می باشد و تغییر نقش استاد را از فراهم کننده حقایق پیش ساخته به تسهیل کنند فعال آموزشی تبدیل می نماید و از آن بعنوان متخصصین رسانه کتابداری می توان نام برد که یاوری است برای طرح ریزی برنامه دوران تحصیلی برای استفاده موثر منابع اطلاعاتی .

 

سواد اطلاعاتی

        چند سالی است که آموزشگران با تنوعی از سواد روبرو هستند که شامل چاپ ، دیداری ، محاسباتی ، فرهنگی ، رایانه ای و علمی می شود – که اهمیت آن بیشتر در آموزش کودکان احساس می شود . هر بخشی از سواد دارای فرایندی است که بوسیله آموزشگر و به آسانی محتوای منحصر به فرد را برای یک محدوده مطالعاتی می تواند طی نماید.

هر بخشی از سواد بصورت عملی باعث انزوای دیگران می شود و هر کدام واژگان مخصوص به خودش را دارد و بصورت عرفی برای مطالعه می باشد . به عبارت دیگر سواد اطلاعاتی یک ابزار مناسب است که به آموزشگران اختیارات تام می دهد که نائل شوند به یک نگرش آموزشی در یک بیس از منابع بصورت مختصردر تعریف سواد اطلاعاتی ، توانایی منحصر بفردی در نظر گرفته شده از قبیل :

1.  تعیین یک نیاز در اطلاعات

2 . مشخص کردن و قرار دادن منابع اطلاعاتی مناسب

3.  دانستن اینکه چطور نائل شویم در دسترسی به اطلاعاتی که این منابع را در بر می گیرد 4. ارزیابی کیفیت اطلاعات حصول شده

5. سازماندهی اطلاعات

6. استفاده از اطلاعات موثر(دویل ، 1992)

برنامه های سواد اطلاعاتی تشویق می کند که تغییراتی در روشهای کار استادان و آموزشگران برای زندگی و کار در یک جامعه تمرکز یافته اطلاعاتی ضروری بنظر میرسد.

 

تغییرات در آموزش و یادگیری

        دریک محیط سواد اطلاعاتی ، دانشجویان بصورت فعال تعهد کرده اند بصورت مستقیم در فعالیتهای آموزشی استادان در یک روش پیشرفته تر تحویل دستورالعملی شرکت نمایند .

 دانشجویان درگیر فعالیتهای سواد اطلاعاتی بقرار زیر شده اند :

-         جستجوی یک رشته غنی از منابع اطلاعاتی

-         ارتباط با یک فهم از محتویات

-         سوال کردن در باره محتوای

-         استفاده از محیط ، افراد و ابزار برای آموزش

-         انعکاس آموزش شخصی شان

-         ارزیابی آموزش شخصی شان

-         قبول مسئولیت برای آموزش شخصی شان

این دانشجویان احساس خوبی در باره خودشان بعنوان آموزشگران دارند و آنها در دانشکده در باره این قبیل محتویات احساس سودایی دارند .

        استادان سعی می نمایند ایجاد کنند یک محیط اطلاعاتی را برای دانشجویانشان و در مورد گفته های آموزشیشان دید می دهند این آموزش جذب می شود و این دانش پایدار می ماند . آنها مداوما انتخاب های سختی در باره برنامه های آموزشی ، موضوعهای امتحانی ، نیازشان مجموعه اولویت ها و فرایند ملاحظات و محتویات دارند.

        آنها در فراسوی کلاسهای درسیشان منابعی را جستجو می نمایند که محیط آموزش را غنی می نماید . آنها تعهد کرده اند در فعالیتهای تشریک مساعی نمایند که توسعه حرفه ایشان وتجربیات آموزشی دانشجویان غنی می نماید . آنها در جستجوی متخصصین رسانه کتابداری برای دانشکده اشان هستند بویژه بعنوان کسی که در فرایند برنامه ریزی آموزشی تشریک مساعی می نماید .

        استادان دانشجویان را در وظایف پیچیده ای که هدفدار است در فراسوی محدودیت های کلاس درس و ارزیابی انتقادی استاد در گیر می نمایند . آنها همچنین موقعیت های تشریک مساعی را برای توسعه مهارتهای اجتماعی دانشجویان و مهارتهای حل مشکل ایجاد می نماید . آنها با تنوعی از ابزارهای آموزشی آشنایی دارند که هم شامل بیس چاپی و هم الکترونیکی می باشد و آنها دانشجویانشان را به تحرک تشویق می نمایند تا به طرف کتابهای متنی بروند هنگامی که اطلاعات و مشکلات حل شده را جستجو می نمایند .

 

منابعی برای سواد اطلاعاتی

        سواد اطلاعاتی در یک محیط از منابع آموزشی پایه پیشرفت می نماید . از قبیل محیطی که دانشجویان و استادان تصمیم می گیرند در باره منابع مناسب اطلاعات و اینکه چطور به آنها دسترسی پیدا نمایند جدای از منابع چاپی که بیشتر رسمیت یافته اند – کتابهای درسی ، دایره المعارف ها ، روزنامه ها ، مجلات – آنها از منابع فناورانه از قبیل ویدئو تایپ و ویدئو دیسک ، لوح فشرده ، ابزارهای نرم افزاری و ابزارهای مدل شبیه سازی استفاده می نمایند . آنها از شبکه های رایانه ای و ارتباطاط راه دور هم برای دسترسی به داده ها و هم مشارکت در آموزش جوامع استفاده می نمایند . آنها از فناوریهای چند رسانه ای بعنوان مواد برای گردآوری داده ها و بعنوان ابزارهای تولیدی استفاده می نمایند آنها از مراکز رسانه ای کتابخانه دانشکده شان به منظور برقراری و استفاده از این چنین منابعی استفاده می نمایند .

        به علاوه برای استفاده از منابع فناورانه آموزشگران همچنین در فراسوی دیوارهای کلاسهای درسی نائل می شوند به جوامع محلیشان برای ذخیره غنی منابع و مسئولیت های اطلاعاتی که فراهم شده بوسیله مراکز اقتصادی ، آژانس های خدماتی اجتمایی ، گروههای شهروندی و کتابخانه های عمومی و دانشگاهی . این رسانه عظیم شامل شبکه تلویزیونی کابلی ، رادیو ضبط و دیگر خدمات چاپی بین المللی و ملی و الکترونیکی می شود که هنوز در پی فراهم آوری منابع غنی دیگری برای اطلاعات می باشد .

 

 

 

***

 

مزیت های سواد اطلاعاتی

برای دانشجویان

       سواد اطلاعاتی – و برنامه های آموزشی منابع پایه که آنرا پرورش می دهد – اقدامات متقابل وابستگی به اطلاعات را ایجاد می نماید بوسیله تدریس رسمی ، جایی که دانشجویان باید تکیه کنند به ستاد برای حصول به اطلاعات به این آموزش فعال نیاز دارد . دانشجویان کنترل بیشتری روی آموزششان دارند و استاد متخصص بصورت آزاد به همه چیز واقف است و نقش ایفا می نماید . هنوز استاد نقش مهمتری در تسهیل آموزش منابع پایه ای دارد که معمولا می تواند در قالب یک مقاله ، یک فایل پاورپوینت یا وجود یک شکل. در نظر گرفتن این فرایند که مهارتهای سواد اطلاعاتی کجا و چگونه نیاز است ، آنها قابل کاربردتر در هر آموزشکده ، نمایش یا جانشینی کاری هستند .

        دانشجویان سواد اطلاعاتی مشتریان موثرتری هستند در استفاده از منابع اطلاعاتی آنها برای تعیین و تشخیص بسته های اطلاعاتی در روشهای متنوعی نیاز به آموزش دارند ، که آن بسته ها شماری از فنون را برای خدمت به شماری از علاقه مندان مورد استفاده قرار می دهند وآن در برگیرنده تنوعی از پیامهای با ارزش است . دانشجویان سواد اطلاعاتی منتقدتر هستند هنگامی که تصمیماتی در باره منابعی که مورد استفاده قرار می دهند می گیرند.

 

برای شهروندان

        شهروندانی که از سواد اطلاعاتی استفاده می نمایند می دانند چطور از اطلاعات استفاده نمایند به منظور بهره بیشتر در کار و در زندگی هر روزه اشان آنها تعیین می نمایند اطلاعات سودمند را هنگامی که تصمیماتی ازقبیل کجا فعالیتهای اقتصادی انجام دهند وچگونه انجام دهند می گیرند.

        آنها قادرند ارزیابی کنند نوارهای  خبری ، سخنرانیهای سیاسی تشخیص چه وقتی آمارها کاربرد دارند برای حمایت تنها یک جنبه از یک شماره پیچیده ، سوالات سیاسی حاضر بصورت بی سابقه پیچیدگی در مشکلات بین المللی را بوجود می آورد – که مهاجرت و " فرار مغزها " بحران دارویی و وضعیت محیطی شامل این فرایند می شود . هنگامی که آمارهای اشتباه در تمامی جنبه های یک نشریه رخ می دهد و توانایی شهروندان سواد اطلاعاتی برای تشخیص اطلاعات درست مورد غفلت قرار می گیرد .

        بنابراین که آنها ممکن است تصمیم اطلاعاتی درستی اتخاذ نمایند . این شهروندان قدر ارزش وقدرت اطلاعات را می دانند . آنها معتقدند به اطلاعات به منظور نشان دادن مشکلات و سوالات در زندگیشان ، در جوامعشان و در اجتماع نیازمندند.

        آنها می فهمند که اطلاعات به دانشی  نیاز دارد که مورد تحلیل قرار گرفته شود و مورد سوال واقع شده و در ساختار وجودی دانششان وتجربیاتشان وجود داشته باشد . آنها آموزشگران را در طول دوران زندگی سازمند کرده اند . زیرا آنها می دانند چگونه آموزش ببینند .

 

برای کارکنان

        محیط کار حاضر و آینده یک نوع کارمند جدید طلب می نماید مطالعه و توانایی حسابگری بطور سادگی کافی نیستند . در محیط بازار جهانی داده ها در یک تریلیونیم ثانیه و گیگا بیت مخابره می شوند . سیل اطلاعات باید نظم گیرد ، ارزیابی شود و به کار گرفته شود و کارکنان قادر باشند گرد آوری نمایند  سنتز نمایند و ارزیابی کنند . فقدان این مهارتها در حال حاضر سالانه بیلیونها دلار از نظر ارزش اقتصادی باعث کاهش تولید ، حوادث و از نظر کیفی باعث تولید ناچیز می گردد . کارکنان باید سواد اطلاعاتی داشته باشند .

        برای کارکنان منحصر بفرد ، محیط کار یک محل بزرگ برای تغییر وابسته به تحول می شود تعدیل سریع در تغییر محیط کاری به معنی  تغییرات شغلی و دوره ای چند حالتی خواهد بود . تعهد اولیه برای آموزش بعنوان یک فرایند نه بعنوان تولید نهایی و ایفای نقش سواد اطلاعاتی در این فرایند می باشد که کارکنان را در دیدن این تغییرات بعنوان تحول نه بعنوان ضربه توانا می نماید .

 

عنوان به زبان انگلیسی :Information litracy for lifelong learning

 

نوشته شده توسط : Vicki E .Hancock

 

مترجم : فرض الله عزیزی

 

بر گرفته از سایت :

http://www.libraryinstruction.com/information-litracy.html

 

ارتقاء سطح کیفیت در کتابخانه ها

 

نوشته : دنیس جی . ماسترز

مترجم : فرض الله عزیزی

 

ارتقاء سطح کیفیت چیست؟

        در دهه 1950 ژاپنیها از دبلیو ادوارد دمینگ که یک آمارگر و تئوریدان مدیریت بود خواستند تا به آنها کمک کند اقتصاد پس از جنگ آنها را بوسیله انجام اصول ارتقاء سطح کیفییت بهبود بخشد . کشورژاپن بصورت دراماتیکی و تجربی اقتصادش شکوفا شد . در دهه 1980 هنگامی که ایالات متحده کاهشی در سهم بازار جهانیش در مقایسه با ژاپن داشت متخصصین متوجه برنامه ارتقاء سطح کیفیفیت کروسبی نیز در توسعه تئوریهای ارتقاء سطح کیفیت دمینگ در رابطه با تجارت شدند. جوزوف جوران و فیلیپ کروسبی نیز در توسعه تئوریهای ارتقاء سطح کیفیت مدلها وابزار کمک کردند. حالا ارتقاء سطح کیفیت در تجارت ، حکومت ، ارتش ، آموزش و در سازمانهای غیر انتفایی از جمله کتابخانه ها کاربرد دارد .(جورو و بارنارد 1993).

        ارتقاء سطح کیفیت یک سیستم مداوم برای بهبودی کار و مدیریت تمرکزیافته در نیازهای مشتریان است .(جورو و بارنارد1993 ). اجزاء کلیدی ارتقاء سطح کیفیت شامل بهبودی در کار و آموزش در حین کار ، حل مشکل تیم های کاری ، روش های آماری ، اهداف بلند مدت و تفکر و شناسایی در سیستم  ، نه افراد ، بی کفایتی ها را کاهش می دهد . کتابخانه ها می توانند از ارتقاء سطح کیفیت به سه روش سود ببرند:

1. کنار زدن حصارهای دپارتمانهای داخلی

2. تعریف جدیدی از سودمندیهای خدمات کتابداری بعنوان مشتریان داخلی (کارکنان) و مشتریان خارجی (مراجعین)

3. و رسیدن به یک وضعیت در تداوم پیشرفت (جورو و بارنارد 1993)

        کتابخانه باید روی ایجاد بهترین خدمات ممکن تاکید نماید و تمایل داشته باشد تا خدمت به مراجعینش را متحول نماید . به منظور تامین میزان خدمات نیاز به تغییرات برای ساختن احساس می شود و مدیر کتابخانه باید از خود بپرسد: بازارهای درهم برهم چه هستند ؟ مراجعین چرا به این مکان وارد می شوند ؟ من چطور می توانم متوجه بازده کتابخانه ام گردم ؟ چطور ما می توانیم در حال حاضر به مراجعین که امروزه وجود دارند خدمت نمائیم ؟ (ارتقاء سطح کیفیت ،1995).ابتدا در باره مشتری اطلاعات کسب کنیم ، سپس مشکلاتشان را حل نمائیم .

 

14 قدم تا ارتقاء سطح کیفیت

        مبتنی بر اثر آقای دمینگ و والتن در سال 1986 مدیران ژاپنی و دیگران 14 قدم را برای مدیران طرح ریزی نمودند که در آن هر نو سازمانی می تواند نیاز به برنامه ارتقاء سطح کیفیت را احساس نماید :

1 ایجاد تداوم هدفی برای بهبودی تولید و خدمت . هدف نیاز به ابداعات ، سرمایه گذاری در تحقیق و آموزش استمرار بهبودی تولید و خدمت نگه داری از ابزار و وسایل ، اثاثیه  و لوازم نصبی وکمک های جدید برای تولیدات .

2. پذیرش فلسفه جدید . مدیریت باید تحمل کند دگرگونی و شروع را به منظور معتقد شدن به تولیدات و خدمات کیفی .

3. توقف وابسته شدن به بازرسی تولیدات و خدمات فقط به اندازه ای برای قادر شدن در شناسایی روشهایی برای انجام فرایند .

4 . در پایان عمل برچسب قیمت گذاری برای آگاهی تجاری کالاهایی که قیمت های پایینی دارند همیشه بالاترین کیفیت را ندارند ، انتخاب یک بیس ذخیره شده روی پیشینه بهبودی و سپس ایجاد وقبول بلند مدت آن.

5 . پیشرفت مداوم و جاویدان سیستم تولید و خدمات .پیشرفت تلاشی یکباره نیست ، مدیریت ارتباط دارد با هدایت کردن سازمان در عمل بهبودی مداوم در کیفیت و تولید .

6. آموزش و بازآموزی در سازمان . کارگران نیاز دارند بدانند چطور انجام دهند حرفه اشان  را بطور صحیح حتی اگر چه آنها نیاز دارند به آموزش مهارتهای جدید .

7 . رهبری در سازمان . رهبری شغل مدیریتی است . مدیران بطور مرتبط کشف می نمایند موانعی که پیشگیری می نماید کارکنان را ازتکبر در اینکه چه چیزی آنها انجام می دهند . این کارکنان این موانع را خواهند شناخت .

8 . غلبه بر ترس . افراد اغلب می ترسند تلافی کنند موجهای ایجاد شده را در محیط کاری . مدیران نیاز دارند ایجاد نمایند محیطی که کارگران بتوانند اظهار نظر نمایند و بحث نمایند با اطمینان .

9 . از بین بردن موانع بین کارکنان نواحی . مدیران باید تیم کاری را بوسیله کمک به کارکنان نواحی مختلف / دپارتمانهای کاری با یکدیگر ارتقاء دهند مواظب باشند تا ارتباطات داخلی متعلق به دپارتمانهایی که دلگرم می نماید تصمیم گیری کیفی عالی را .

10 . حذف شعارها ، نصایح ، و نشان ها برای نیروی کاری . استفاده از شعارها به تنهایی ، بدون باز جویی صورت گیرد در فرایندهایی از نیروی کاری که می تواند اهانت امیز باشد برای کارگران زیرا آنها می فهمند که کار بهتری می تواند انجام گیرد . مدیران نیاز دارند یادگیرند راههای درستی برای ارتقاء افراد در سازمانشان .

11 . حذف سهمیه های معدود . سهمیه ها کیفیت کار را زیاد پایین می آورد در هر شرایطی ، کارگران نیاز دارند تا انعطاف داشته باشند با مراجعین در سطوح خدماتی که مشتریان نیاز دارند .

12 . شکستن حصارهای غرور و تکبر و رسیدن بر مهارت و استادی . بر پایی بزرگداشت برای کارگران و باز خورد در باره اینکه آنها چطور کارشان را انجام می دهند .

13 . موسسه یک برنامه قوی آموزشی و باز آموزی در نظر گیرد . با شرایط ارتقاء شغلی ، توصیفات شغلی که در آن تغییراتی حاصل خواهد شد . در نتیجه مستخدمین نیاز به آموزش و باز آموزی دارند بنابراین آنها در ارتباطات شغلی و مسئولیت های شغلی موفق خواهند شد .

14 . در انجا تغییرشکل (دگردیسی) . مدیریت باید کار نماید بعنوان تیمی که 13 قدم قبلی را انجام می دهد .

 

چگونه کتابخانه ها خدمات را با ارتقاء سطح کیفیت انجام می دهند :

        کتابخانه های زیادی ارتقاء سطح کیفی را به صورت موفقیت آمیز انجام داده اند . کتابخانه کالج هاروارد ایجاد  نمود یک وظیفه قوی را که نوشته شده بو در بیانیه دیداری کتابخانه و در نظرگرفت تغییراتی که باید به منظور توسعه فرهنگ سازمانی جدید انجام می شد که در آن تغییرات طبیعی و وظایف کارمندی و مسئولیت ها در یک دوره فراگیر از تغییرات مشخص شده است . با کمک مشاورین کتابخانه هاروارد اطلاعاتی در مورد ارتقاء سطح کیفیت کسب نمود و اصول عالی خدماتی تیم کاری ، آموزش مداوم و ایجاد مهارت ، فرایند تاکیدات روی سیستمها را پیدا کرد .

        همچنین پیشرفت مداوم و همکاری در اثنای مرزهایی که بتواند کمک کند به آنها که بسازند تغییراتی که نیاز دارند .

        کتابخانه های دانشگاهی ایالت اورگان همچنین تصمیم گرفتند ارتقاء سطح کیفیت را آزمایش کنند . دو تیم کوچک ، تیم طبقه بندی (قفسه بندی) از واحد نگهداری قفسه و تیم اسناد از واحد انتشارات حکومتی با همکاری افراد ترقی خواه روی آن کار کردند . هر تیم بررسی کرد مراجعین و کارکنان را و دریافت که مقداری از انتشارات بصورت انتقادی  و توسط کارکنان ملاحظه شده و توسط مشتریان (مراجعین ) مورد نقد قرار نگرفته و بهرحال نیاز به تفکر مجددی در اصطلاحات ارتقاء سطح کیفیت احساس گردید  تیم قفسه بندی که می خواست مشکل پس افت قفسه بندی در نشان دهد ، دریافت که قفسه بندهایی که به تنهایی روی طبقه ها کار کرده اند بصورت ایزوله و نمدمالی شده هیچ تغییر یا جهشی در پیشرفت ایجاد ننموده اند استفاده از این اطلاعات باعث شد تا این تیم تدبیری بیندیشد و برای قفسه بندهایی که کار می کنند در گروههای کوچک طرح ریزی نمایند و طبقه را واگذار نمایند .

        در نتیجه افزایش در مراقبتهای گروهی انجام شد که باعث جریان جزرومدی در قفسه ها ایجاد شد و پس افت کمتری مشاهده گردید (باتچر 1993).

        سیرکین (1993) چندین روش را پیشنهاد می نماید که کتابخانه ممکن است استفاده نماید از اصول ارتقاء سطح کیفیت برای افزایش خدمات کتابخانه ای:

- ایجاد بروشورهای خدماتی و کیت های اطلاعاتی

- هدایت نمودن مراجعین در بررسی خدمات کتابخانه ای

- بهبودی نشانه ها به طور عموم و بصورت گروهی

- تغییر ساعتهای عملیاتی یا کاری

- ایجاد راحتتر برگشت مواد و منابع کتابخانه

- ساده کردن فرایند امانت گیری مواد

- استفاده قابل انعطاف در چیدن کارکنان در بخشهای مختلف کتابخانه

- همکاری با حکومت محلی

- درخواست کاتالوگ تولیدات فروشندگان

- دادن دیدگاه کامل و جدیدی به کارکنان

- ایجاد گروههای مشاوره در کتابخانه

- بهبودی قسمتهای فیزیکی کتابخانه

- پیگیری کردن انتقادات وشکایات

- توسعه یک برنامه توسعه فعال

- عمومیت بخشیدن به خدمات جدید و تغییر یافته

- توسعه مواد آموزشی برای مراجعین و کارکنان

- نشان دادن خدمات برای گروههای خاص

- پیشنهاد تحویل مدرک بصورت الکترونیکی

- پیگیری بخشنامه ها و بیانیه ها

- خوشرویی

 

چالشهای بالقوه

        زمانیکه ارتقاء سطح کیفیت بوضوح جنبه های مثبتی دارد ، پیچیدگی آن می تواند چالشهای بالقوه و خوبی داشته باشد .

جورو و بارنارد(1993) چهار مانع را برای قبول ارتقاء سطح کیفیت در کتابخانه ها مشخص نمودند :

1. واژگان:ایراداتی  به اصطلاحات از قبیل " سطح " ، "کیفیت" ، "ارتقاء " که دلالت دارد بر استانداردهای عالی که غالبا احساس نشده اند وارد شده است .

2 . تعهد:ارتقاء سطح کیفیت چند سالی است بصورت پیچیده و مورد نیاز بوسیله مدیران کتابخانه و بصورت ضروری بکار گرفته شده است .

3 . فرایند:فرهنگمان وسائلی را فراهم کرده که ما را بی حوصله می کند و ما سعی می نمائیم مشکلات را سریعا حل کنیم که فرایند ارتقاء  سطح کیفیت نتیجه معکوس دارد .

4 . حرفه ای:کارکنان حرفه ای می توانند مقاومت نمایند در مقابل  دو راهی خدمات و اعمالشان که آنها چه دریافتی از هوسهای یک نواخت مشتری دارند . "سیرکین (1993) همچنین متوجه شد که ممکن نیست تقاضا های هر شخصی رضایتبخش باشد ، انتخاب ها نیازمند به انجام شدن می باشند .

 

خلاصه:

        کتابخانه ها مکانهای ایده آلی هستند بر پیچیدگی ارتقاء سطح کیفیت .آنها سازمانهای خدماتی هستند که اهدا شده اند به مشتریان و مراجعینشان بوسیله فرموله کردن یک طرح خط مشی و بدنبال آن با یک تعهد برای بهبودی کیفی و مداوم ، مدیران کتابخانه می توانند انتقال و بهبود بخشند سازمانهایشان را . ریگس (1992) خلاصه کرد اصول یادداشتیش را در باره ارتقاء سطح کیفیت که شامل موارد زیر می باشد:

1 . ارتقاء با کیفیت :تصمیم گیریهای کتابخانه ای بعد از تحلیل های داده ای استنباط شده با ابزارهایی از قبیل چک شیت ها (ورقه های رسیدگی)، هیستوگرام ، و نمودارهای پارتو.

2 . حذف دوبازه کاری:کار کتابخانه اغلب کاریست ضروری – که بسادگی و بصورت مطمئن آنرا برای اولین بار باید انجام داد.

3 . احترام به فراد و ایده ها :کارکنان منابع ارزشمندی برای کتابخانه ها هستند و آنها باید تشویق شوند تا نشان دهند از مدیریت نمی ترسند .

4 . اختیار دادن به افراد:اعتماد به کارکنان کتابخانه برای عمل به وظیفه  و دادن مسئولیت مناسب به آنها برای تصمیم گیری های که می تواند بهبود بخشد  کیفیت  کاری که آنها انجام می دهند . در نهایت به خاطر آوردن این نکته که ارتقاء سطح کیفیت " تنگنای سریعی " نیست . که این پیچیدگی در انجام ارتقاء سطح کیفیت (تنگنا) نیازمند یک دوره دو تا سه ساله می باشد.

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

عنوان به زبان انگلیسی :

Total quality management in libraries

 

نویسنده :

By Denise G. Masters

       

     مترجم : فرض الله عزیزی

گرفته: بر

http://www.michaellorenzen.com/eric/tqm.html

 

توسعه مجموعه كتابخانه در عصر الكترونيك

نوشته : ليندا اسكامبر

مترجم : فرض الله عزيزي

 مقدمه :

        امروزه فناوريهاي الكترونيكي و توسعه مجموعه دو بحث جالب در كتابداري و علوم اطلاع رساني مي باشند . در تحليل اخير ادبي چهار روش عمده در كتابداري و علوم اطلاع رساني تعيين شده است : فزوني در دسترسي مراجعه كننده به منابع اطلاعاتي گسترش يافته كامپيوتري ، استفاده كتابخانه از شبكه ها و ارتباطات ماهواره اي ، وابستگي به منابع لوح فشرده گسترش يا فته ، و كوششهايي در فعاليتهاي مديريت مجموعه (برنان ، 1991).

        بوضوح ، مديريت مجموعه يك بحث اصولي مي باشد . دماس ديدگاه موضوعيش را به اين روش بيان مي نمايد : نشر الكترونيكي مشكلاتي را درمقابل توسعه مجموعه قرار داده كه تحت عنوان ساختار نظام يافته تعريف شده و ايجاد منابع اطلاعاتي  در كتابخانه دسترسي را فراهم كرده است . زماني كه اصول توسعه مجموعه در جهان انتشارات چاپي توسعه پيدا كرد فناوريهاي نشر جديد تغيير نيافت روشهاي تصميم گيري و رهنمودهاي گزينش ويژه بصورت مهمي بايد يكي شدن قالب هاي نشر جديد را تعيين نمايد اگر چه اغلب نوشتجات مذكور ترجيحا به كتابخانه هاي تحقيقي يا دانشگاهي ، كاربردهاي محتوايي زيادي براي همه انواع كتابخانه ها دارند اما اين بردباري روي مشكلات و راه حلهاي عملي جالب براي همه كتابخانه ها تاكيد دارد.

چالشها

        چالشهاي منابع الكترونيكي وفناوريها در فرايند توسعه مجموعه زياد به چشم مي آيند . در فراسوي وظايف مشخص معیارهایی از قبيل فرايند گزينش در مقياس بزرگي در مديريت در نظر گرفته شده و معدودي از اين معیارها شامل بودجه ، سياست ، پرسنل و فناوري می باشد مقداري از اين مشكلات بزرگ عجيب به نظر نمي رسند و بصورت بنيادي و هم زمان بودجه مجموعه هاي كتابخانه بصورت ويژه در معرض خطرقرار دارند زيرا آنها بصورت مستقيم با تعداد موقعيت هاي كاركنان يا سطح خدمات به مراجعين ارتباط ندارند . (اوترو-بويس ورت ،1993) .كتابخانه هاي دانشگاهي متوجه برخورد فناوريهاي الكترونيكي در تحقيق شده اند كه شامل افزايش تقاضا براي جستجوي توانائيهاي الكترونيكي ، تقاضاهايي براي دسترسي به متن هاي علمي مي شوند .(شريوز ،1992).

        اين محدوده هاي توسعه مجموعه بنظر مي رسد در گزينش ،فراهم آوري و همكاري بين موسساتي مشكل داشته باشند . دو تم از اين مشكلات اي بحث ها را در بر مي گيرد : تغيير و ضعيت فلسفه كتابداري از مالكيت قرار گيري منابع ذخيره شده براي ايجاد دسترسي به منابع ذخيره شده الكترونيكي ، ونياز به فكر مجدد خط مشي توسعه مجموعه هم به منظور حمايت از فلسفه جديد و هم به منظور خوب مورد بحث قرار دادن انواع جديد منابع در بيس هاي روزانه .

گزينش

        يك كتاب روز آمد شده در توسعه مجموعه كه توسط ايوانز تدوين شده در بر مي گيرد يك بخش كامل مواد الكترونيكي كه او در آن ابتدا كوشش مي نمايد اهميت نيازهاي ارزيابي را در " محيط الكترونيكي " مشخص نمايد .

        اگر چه ملاك گزينش زيادي  براي منابع الكترونيكي همان ها هستند كه شامل چاپ ، منابع الكترونيكي و مشكلات خاص مي باشد .  براي مثال ، لاگارديا و بنتلي (1992) فراهم كردند فهرستي از سوالات را براي درخواست به هنگام جستجوي منابع سي دي رام . اين سوالات ارتباط دارند با ارزشهاي مديريتي و كوششهاي مديريتي ، توانايي فروشنده و سخت افزارهاي فني و نيازمنديهاي نرم افزاري . علاوه بر اين شريفز (1992) روي موضوعات مشخص يا تگ هايي كه روي ادراك كيفيت و صحت متن هاي علمي در علوم انساني بحث مي نمايد تاكيد دارد.

فراهم آوري (سفارشات)

     كاركنان بخش  فراهم آوري (سفارشات) بصورت تجربي تغييرات غالبي را براي پيشرفت فرايند خودكار ايجاد نموده اند . از شروع اتوماسيون در بخش سفارشات فعاليت ها راحتتر شدند . اصلاحات ادامه يافت و با ازدياد سيستم هاي كامل كتابداري و خدمات مشترك زماني نسبت به كاربردهاي كتابشناسي يا فروشندگان ، كار بصورت متمركز و تقليدي در آمد .

    بهرحال  غالب تغييرات راديكالي ارتباط ندارند با فناوري اما با خط مشي ارتباط دارند . اسميت و جانسن اعتقاد دارند كه نگرش در مورد كتابخانه بصورت وارونه در سراسر تاريخ چاپ بدست داده شده است : آنها پيشنهاد مي نمايند كه هيچ چيزي نبايد برتري داشته باشد در بيس طرح طولاني مدت . تنها ملاكي كه بايد در رضايتمندي مراجعه كننده در نظر گرفته شود بايك هدف سريع و تحويل موثر يا دسترسي موثر نه خصوصي باشد .

تعاون(همكاري) بين سازماني

        توسعه مجموعه تعاوني سنتي و منابع مشترك متعلق به كتابخانه ها از دهه هاي پيش بعنوان مفاهيمي براي كم كردن مشكلات عدم فضاي كافي بخصوص براي موادي كه كم مورد استفاده قرار گرفته اند شروع شده است . حالا شبكه هاي الكترونيكي تعاون بين سازماني را تسهيل نموده اند و خطوط تركيبي به عنوان تشكيلاتي خصوصي و اشتراك منابع عمل مي نمايند . زيرا ظرفيت ذخيره بالاي رسانه الكترونيكي ، فضا طولاني تر نيست نسبت به انتشار نشر براي كتابخانه ها به اين مفهوم است كه آنها بايد در دسترسي به فراهم آوري و تحويل مدرك نقش داشته باشند و مراجعين بطور مستقيم  بتوانند به اوپك ها و منابع اطلاعاتي زيادي كه در ارتباطات شبكه اينترنتي وجود دارند دسترسي پيدا نمايند (ايوانز ، 1995) .

        كراو و ساندرز (1992) متوجه شدند كه اين تغييرات در فناوري اگر چه افزايش واقعي پيدا كرده اما نياز به همكاري و ارتباطات در سازمانها احساس مي گردد . به منظور استمرار در ايجاد دسترسي فيزيكي و موثر به اسناد ، كتابخانه ها همكاري نمايند تا برطرف نمايند مشكلات مديريتي و سرمايه مناسب ، ازقبيل نقايص ارتباطي و فقدان دسترسي استاندارد و مسئوليت اشتراك منابع .

        سامرهيل در سال 1992 هشدار داد كه يك شبكه منحصر به فرد براي به اشتراك گذاشتن بوسيله پرسنل كتابخانه و تاثير بر روي  مراجعين يك مدل قرضي بين كتابخانه اي مي باشد . او پيش بيني  مي كند كه ديدگاههاي غير قابل شمارش براي منابع اطلاعاتي مشترك با شبكه هاي الكترونيكي وجود دارد .

        كتابخانه ها در باره پايگاههاي اطلاعاتي در سيستم هاي محلي و فراهم كردن دسترسي به منابع دور دست و خدمات تصميم مي گيرند .

بحث در باره چالشها

        معدودي از نويسندگان نگرشهاي جامعي در مورد توسعه مجموعه كتابخانه در عصر الكترونيك پيشنهاد نموده اند . ايوانز (1995) يك ديدگاه خوب و عالي در باره خط مشي هاي توسعه مجموعه و مديريت مالي براي كتابخانه ها دارد . داستان موفقيت اطلاعات سطح بالا مدل گزينشي جامع و توسعه يافته اي از كتايخانه مان در دهه گذشته كه بعنوان مفاهيمي براي منابع الكترونيكي در آن كتابخانه بوده است . دماس (1994) مي گويد اين مدل شامل شد تا وظيفه واحدهاي مديريتي قطع گردد و تخصص ها در منابع انتخاب شده توسعه يابد و به قالب بي توجه باشند تماس ها را در تمام اين سازمانها پيش بيني نمايند .

        كنسول منابع الكترونيكي كه انتشارات الكترونيكي را بررسي مينمايد و نقش توسعه مجموعه را بصورت مستمر تعريف مي نمايد .

        يك عنصر مهم براي يك كميته پايه مي باشد .  دو مفهوم تازه در اين مدل همان ژنرهاي اطلاعاتي است كه هم غالبهاي الكترونيكي و چاپي را و هم دسترسي مراجعين را پوشش مي دهد كه در آن درجه حمايت فناورانه براي دسترسي الكترونيكي ترجيح داده مي شود .

        كراو و ساندرز (1992) لينك اوهيو را توصيف نموده اند كه 17 كتابخانه دانشگاهي را به هم متصل نموده است و به عنوان مدلي براي توسعه مجموعه تعاوني (همكاري ) معرفي شده است . آنها مي گويند موفقيت اين پروژه به يك تعهد توافق شده بوسيله ارگانهايش بستگي دارد .

        لينك اوهيو شامل سهولت استفاده بوسيله مديران  مجموعه ، فراهم آوري منظم اطلاعات براي گزارشهاي روتين مي شود و ظرفيت جمع آوري و تحليل استفاده از داده در اثناي سيستم مشخص مي گردد .

        هفت كاركرد از قبيل توانايي تحليل مجموعه ها و ساختن طرحهاي با ارزش بويژه در نظر داشته اند تا به مديريت مجموعه كمك نمايند .

        در پايان ، از نظر مباحث مالي جدي در توسعه مجموعه ، شاد در سال 1992 طرحهاي دستوري هفت قسمتي را براي تقديمات فكر مجدد ارائه نمود : طرح ، تخصيص ، ارتباط اعضاء هيئت علمي ، توسعه مجموعه تعاوني ، ارزيابي ، سفارشات و سودمندي انتخاب اگر چه مواد مورد بحث بطور مستقيم چالشها و فناوريها جديد را نشان نمي دهند ولي آن شماري از تغييرات را بصورت فلسفي و خصوصي در دسترس قرار داده است .

 

عنوان به انگليسي :

Library collection development in an electronic age

نويسنده به انگليسي :

Linda Schamber

برگرفته از سايت :

http://library.educational.net/a5/a5-64.html

 

 

 

 

 

نقش خدمات کتابخانه ای در آموزش سواد به بزرگسالان

 

نوشته : جی . ای وان وهاوکپر

مترجم : فرض الله عزیزی

 

مقدمه:

        اهمیت کتابخانه ها در خدمت به آموزش بزرگسالان نمی تواند غلو باشد(آکین پلو1994).

کتابخانه ها مورد احترام می باشند به عنوان یکی از موسساتی که در پیشرفت سواد و آموزش در جامعه نقش دارند.

        بنظر می رسد کتابخانه بصورت ضروری لازم است تا در هرسیستم آموزش رسمی و در ارتباط بانیاز بزرگسالان و تشویق آنها در آموزش بصورت پایه یا در سطح آموزش عالی نقش داشته باشند(اوگانشی 1981).

        این مقاله تجربه ای از نقش کتابخانه به عنوان یکی از آن خدمات ضروری و معین در اصول ، فعالیتها و اعمال آموزش سواد با ارجاع خاص برای آموزشگر بزرگسال نیجریه ای می باشد.

 

نقش کتابخانه در آموزش بزرگسالی

        آموزش بعنوان یک پیچیدگی در فرایندهای اجتماعی در نیاز به دانش و تجربه بصورت رسمی یا طور دیگری تعریف شده است (اوگان شی 1981) . در این مقاله یک بزرگسال به کسی گفته می شود که پنجاه سال یا بیشتر سن داشته باشد که مسئول خود و دیگران می باشد و کسی است که شاید احساس از دست دادن دیدگاه قرار گرفتن در آموزش رسمی آموزشگاهی می نماید بدلیل مشکلات مالی یا فاکتورهای دیگر یا این احساس که او بعد از گذشت یک یا دو سال یا سه سال دچار افت تحصیلی شده است .

        در نیجریه بزرگسالان بی سواد زیادی در این گروه قرار دارند. منظور از آموزش بزرگسال استمرار آموزش بزرگسال می باشد .

بنابراین:

- حالتی از سواد که ممکن است به آن دسترسی پیدا کنند و استمرار داشته باشد.

- بزرگسال ممکن است بطور مداوم دانش و مهارتهایش را بهبودی بخشد.

- این شخص توانایی دارد تا عینا زندگی در اجتماع ، سیاست و سیستم های اقتصادی را تجربه نماید .

- این بزرگسال ممکن است نسبت به میراث فرهنگی شهروندی و ارزشهای اجتمایی و بنابراین پذیرش تغییر نقش در زندگی بزرگسالی آگاهی پیدا کرده باشد .

- این شخص ممکن است تکامل بخشد شخصیش را و پتانسیلش را تکامل بخشد و شاخه ای از ادراک و علاقه و مهارتهایش را توسعه دهد .

        کتابخانه شخص را قادر می نماید تا یک حالت روحانی  بدست آورد و فعالیت تفریحی را در مطالعه القاء کند بنابراین  مطالعه اثر متقابلی روی ثروت جامعه و حصول دانش دارد(اوموجوا 1993).

       کتابخانه می تواند آموزش بزرگسال را پس از تحصیل توسعه دهد. بخشی از ماموریت کتابخانه اختصاص دارد به آموزش بزرگسال (اومولوا 1981).

 

 

نیاز به خدمات کتابخانه

        شناسایی این نیاز در کتابخانه و در کشور نیجریه تاریخچه ای قدیمی دارد. این اولین کتابخانه ای است که تحت عنوان کتابخانه شهری معرفی گردید بر طبق نظر اویگاده ، ناساراوا و موکوگاوا (2003) در سال 1879 تاسیس گردید . طبق این اهداف ابقاء و استقرار کتابها و مواد برای امانت به مردم برای بهبودی وضعیت خود بود .

        بهبودی وضعیت کتابخانه ها بوسیله مسیونرهای مذهبی مسیحی در گذشته در کشور نیجریه نشان می داد پیوستگی در خدمات کتابخانه ، شامل سخنرانیهای عمومی اهمیت زیادی دارد . کتابخانه ها نقش عمده ای در آموزش بزرگسالان دارند که شامل :

- کمک به سواد برای ارتقاء

- پیشرفت دانش و مهارتها بصورت مثبت و سودمند

- کمک به سازگار کردن موجودیت سیاسی ، معنویت سیاسی و فعالیت های اقتصادی در جامعه

- دادن آگاهی شخصی به آموزشگران بزرگسال و صداقتشان در جامعه و برای تناسب ارزشهای اجتمایی و قادر بودن در تغییر برای پذیرش آسان در انتظار قوانینی مطابق با جامعه

- توانایی شخص برای توسعه پتانسیل های کامل و توسعه شاخه ای از ادراکات ، علایق و مهارتها (متزگر 1991).

       اوینو (1995) بعدها در مورد نیاز به خدمات کتابخانه که کمک خواهد کرد به توسعه یک رابطه نسبت به استمرار مطالعه حتی بعد از کلاسهای سواد که کامل شده اند بحث کرده بود .

        خدمات کتابخانه برای پشتیبانی از مهارتهایی که در کلاسهای سواد بصورت زنده و بوسیله قوانین خوب ادبی لازم است مورد نیاز می باشند . اگر چه آموزش بزرگسال سهم بزرگی در مدل و ساخت رضایت مندی شخص و یک جامعه بهتر دارد اما تهیه کنندگان آموزش بزرگسالان باید به فراسوی قوانینشان بعنوان تسهیل کنندگان سواد بروند تا در یک روش عملی تر در ایجاد کتابخانه ها و بمنظور نگه داری مهارتهایی که جدیدا برای آموزشگران بزرگسال مورد نیاز است اقدام کنند .

 

 سازمان های خدمات کتابداری برای آموزش بزرگسال

        در جامعه نیجریه آنجا که هنوز سواد در سطح پایینی وجود دارد ، جایی که پیشینه های خیلی کمی وجود دارد و طالع بینی های سنتی شفاهی در نبود کتابها به زبانهای اصلی بویژه  در علم و فناوری رواج دارد ، کتابخانه ها نه تنها باید خدمت کنند به بلوغ سواد بلکه باید بی سواد را تشویق کنند تا باسواد شود بوسیله ایجاد مطالعه آسان موا د ، کتابهای گویا و تسهیلاتی در آموزش بزرگسال (اوجو-لگبینو با 1985) سازماندهی یک کتابخانه به منظور کمک به برنامه آموزش بزرگسال مشکل نیست خدمات کتابخانه ای به منظور موفقیت اهداف آموزش سواد بزرگسال مهمتر و عالی تر به نظر می رسد .

        آموزشگران بزرگسال باید ترکیب نمایند خدمات کتابخانه ای را با برنامه های آموزش بزرگسال به منظور کامل کردن فرایند کمک به بزرگسالان تا باسواد شوند و سواد را تقویت نمایند.

 

عنوان به انگلیسی :

The role of library services in adult litracy education

 

نویسنده :

J.E.Onohwakpor

 

برگرفته از سایت:

www.webpages.uidaho.edu/~mobolin/onohwakpor.htm

  

 

نقش كتابداران آموزشگاهي در عصر الكترونيك

 

نوشته : كارول سيمپسن

مترجم : فرض الله عزيزي

        با شروع عصر الكترونيك نقش كتابدار آموزشگاهي كمرنگ شده است علت چيست ؟ اين ديدگاه بد بينانه اي است  چگونه ممكن است هر چيزي بصورت پيوسته بوجود بيايد ؟  البته اين كاهش مي دهد پيچيدگي در استدلال براي يك احساس خوب از قبيل تسهيل بيشتر در ترسيم توجه به تغيير  نقش كتابدار آموزشگاهي در يك ناحيه  و دريك موقعيت كه كمتر از كتابدار بعنوان مسئول انبار(نگهبان كتاب) نام ببريم بلكه بيشتر او را بعنوان مشاور مرجع براي استادان و دانشجويان ياد شود و از تاكيد روي آموزشي كه هميشه بخشي از آن موقعيت بوده است حمايت كنيم . پيشتر در سال 1995 ويژگيهاي اين موقعيت بعنوان ابزار آموزشي بوسيله عامل يا رئيس  بخش اطلاعات تجاري در نظر گرفته شده بود.

        اگر چه آموزشگاهها محيط هاي آموزشي منفعلشان را كه بصورت فعال در انحصارشان قرار گرفته تغيير مي دهند ولي نقش كتابدار بايد بصورت جالب توجهي با آن سازگاري داشته باشد ودر نيازهاي آموزشي آموزشكده كتابدار بصورت جسورانه براي همكاري با استادان ومديران شركت نمايند . اضافه نمودن فناوري در محيط آموزشي باعث افزايش بازيابي اطلاعات و پيشنهادات كتابداران در دوران تحصيل در كلاسهاي درس مي شود . جديدا روشهاي آموزشي متمركزي براي دانشجويان به منظور حمايت از منابع اطلاعاتي و آموزشي مورد استفاده اشان تقاضا شده است .

        فناوري كتابخانه اي كتابخانه را متصل مي كند به فراسوي ديوارهايش كه همان شبكه هاي رايانه اي براي ثبت منابع اطلاعاتي مي باشد تا مراجعين در دستيابي به نيازهايشان به نتيجه مطلوب برسند . با لينك شدن به شبكه ها همه نواحي آموزشگاهي نوين در دسترسي به اطلاعات در اختيارمان قرار مي گيرد و به بهترين وجه در كتابخانه سنتي كه حصارهايي بدور آن كشيده شده ممكن است .

ازمسئول انبار تا مشاوره(نقش كتابدار)

        كتابداران آموزشگاهي نواحي موثر و تاثير گذار  شامل كلاس درس را توسعه داده اند در كلاس درس استادان به منظوردرك نيازهاي اطلاعاتي دانشجويان شركت مي نمايند . حركت به فراسوي " مفهوم انبار" در كتابخانه هاي سنتي و برخورد كتابداران  در خارج از كلاس درس و وجود دپارتمانهايي براي مشاوره در كلاس درس استادان پيشنهاد منابع و قرار گرفتن وفراهم آوري مواد مورد نياز و خط مشي هاي سفارشي ، سهولت استفاده از فناوريها و آموزش دانشجويان و استادان در روشهاي جستجوي اطلاعات جايگزين وظايف كتابدار سنتي در مواد در دوران تحصيلي شده است . وظايف سنتي زيادي ممكن است تعيين شود براي كاركنان دفتري ، كه در حال واگذاري اين حرفه و كار كردن آزاد و مستقيم با دانشجويان و اساتيد مي باشند (كراور ،1994).

        كتابدارا ن به اساتيد و دانشجويان به منظور جستجوي نيازهاي اطلاعاتي در خارج از اين فرايند كمك مي نمايند و بطور انتقادي موادي را كه آنها جايگزين مي نمايند و استفاده  مي كنند از مفاهيم فناورانه براي  سنتز كردن يافته هايشان در دانش جديد ارزيابي مي نمايند (براون ،1990).

        كتابدارا ن بايد در استفاده از فناوريهاي جديد به منظور ترقي خود و راهنمايي دانشجويان و استادان در استفاده اشان مهارت پيدا نمايند . چنانچه دانشجويان بعنوان آموزشگران خودآموز و كتابدارا ن بعنوان يك منبع شخصي در تقاضاهاي دانشجويي عمل و به منظور حمايت در توسعه اطلاعات مناسب خط مشي هايي را ارائه دهند .

        وظايف مشاوره اي اضافه شده به يك رويش غالب در مقابل كتابداران كه فعاليت مناسبي را در پركردن اوقات روزانه داشته باشند . در حقيقت بدون ياري در كمك به وظايف دفتري  و گردش مواد لازم است تا برنامه هاي موثري ميانجي شوند .

   اگرچه ضمائم آموزشي بيشتري  و اطلاعات عالي تري در قالبهاي الكترونيكي موجوديت پيدا نموده است و كتابخانه هاي آموزشگاهي متوجه كنديشان درفرايند سفارشات چاپي مي شوند اما كتابداران نگاه نافذي دارند به منابع الكترونيكي و پيوسته (اينترنتي ) در برخورد با نيازهاي اطلاعاتي دانشجويان و استادان آيا دسترسي به اطلاعات بوسيله لوح فشرده ، اينترنت ، پايگاه اطلاعاتي ، ويديو ، تله فاكسي مايل ، ميكروفرم يا چاپ سنتي ميسر است يا دسترسي و مالكيت اطلاعات به عنوان يك نشانه (مهندسي) با ارزش محسوب مي شود .

        سفارشات و ملاك گزينش تعهد كاملي در مفاهيم جديد ايجاد مي نمايد هنگامي كه دسترسي به خدمات پيوسته (اينترنتي )در نظر گرفته شود . منابع سنتي ميزانهاي ارزشي را در مفهوم پاييني ارائه مي دهند در مقايسه با سايتهاي اينترنتي كاربردي نمونه هاي جديدي از گزينش و ارزيابي توسعه فناوريهاي جديد و كاربردهايشان در كلاس درس و مركز منابع موجود ارائه شده است . (كراور ، 1994).

        حتي اگر چه سايتهاي اطلاعاتي و ادبي زيادي در اينترنت وجود دارد اما اعتقاد كمي دال بر اينكه داده هاي پيوسته (اينترنتي) بتواند جانشين كتابها و مواد سمعي بصري را بگيرد . كتابداران در خارج از اين حيطه بدنبال منابع اطلاعاتي پيوسته و مناسبي براي جستجو و ارزيابي هستند .

        آنها همچنين سايتهاي ادبي خاصي را در دوران تحصيلي مشخص و گزينش مي نمايند . معلومات دانشجويان و شاگردان اصول خوب آموزشي و استفاده از خدمات كتابخانه و قالب اطلاعاتي مناسبي از منابع را در اختيارشان قرار مي دهد .

     قبل از هر چيز  شبكه هاي كامپيوتري در سراسر جهان منابع را راحتتر به اشتراك  مي گذارند . كتابخانه ها دارائيهايشان را براي  جهانيان مشخص و پيشنهاد مي نمايند مواد اماني را در يك بيس تعاوني نشان مي دهند . كتابخانه هايي كه در اين گونه تنظيمات همكاري دارند  براي افزايش مواد مورد انتخاب شان مورد تشويق قرار مي گيرند . كتابداران مي توانند كتابخانه هاي تعاوني را كه كمتر مورد استفاده قرار گرفته اند را در منابعشان معرفي نمايند .

        معدودي از سيستمهاي كتابخانه تعاوني  وجود دارند كه تسهيلات كاملي را براي اختصاص در نواحي موضوعي ويژه بكار گيرند و اين سيستمها به واحدهاي ديگر اجازه مي دهند تا مجموعه شخصيشان را توسعه دهند و متمركز نمايند .

        كتابدار بايد در توسعه مجموعه و خط مشي تعاوني نظم ايجاد نمايد و بطور كاملي مواد را براي تكميل مفاهيم گوناگون از اين موجودي طرح و گزينش نمايد .

        در آموزش دانشجويان و استادان استفاده كنندگان از اطلاعات و كتابداران بايد همچنين استفاده اخلاقي از مواد بازيابي شده را آموزش دهند و  حق كپي رايت و دزدي از تاليفات و انتشارات مشخص شود و هنگامي كه نسخه هاي ديجيتالي ممكن است بطور بي نقص در آثار دانشجويي آمده باشد . كتابدار غالبا تنها شخصي است كه در يك ساختمان با هر آموزشي در نشريات قانونيش فعاليت مي نمايد . كتابداران بطورجالب توجهي در توسعه دسترسي به خط مشي ها و استفاده از توافقات پذيرفته شده ايفاي نقش مي نمايند و طرح و بررسي مي نمايند كه چگونه و چه وقتي مواد بازيابي شده را ممكن است بصورت قانوني و كاملي استفاده نمايند . طرح استناد مدارك (اثبات با مدارك) و سيستم هاي ثبت و نگه داري به منظور كمك به مشتريان در توافق قانوني يك سرويس مهم و ضروريست تحت عنوان حق كپي رايت و افزايش مجوز اجباري مي باشد .

 

مدير مركز اطلاعات

        اين انفجار اطلاعات كه ايجاد شده بايد اطلاعات بيشتري را بصورت ممكن مشمول كتابخانه هاي آموزشگاهي نمايد . كتابدار مسئوليت پذير منابع اطلاعاتي را فراهم مي نمايد  و اين منابع را بصورت هاي گوناگون منتشر مي نمايد . اين فعاليت ممكن است شامل جستجو در بانك اطلاعاتي ، امانت بين كتابخانه اي ، نيوزگروپ هاي اينترنتي ، يا نگهداري از سيستم اطلاعات كامپيوتري كتابخانه شود . همه اين وظايف شامل ابزار مهارتي مديريتي براي نياز در همكاري با مديران مركز اطلاعات مي باشد . كتابدار بودجه را تنظيم مي نمايد و مواد جديدي را براي خريد و دسترسي ارزيابي و گزينش مي نمايد .

        اگر چه وظايف در كتابخانه مشخص شده ، اما نياز به حمايت كاركنان زياد احساس مي شود . بعنوان مدير مركز اطلاعات  ،‌ كتابداربر انجام كمك هاي فني و دفتري نظارت و ارزيابي خواهد كرد . در آموزش اين كمك ها نشان بر آن دارد كه مقداري وقت و مهارت لازم است از زماني كه بودجه ممكن است كم شود ، بعضي از اين حرفه ها نياز به كمك در وظايف انحصاريشان تحت نظارت يك كتابدار دارند و حرفه ها ممكن است مهارت بالايي در جستجوي بانك هاي اطلاعاتي و نگه داري فهرست رايانه اي و وظايف ديگرپيدا كنند .

        دانشجو و والدين داوطلب مي شوند كه در تهيه كارت براي كاركنان كه مهارتهاي مديريتي دارند كمك نمايند .

هميشه استاد

        نقش آموزشي كه براي كتابدار آموزشگاهي در نظر گرفته شده همان فناور اطلاعات (تكنولوژيست اطلاعات) ناميده مي شود (1994 ). اهميت لزوم آموزش كاركنان و دانشجويان به عمل در يك محيط الكترونيكي بستگي دارد و به يك عامل خارجي كه مراجعين راهنمايي مي شوند براي گزينش منبعي مناسب كه يك وظيفه خوب تحليلي و تمركز يافته است در اين تحليل انجام فعاليت بوسيله استاد در كلاس درس و تلاش براي تعيين روشهاي آموزشي مناسب در كلاس درس تاكيد نشده است . منابع الكترونيكي مناسب در الگوهاي قرار گيري اطلاعات و كاربرد اطلاعات وظيفه ويژه و مناسبي براي آموزش و مهارتهاي كتابداري است .

        استادان بخش عمده اي از تايم آموزشي كتابداران را تشكيل مي دهند . مهارت در اطلاعات در مكانهاي آموزشي و مديريت اطلاعات در اين فضا ها توسط كتابدار كه بهترين گزينه در فناوري اطلاعات و آموزش آن به ديگران براي استفاده مي باشد .(پاپاس ، 1995) .

كاركنان فعاليتهايي نظير خدمات قفسه گذاري در كتابخانه وكتابدار بعنوان شخصي آگاه كه ممكن است پيشنهادات و تصميماتي را بگيرد . اعضاء هيئت علمي در جستجو به كتابدار بعنوان متخصص اطلاعات نگاه مي كنند  و دانشجويان ياد مي گيرند به شخصي كه در زمينه هاي اطلاعات و غيره آنهارا به خوبي راهنمايي نمايد اعتماد كنند .

 

عنوان مقاله به انگليسي : The school librarian 's role in the electronic age

نوشته :BY Carol Simpson

مترجم : فرض الله عزيزي

برگرفته از سايت : http://library.educationworld.net/a5/a5-70.html

 

 

جستجوی اطلاعاتی در مورد علوم کتابداری و اطلاع رسانی

 

Library and Information Science

 

CATEGORIES
Education (62) Events (5) Information Architecture and Design@ Information Retrieval (13) Journals (17)	Knowledge Management@ Metadata (97) Organizations (126) Research Centers (8) Web Directories (4)

برگرفته از سایت

www.yahoo.com

 

 معرفي وب سايتهاي سواد اطلاعاتي جهاني

به زبان انگليسي

 

 

Table of Contents

INFORMATION LITERACY	ONLINE BOOKS (E-BOOK SOURCES)	DISASTER PLANNING
LIBRARY INSTRUCTION	BOOK REVIEWS	MEDIA STANDARDS
LIBRARIES & DISTANCE LEARNING	READING/BOOK LISTS	BARCODES
LIBRARY GUIDES AND TUTORIALS	BOOK DEALERS	PRESERVATION
LIBRARIANSHIP AS A CAREER	PUBLISHERS AND CATALOGS	BOOK ARTS
LIBRARY SCHOOLS	SCHOOL & MEDIA LIBRARIES	BOOKMARK ORGANIZERS
LIBRARIES	PUBLIC LIBRARIES	ORGANIZATIONS
LIBRARY NEWSLETTERS	CHILDREN'S LITERATURE	CONSORTIUM AND ALLIANCES
REFERENCE SERVICES	AUTHORS	LIBRARY AUTOMATION  AND VENDORS
SERVICE PHILOSOPHY	DICTIONARIES	LIBRARY SUPPLIES
ONLINE CATALOGS	CLASSIFICATION	STANDARDS
INTERLIBRARY LOAN	CATALOGING	COPYRIGHT
SPECIAL COLLECTIONS	COLLECTION DEVELOPMENT	PATRIOT ACT
EXHIBITS	LIBRARY ASSESSMENTS	LIBRARY MEGA SITES
ACQUISITIONS	ANNUAL REPORTS	LIBRARY HUMOR
SERIALS	DISCUSSION LISTS AND BLOGS	VIRTUAL TOURS

 
 
 
  برگرفته از سايت :

 http://ejw.i8.com/libweb.htm

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

آموزش استانداردهاي سواد اطلاعاتي به دانشجو: شاخص ها و استانداردها   تهيه شده  توسط : انجمن كتابداران آموزشگاهي امريكا   مترجم: فرض الله عزيزي كارشناس علوم كتابداري و اطلاع رساني   مقدمه :     استانداردهاي آموزشي سواد اطلاعاتي دانشجو يك چهارچوب مفهومي و رهنمودهاي  وسيعي به منظور توصيف سواد اطلاعاتي به دانشجو فراهم مي نمايد.اين استاندارها شامل نه استاندارد و بيست و نه شاخص مي باشد. اين آموزش هسته اي بطور مستقيم ارتباط دارد با خدماتي كه فراهم شد توسط برنامه هاي رسانه اي كتابخانه آموزشگاهي كه داراي سه استاندارد وسيزده شاخص در دسته سواد اطلاعاتي است. دو دسته ديگر – سه استاندارد و هفت شاخص براي آموزش مستقل و سه استاندارد و نه شاخص براي مسئوليت اجتماعي باسواد اطلاعاتي ارتباط داشته اما توصيف بيشتر جنبه هاي عمومي آموزشي دانشجو براي برنامه هاي رسانه اي كتابخانه آموزشگاهي اهميت همكاري را الزامي مي نمايد. در مقبوليت دسته ها،استانداردها و توصيف شاخص ها با يكديگر محتوا و فرايندها ارتباط دارند با اطلاعاتي كه به دانشجويان بايد در سواد اطلاعاتي در نظر بگيرند. استانداردها و شاخص ها نوشته شده اند در يك سطح عمومي بنابراين كه متخصصين رسانه كتابخانه و ديگران در حالتهاي منحصر به فرد محدوده ها و سايتها ميتوانند سازگار نمايند بيانيه ها را براي احساس نيازهاي محلي، اين آموزش دهندگان اشخاصي هستند كه مي شناسند اقشار دانشجويي را روششان به كار بردن اين بيانيه هاي عمومي در لايت نيازهاي آموزشي ، فرهنگي ، توسعه همه دانشجوياني مي باشد كه به آنها اين خدمت را ارائه ميدهند. بوسيله ارائه رهنمودهاي توصيف سواد اطلاعاتي دانشجويي آموزش استانداردهاي آموزشي سواد اطلاعاتي چهارچوب مفهومي و حمايت مواد را براي كوشش هاي محلي فراهم مي كند.   آموزش استانداردهاي سواد اطلاعاتي به دانشجو استانداردهاي سواد اطلاعاتي استاندارد 1: دانشجويي كه داراي سواد اطلاعاتي است به اطلاعات به صورت كار آمد و موثردسترسي پيدا مي نمايد. دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد اطلاعات را به خوبي بازشناسي مي كند و به صورت مركزي برخورد مي نمايد با ديدگاهها و چالشهاي روزمره وحياتي اين دانشجو مي داند چه موقع اطلاعات را در آنسوي دانش شخصيش جستجو نمايد يا به چه نحو سوالات را طرح نمايد.كه وي را به اطلاعات مناسب رهنمون نمايد و كجا آن اطلاعات را جستجو نمايد. چنين دانشجويي مي داند چگونه جستجو نمايد تنوع منابع وقالبها را به منظوربهتر قرار دادن اطلاعات به منظور بحث درباره يك نياز خاص. شاخص ها: شاخص 1. تعيين نياز اطلاعاتي شاخص 2. تعيين دقيق و جامع اطلاعات كه پايه اي است براي تصميم گيري هوشمندانه شاخص 3. قالب بندي كردن سوالاتي كه نيازهاي اطلاعاتي را پي ريزي مي كند شاخص 4. مشخص نمودن يك شمار از منابع اطلاعاتي بالقوه شاخص 5. توسعه و كاربرد خط مشي هاي سودمند براي قرار گيري اطلاعات استاندارد 2: دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد اطلاعات را به صورت انتقادي وكار آمد ارزيابي مي نمايد. دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد اطلاعات را بطور دقيق و هوشمندانه و با تامين كيفيت مقايسه مي كند اين دانشجو اصول سنتي وضروري را دقيق ، درست ، مرتبط ، كامل و بي طرفي در اطلاعات را ارزيابي مي نمايد.اين دانشجو اصول فوق را با بصيرت در منابع اطلاعاتي و قالبها و استفاده هاي منطقي و قضاوت آگاهانه به منظور پذيرش ، رد يا جايگزيني اطلاعات براي بحث در نياز ويژه بكار مي برد. شاخص ها: شاخص 1.تايين دقت ، درستي و جامعيت شاخص 2. تشخيص حقيقت ، نقطه نظر ، وديدگاهها شاخص 3 . تايين بي دقتي و كژراهي اطلاعات شاخص 4 . انتخاب اطلاعات مناسب براي حل مشكل يا سوال مطرح شده استاندارد 3:دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد از اطلاعات به طور دقيق و خلاق استفاده مي نمايد. دانشجويي كه سواد اطلاعاتي دارد مهارتهاي اطلاعاتي را به صورت كامل و موثر مديريت مي نمايد در يك تنوع مفهومي.اين دانشجو سازماندهي و تكميل مي نمايد اطلاعات را به صورت رشته اي از منابع و قالبها به منظور كاربرد آن در تصميم گيري ، حل مشكل ، فكر انتقادي و تجلي خلاق دانشجويي كه ارتباط دارد با اطلاعات و ايده ها در يك تنوع از اهداف ، هم به صورت علمي و هم خلاق ، در گروه مستمعين هم در آموزشگاه و هم آنسوي آموزشگاه ، ودرچاپ و غير چاپ و قالبهاي الكترونيكي.اين استاندارد طرح واجراي توليدات صحيح كه شامل فكر انتقادي وخلاق و انعكاس جانشين هاي جهاني.البته به دانشجويان پيشنهاد شده به سادگي بتوانند اطلاعات جستجو شده را در يك توليد سرسري بدست بياورند. اين شاخص ها تاكيدش روي فرايندهاي فكري است دانشجويان استفاده مي كنند از اطلاعات به منظور ترسيم نتايج و توسعه مفاهيم جديد. شاخص ها: شاخص 1. سازماندهي اطلاعات براي كاربردهاي عملي شاخص 2. اطلاعات جديد را دردانش شخصي منحصر به فرد تكميل مي نمايد. شاخص 3. (دانشجو) بكار مي برد اطلاعات را در تفكر انتقادي و مشكل را حل مي نمايد. شاخص 4. اطلاعات مرتبط و ايده ها در قالبهاي مناسب توليد مي شود. استانداردهاي آموزشي مستقل استاندارد 4 : دانشجويي كه آموزشگرمستقل است وداراي سواد اطلاعاتي است دنبال مي نمايد اطلاعاتي را كه با علايق شخصيش ارتباط دارد. دانشجويي كه آموزشگر مستقل مي باشد اصول سواد اطلاعاتي را به منظور دسترسي ، ارزيابي واستفاده از اطلاعاتي كه در باره انتشار و جانشين هاي علايق شخصيش مي باشد به كار مي برد.اين دانشجو بطور فعال و بطور مستقل اطلاعات را براي توسعه و فهم دوره(زندگي) ، جامعه ، بهداشت ، مجال ، و جانشين هاي ديگر جستجو نمايد. اين دانشجو دنبال مي كند دانش را بطور شخصي و مفهومي كه متكي است به اين اطلاعات وبا دانش بطور دقيق و بطور خلاق در عرض اين رشته ازقالبهاي اطلاعاتي ارتباط دارد. شاخص ها: شاخص 1.اطلاعاتي را كه ارتباط دارد با تنوع ابعاد رفاه شخصي از قبيل علايق دوره(زندگي) ، گرفتاري جامعه ، موضوعهاي بهداشتي ، حرفه هاي سرگرم كننده جستجو نمايد. شاخص 2. طراحي و توسعه  و ارزيابي توليدات اطلاعاتي و راه حل هايي كه باعلايق شخصي ارتباط دارند. استاندارد 5: دانشجويي كه يك آموزشگر مستقل مي باشد وداراي سواد اطلاعاتي است قدر سواد واظهارات اطلاعاتي را بداند. دانشجويي كه آموزشگر مستقل است اصول سواد اطلاعاتي را به منظور دسترسي ، ارزيابي ، لذت ، ارزش و توليدات هنري خلاق بكار مي برد. اين دانشجو بطور فعال و بطور مستقل اصول استادي قراردادها و معيار سواد بصورت چاپي و غيرچاپي وقالبهاي الكترونيكي دنبال مي كند. اين دانشجو قادر است هم بفهمد و هم لذت ببرد از واژه هاي خلاق كه آماده شده در همه قالبها و به منظور خلق توليداتي كه در ميزانهاي ويژه قالب بندي شده اي تبديل به سرمايه مي شود. شاخص ها: شاخص 1. آيا خواننده داراي صلاحيت وداراي انگيزه مي باشد؟ شاخص 2. از اطلاعات آماده شده مفاهيمي فعال گونه در شماري از قالبها مشتق مي شود. شاخص 3. توسعه توليدات خلاق در شماري از قالبها